Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

KONTRAK SOSIAL DALAM PERLEMBAGAAN MALAYSIA:SATU PENILAIANSEMULA DARI SUDUT SEJARAHMalaysia merupakan sebuah negara majmuk yang memperlihatkan perkembangan politik yang diwarnai oleh politik komunal. Ia merupakan sebahagian daripada warisan penjajahyang telah meninggalkan impak yang begitu besar dalam kehidupan masyarakat kita.Dasar kolonialisasi oleh kuasa-kuasa Barat bukan sekadar membawa kepada kewujudanmasyarakat pluralisme malah mencorak dan mempengaruhi perkembangan sejarah kita.Ia dilihat sebagai satu bentuk hubungan yang bersifat dominasi dan eksploitatif keranakolonialisme bukan sekadar melibatkan penguasaan ekonomi dan politik malah ia turutcenderung menguasai minda penduduk. Malaysia mencapai kemerdekaannya pada 31Ogos 1957 melalui amalan kompromi dan permuafakatan pelbagai kaum. Proses permuafakatan itu bermula sebelum kemerdekaan lagi. Ia begitu jelas selepas PerangDunia Kedua, di mana semangat nasionalisma dan dasar dekolonialisasi oleh kuasa Baratmendorong kepada kerjasama parti-parti politik berbilang kaum. Perkembangan itudilihat sebagai satu titik tolak kepada politik permuafakatan di negara kita dan berjayamerencanakan satu perkembangan politik yang begitu menarik. PenggubalanPerlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 telah mengambil kira pebagai aspek.Perkara yang paling mustahak di sini ialah toleransi dan tolak ansur di antara penduduk berbilang kaum telah berjaya membentuk satu pakatan murni dan menerima satu kontrak sosial dalam Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu. Di mana pada dasarnya, kontrak sosial terdiri daripada dua elemen iaitu pertama, penerimaan orang Melayu terhadapsebilangan besar penduduk bukan Melayu sebagai rakyat ‘jus soli’ bagi negara yang barumerdeka. Kedua, penerimaan penduduk bukan Melayu terhadap pengiktirafan hak istimewa serta kepentingan kaum Melayu dalam negara.bagai aspek yang melibatkankepentingan kaum yang berbeza. Suruhanjaya Reid telah dipertanggungjawabkan dalammerangka sebuah perlembagaan baru untuk Tanah Melayu menerima pelbagai pandangan, cadangan serta bantahan dari pelbagai pihak. Ia telah memberi penekanankepada beberapa aspek yang penting termasuklah soal kewarganegaraan, kedaulatansultan Melayu, kedudukan agama Islam, Bahasa Melayu sebagai bahasa Kebangsaan danhak keistimewaan orang Melayu. Isu kontrak sosial merupakan satu persoalan yangsering dibahaskan oleh ahli-ahli politik mahupun golongan akademik. Persoalan yangsering timbul ialah sejauh manakah ia masih relevan dan kepentingan perjanjian itudalam usaha pembentukan sebuah negara bangsa di Malaysia. Idea kontrak sosial bermula di Eropah pada abad ke-17 dan ke-18 dan di pelopori oleh tokoh-tokoh sepertiJaque Rousseau, John Locke and Thomas Hobbes. Pada dasarnya, ia merujuk kepada persetujuan bersama di kalangan rakyat sesebuah negara berkaitan dengan hak dantanggungjawab mereka. Di mana manusia dikatakan mempunyai nafsu yang tinggiterhadap kekuasaan, kekayaan, kehormatan dan pengetahuan dan ia disifatkan sebagaitidak terbatas. Lantaran itu, perlu wujudnya satu mekanisme bagi mengawal keinginanmanusia tersebut dalam usha mewujudkan keselamatan serta kestabilan dalam negara ( B.Harian, 5 Nov. 2008). Menurut John Locke (1632-1704) dalam tulisannya An EassyConcerning the True Original, Extent and End of Civil Government dalam SosialContract ( Oxford University Press, 1960) , beliau menjelaskan bahawa wujudnya tiga pihak dalam proses kontrak sosial iaitu orang yang mencipta kepercayaan (the trustor),orang yang diberi kepercayaan ( the trustee) dan mereka yang memperoleh manfaatdaripada pemberian kepercayaan itu ( the beneficiary). Hubungan tersebut bakal

mewujudkan satu situasi saling mempercayai antara satu sama lain dan ia amat pentingdalam mengekalkan keselamatan sesebuah negara. Ini kerana sekiranya hubungankepercayaan tersebut terhakis maka pemerintah akan kehilangan kuasa untuk melaksanakan dasar yang ingin dilakukannya. Istilah kontrak sosial mula mewarnai politik negara pada tahun 1986 dan ia digunakan buat kali pertama oleh ahli parlimenUMNO, Abdullah Ahmad yang menegaskan bahawa kemerdekaan negara sertakesinambungan politik Malaysia berdasarkan kepada system politik yang didominasiorang Melayu. Oleh itu kedudukan orang Melayu dalam politik Malaysia perlu dipeliharadan sebarang usaha untuk menghapuskannya mahupun mempertikaikannya bakalmengugat kestabilan negara ( The Star, 31.August.1986 ). Sejak diperkenalkan, kontrak sosial dikaitkan dengan konsep dominasi Melayu atau ketuanan Melayu. Di mana iadilihat sebagai penerus kepada kesinambungan kuasa politik orang Melayu dan turutmemberi jaminan terhadap kedudukan serta keistimewaan orang Melayu di Malaysia.Malahan kontrak sosial dilihat semakin ‘rigid’ dibawah dominasi UMNO yang seringmenjadikan isu tersebut sebagai modal untuk kepentingan politik masing-masing. Ia jelasapabila isu kontrak sosial mahupun ketuanan Melayu sering menjadi tumpuan dalamsetiap Perhimpunan Agung UMNO di mana para perwakilan mengambil kesempatanuntuk menonjolkan diri dengan memanipulasikan isu kontrak sosial mahupun hak-hak orang Melayu. Dalam Perhimpunan UMNO tahun 2006, perwakilan Melaka Hasnoor Sidang Hussein dengan lantang menegaskan bahawa UMNO sanggup berkorban dan bermandi darah untuk pertahankan bangsa dan agama mereka. Manakala perwakilan dariTerengganu pula member amaran bahawa hak orang Malayu tidak harus dipertikaikandan jika ia berlaku orang Melayu bakal mengamuk dan peristiwa 13 Mei 1969 bakal berulang ( Malaysiakini, 22.November 2006). Perkembangan dalam kontrak sosial ituselaras dengan tanggapan Rousseau (1712-1778) yang berpendapat bahawa manusia padadasarnya adalah sama tetapi faktor moral mencipta ketidaksamaan maka timbullah hak-hak istimewa yang dimiliki oleh golongan tertentu dan ia bakal dipergunakan untuk menindas yang lain ( B. Harian, 5 Nov. 2008 ). Oleh yang demikian, konsep ketuananMelayu yang dianggap sebagai pelindung orang Melayu dan dikaitkan dengan hak raja-raja Melayu sebagai pemerintah negara sering menimbulkan perasaan kurang senangkaum lain ( B. Harian, 9 Mei. 2008). Di mana ia seolah-olah meletakkan kaum lain disatu kelas yang lebih rendah daripada orang Melayu. Ia jelas bercanggah dengan perlembagaan negara yang menekankan persamaan hak bagi semua warganegara tanpadiskriminasi terhadap mana-mana bangsa mahupun agama. Malahan konsep ketuananMelayu dilihat sebagai satu elemen yang berunsur negatif yang melemahkan orangMelayu dan ia bersifat perkauman. Di mana menurut Datuk Zaid Ibrahim, bekas Menteridi Jabatan Perdana Menteri ia mencerminkan orang Melayu hanya mahu menjadi ‘tuan’tanpa mahu berusaha dan bertanggungjawab kepada diri sendiri ( Utusan Malaysia, 4 November. 2008 ). Ini jelas memberi satu gambaran negatif kepada orang Melayu yangdianggap hanya mahu hak-hak tertentu dan penghormatan serta pengiktirafan tetapi tidak mahu berusaha. Pada masa yang sama mereka tidak mampu membuktikan kemampuandiri serta mengelak daripada persaingan secara global dan terus bergantung kepadakerajaan. Isu kontrak sosial menjadi semakin panas selepas Pilihan Raya Umum ke-12 pada 8 Mac 2008 berikutan perubahan landskap politik negara. Ia menyaksikan kehadiranlebih ramai ahli parlimen bukan Melayu yang dipelopori oleh PKR dan DAP. Pada masayang sama wujud kecenderungan komponen parti dalam Barisan Nasional yang mula