• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
MISTRZ ECKHARTTRAKTATY
Przelozyl i opracowal
Wieslaw Szymona OP
Tytuly oryginalów:
 Deutsche Predigten und Traktate
, C. Hanser Verlag, München1959, s. 51-139, 443-448
Meister Eckharts Traktate
(w wyd. Kohlhammera: Band V),4.
Vom Abgeschiedenheit 
, s. 377-468
Od tlumacza
 
Tom ten zawiera cztery dzielka Mistrza Eckharta. Trzy pierwsze (i legendy)zostaly wziete z malego wydania jego dziel z 1959 roku (Josef Quint,
 Deutsche Predigten und Traktate
), tekst ostatniego - z IV tomu seriiniemieckiej wydania Kohlhammera. Podstawe polskiego przekladustanowilo pochodzace od Josefa Quinta tlumaczenie na wspólczesny jezyk niemiecki, dokonane ze staroniemieckiego oryginalu(
Spätmittelhochdeutsch
) ustalonego przezen na podstawie rekopisów.Podobnie jak w pierwszym krytycznym wydaniu niemieckich dzielEckharta, pochodzacym od Franza Pfeiffera (Leipzig 1857), równiez uQuinta te pisma sredniowiecznego mistrza otrzymaly wspólna nazwe
Traktatów
. Termin "traktat" nie stanowi bowiem scisle okreslonego gatunku pismiennictwa i nie jest dostatecznie jednoznaczny w tym wypadku. Miedzyczterema dzielkami zachodza duze róznice, nie tylko tresciowe, ale równiezformalne. Najbardziej jeszcze okreslenie to pasuje moze do pisma
Oodosobnieniu
, bo
O czlowieku szlachetnym
mozna by z powodzeniemzaliczyc do kazan. Pouczenia duchowe powstaly z tak zwanych
collationes
,tj. polaczonych z dyskusja pogadanek i - mimo pisemnego ich zredagowania przez autora, zachowaly w wielu miejscach wyrazne slady tej genezy.Wreszcie
 Ksiega Boskich
 
 pocieszen
, wprawdzie tresciowo zwarta dzieki
 
 jednej przenikajacej ja intencji, jest bardzo zróznicowana w formieliterackiej poszczególnych czesci. Mimo tych róznic pozostawieniewspólnego tytulu
Traktaty
wydaje sie uzasadnione ze wzgledu na jego powszechne wystepowanie w literaturze eckhartianskiej. Na stronietytulowej znalazly sie jednak równiez tytuly poszczególnych pism (legendyo Eckharcie potraktowano jako rodzaj aneksu).Dzielace te cztery pisma róznice byly tez powodem zrezygnowania z jednego wspólnego wstepu. Zamiast tego kazde z nich zostalo poprzedzoneosobnym wprowadzeniem, w którym omówiono przede wszystkim problemich autentycznosci oraz sytuacji, w jakiej powstaly, przedstawiono ukladtresci, a takze wyjasniono niektóre punkty doktryny Mistrza z Hochheim. Wkrajowych bibliotekach niewiele mozna znalezc literatury poswieconejtematyce mistyki nadrenskiej, nie mówiac juz o monografiach. Trudnozreszta, zeby bylo inaczej, skoro same dziela tych mistyków byly u nasniemalze nieznane. Najwieksza pomoca okazaly sie tu opracowania J.Quinta, K. Ruha i L. Cogneta - wybitnych znawców tej dziedziny. Wniemieckim wydaniu traktatów mozna znalezc wykazy najwazniejszychtekstów paralelnych oraz wielu przytaczanych w tekscie "autorytetów", naktóre Eckhart sie powolywal. Dane te zostaly tu czesciowo wykorzystane,szczególnie przy redagowaniu przypisów.W sumie jednak ani wstepy, ani przypisy nie mialy na celu pelniejszego przedstawienia postaci samego Eckharta ani tez wyjasnienia jego doktryny.Zakladamy tu znajomosc wydanych przez "W drodze"
 Kazan
, a zwlaszczazamieszczonego w nich obszernego Wstepu. Jest tam miedzy innymizyciorys Eckharta, w którym szerzej sa opisane oba procesy wytoczone mu przez Inkwizycje, w Kolonii i Awinionie, zakonczone potepieniemkilkunastu zdan z jego dziel. Pare zdan pochodzi równiez z traktatówniemieckich, na co w kazdym wypadku bedzie tutaj zwrócona uwaga, zzalaczeniem odnosnych tekstów bulli Jana XXII
 In agro dominico
. We
Wstepie
do
 Kazan
opisano tez zlozone, burzliwe nieraz, dzieje recepcjidziela Eckharta, zwlaszcza w ostatnim póltora wieku. Wyjasniono równiezniektóre trudniejsze pojecia mistyki nadrenskiej. Tam takze nalezy szukactekstu bulli papieskiej, jak i danych bibliograficznych.Tematyka
Traktatów
Eckharta w wielu wypadkach jest taka sama jak w
 Kazaniach
. Odnosi sie to zwlaszcza do takich centralnych zagadnien, jak zjednoczenie sie czlowieka z Bogiem dokonujace sie w glebi duszy orazumozliwiajace je "odosobnienie" (
 Abgeschiedenheit 
) czlowieka albo inaczej"wyrzeczenie", uwalniajace go od niewlasciwego sto-sunkuvdo dóbr doczesnych i stwarzajace w nim warunki do przebóstwiajacego dzialaniaBozego.
 
Wyjasnienia domaga sie tez cytowanie Pisma Swietego przez Eckharta.Opiera sie on na Wulgacie, ale cytuje czesto z pamieci, niedoslownie,oddajac zwykle tylko zasadnicza mysl danego ustepu.Przy cytowaniu zastosowano tu numeracje wedlug Biblii Tysiaclecia.
Wieslaw Szymona OP 
POUCZENIA DUCHOWE
Wstep
 
Jesli nie brac pod uwage zaginionego
 Komentarza
do
Sentencji
PiotraLombarda, jest to pierwsze wiekszych rozmiarów dzielko Eckharta - wkazdym razie pierwsze zredagowane w jezyku niemieckim. Napisal je, gdy byl przeorem swego macierzystego konwentu, Erfurtu, a równoczesniewikariuszem klasztorów Turyngii. Jednoznacznie wskazuje na torozbudowany naglówek, w którym oprócz imienia Mistrza z Hochheimwzmiankowane sa obie pelnione przez niego wtedy funkcje. Laczenia tychdwóch urzedów w jednej osobie zakazala Kapitula Generalna w 1298 roku,Pouczenia musialy zatem powstac przed ta data. Co do ich autentycznoscihistorycy maja obecnie zupelna pewnosc. Dzieki odnalezionym 44rekopisom, zostala ona lepiej potwierdzona niz któregokolwiek innegodziela EckhartaTytul Die
 Reden der Unterweisung 
, poswiadczony nielicznymi tylko, pózniejszej daty rekopisami, z pewnoscia nie pochodzi od samego autora.Pierwotnie brzmial prawdopodobnie
 Reden
- okreslenie, które mozeznaczyc: mowy, przemówienia, ale równiez - jako odpowiednik lacinskich
 sermones
- kazania lub konferencje. Na geneze i pierwotna forme
 Pouczen
naprowadza ich
Sitz im Leben
. Wspomniany naglówek mówi mianowicie, zeEckhart glosil je swoim "dzieciom" gromadzacym sie na kolacje. Zarównowyglaszana wtedy, przerywana moze pytaniami, konferencja, jak iwywiazujaca sie po nich swobodna dyskusja mialy cel dydaktyczno-wychowawczy - omówienie jakiegos zagadnienia dotyczacego zyciawewnetrznego. Niemieckie
Lehrgespräch
jest u prawdopodobnieodpowiednikiem lacinskiego
collatio
."Dzieci", to oczywiscie duchowi synowie Eckharta, moze w wiekszoscimlodsi, a wiec nowicjusze i bracia studenci. Nie znaczy te jednak, zetematyka tych wieczorów dyskusyjnych ograniczala sie do sprawklasztornych.W redakcji pisemnej
 Pouczen
nieliczne tylko, pozostale zwroty przypominaja pierwotna forme rozmowy .Redakcja ta byla z pewnoscia dzielem samego Eckharta, a jej celemudostepnienie wygloszonych w klasztorze konferencji szerszym kregom
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...