Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
5Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
3 Seyirler

3 Seyirler

Ratings: (0)|Views: 2,300|Likes:
Published by Fuat TİMUR
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ YELKEN TAKIMI
-1 Yıldız Yelkenci-
Temel Yelkencilik Kursu
Teorik Eğitim Kitapçığı
Boğaziçi Üniversitesi
2004
Hazırlayanlar:
Levent BAŞ
Okan AKDAĞ
Onuralp ARMAĞAN
Rıza DERVİŞOĞLU
Mine MEMEŞA
Esen DURMAZ
Sinan YÖRDEM
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ YELKEN TAKIMI
-1 Yıldız Yelkenci-
Temel Yelkencilik Kursu
Teorik Eğitim Kitapçığı
Boğaziçi Üniversitesi
2004
Hazırlayanlar:
Levent BAŞ
Okan AKDAĞ
Onuralp ARMAĞAN
Rıza DERVİŞOĞLU
Mine MEMEŞA
Esen DURMAZ
Sinan YÖRDEM

More info:

Published by: Fuat TİMUR on Jun 18, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/17/2010

pdf

text

original

 
Bo
ğ
aziçi Üniversitesi Yelken Tak
ı
m
ı
 
SEY
İ
RLER
Seyir’in Tan
ı
m
ı
: Bir teknenin bir noktadan hareketle, muhtelif rotalar izleyerek farkl
ı
bir noktaya ula
ş
mak amac
ı
yla yapt
ı
ğ
ı
sefere verilen isimdir.Motorlu teknelerde (motoryacht, kotra, gemi, vapur,
ş
ilep, denizalt
ı
vs.) seyirlerdekide
ğ
i
ş
iklikler (teknenin do
ğ
rultu ve/veya yönünün de
ğ
i
ş
mesi) sadece dümen yard
ı
m
ı
ile olurken,yelkenli teknelerde (ya da yelken basm
ı
ş
, motoru çal
ı
ş
mayan yelkenli yachtlarda) teknenin istenilenseyri izlemesi dümenin yan
ı
s
ı
ra, yelkenlerin aç
ı
lar 
ı
n
ı
rüzgara göre ayarlayarak sa
ğ
lanmaktad
ı
r. Bufarkl
ı
l
ı
ğ
ı
n sebebi ise, di
ğ
er teknelerde teknenin ilerlemesini sa
ğ
layan fiziksel kuvvetin motor gücü,yelkenli teknelerde ise rüzgar gücü olmas
ı
d
ı
r.
1. SEY
İ
R TÜRLER
İ
 
Yelkenli teknelerde 2 adet seyir grubu vard
ı
r:T
ı
pk
ı
pusulada oldu
ğ
u gibi, bunlardan ilki ANA SEY
İ
Rler iken, di
ğ
eri ise ARA SEY
İ
R’lerdir.ANA SEY
İ
Rler: ORSA, APAZ ve PUPA olmak üzere 3 tanedir.ARA SEY
İ
Rler: DAR APAZ ve GEN
İŞ
APAZ olmak üzere 2 tanedir Bir yelkenli teknenin sabit yönlü rüzgarda, bu rüzgar 
ı
farkl
ı
al
ı
ş
ı
lar 
ı
yla sa
ğ
lam
ı
ş
oldu
ğ
u bu 5 farkl
ı
 seyir türünü a
ş
a
ğ
ı
daki
ş
emada görebiliriz.
1.1. Ana Seyirler ve Özellikleri:ORSA SEYR
İ
:
Bir yelkenli teknenin rüzgarayakla
ş
ı
m
ı
s
ı
olarak 35-45 derece ilegidebildi
ğ
i, yelkenlerini Iskota ipi ile çekmekkayd
ı
ile teknenin ortas
ı
na en çokyakla
ş
t
ı
rd
ı
ğ
ı
seyirdir.
 
Ş
ekil1: Ana ve Ara seyirler 
APAZ SEYR
İ
:
Bir yelkenli teknenin rüzgarayakla
ş
ı
m
ı
s
ı
olarak 90 derece ile gitti
ğ
i,yelkenlerini Iskota ipi ile tekneye göre 45derece aç
ı
olacak kadar çekti
ğ
i seyirdir.
PUPA SEYR
İ
:
Bu seyirler aras
ı
nda halkça dabilinen bir seyirdir. Bunun sebebi ise Pupaseyrinde teknenin rüzgar 
ı
n tam z
ı
t yönde yanirüzgara 180 derece ile gitti
ğ
i, yani rüzgar 
ı
 arkas
ı
ndan ald
ı
ğ
ı
, fazla güç gerektirmeyenrahat bir seyir olmas
ı
d
ı
r. (
Ş
ekil 1)
B.U. Yelken- 1* Kitapcigi
 11
 
Bo
ğ
aziçi Üniversitesi Yelken Tak
ı
m
ı
 
Pupa Seyri ve Salman
ı
n Önemi: Pupa ayn
ı
zamanda tarihsel olarak da en eskiseyirdir. Bunun di
ğ
er seyirleri de kaplayan önemli aç
ı
klamas
ı
ise, günümüzdekiyelkenli teknelerin istisnas
ı
z olarak bulunan “SALMA” ad
ı
veriler dikine ç
ı
k
ı
nt
ı
plakad
ı
r.Bu plaka, ilerleyen derslerde fiziksel aç
ı
dan detayl
ı
bir 
ş
ekilde de anlat
ı
laca
ğ
ı
üzere,kabaca yelkendeki rüzgar nedeniyle olu
ş
an a
ğ
ı
rl
ı
k merkezinin kar 
ş
ı
l
ı
ğ
ı
olan, tekneninsu alt
ı
ndaki a
ğ
ı
rl
ı
k merkezini üzerinde bar 
ı
nd
ı
ı
r.SALMA, bu sayede Orsa ve Apaz seyirlerinde yana de
ğ
il, düz bir 
ş
ekilde ileriyegitmesini sa
ğ
lar. Oysa ki bu her iki seyirde de rüzgar teknemize yandan geldi
ğ
inden,teknemizin ileriye gitmek bir yana dursun, yana, hatta ve hatta geriye gitmesi gerekirdi.
İş
te bunu engelleyen ve de her ne seyir olursa olsun, bir teknenin a
ğ
ı
rl
ı
k, uzunluk, suhatt
ı
vb. di
ğ
er önemli fiziksel ölçülerine göre yap
ı
lm
ı
ş
do
ğ
ru bir salma, o tekneninhiçbir zaman yana kaymamas
ı
n
ı
ve de daima dümeninin istedi
ğ
i do
ğ
rultuda gitmesinisa
ğ
lar. Yani bir nevi yana itici vektörel kuvvetleri, ileri götürücü kuvvete dönü
ş
türür.
İş
te geçmi
ş
te varolmayan bu icat, tarihte yelkenli teknelerin sadece geni
ş
seyirler dedi
ğ
imiz, yani rüzgar 
ı
n teknenin arka k
ı
sm
ı
ndan al
ı
nd
ı
ğ
ı
seyirlerde gitmesini mecbur k
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.
1.2. Ara Seyirler ve Özellikleri:DAR APAZ:
Teknemizin Orsa ve Apaz seyirleri aras
ı
ndaki yakla
ş
ı
k 60-65 derecelik bir aç
ı
yla gitti
ğ
i,bumbam
ı
z
ı
n ucunun, k
ı
ç omuzlukta (teknenin arka kö
ş
elerinden biri) bulundu
ğ
u seyirdir.
GEN
İŞ
APAZ:
Teknemizin APAZ ve PUPA seyirleri aras
ı
nda yakla
ş
ı
k olarak rüzgarla 130-140derecelik bir aç
ı
yaparak gitti
ğ
i, yelkenlerinin aç
ı
s
ı
n
ı
ise tekneye göre 65-75 derecede tuttu
ğ
u bir seyirdir.Unutmayal
ı
m ki, yap
ı
s
ı
, yelkenleri, dire
ğ
i, bumbas
ı
, yelkenlerinin
ş
ekli, cinsi, tekneninboyu, eni, su hatt
ı
, k
ı
vr 
ı
mlar 
ı
, kesimi, kal
ı
b
ı
vs. sayabilece
ğ
imiz onlarca faktöre ba
ğ
l
ı
 olarak hemen hemen hiçbir tekne bir di
ğ
eri ile benzerlik göstermez. Buna ba
ğ
l
ı
olarakda her teknenin örne
ğ
in bir orsa seyrini gidi
ş
ı
s
ı
ve de bu seyirde yelkenleriniayarlad
ı
ğ
ı
pozisyon, aç
ı
farkl
ı
d
ı
r. Bunun ile ilgili detayl
ı
bilgi ve aç
ı
klamalar 
ı
dahasonraki derslerimizde verece
ğ
iz.
2. SEY
İ
RLER ARASI GEÇ
İŞ
LER
Bu konuyu incelerken üç temel kavram ve konuyu ele almam
ı
z gerekmektedir.
2.1. Kontra Kavram
ı
:
Bir yelkenli teknede seyirden ve de manevralardan bahsederken, kontrakavram
ı
ilk olarak ele al
ı
nmas
ı
gereken ana hususlardan biridir.
İ
ki tip kontra vard
ı
r:
Sancak Kontra
 
İ
skele KontraBir teknenin kontras
ı
n
ı
belirleyen faktör, ana yelkeninin teknenin omurga hatt
ı
n
ı
n netaraf 
ı
nda bulundu
ğ
udur. E
ğ
er bir teknenin ana yelkeni teknenin sancak taraf 
ı
nda bulunuyorsa, butekne yelken pozisyonuna göre ters olacak bir adland
ı
rma ile
İ
SKELE KONTRA giderken, bunakar 
ş
ı
n SANCAK KONTRA giden bir teknenin ana yelkeni ise o teknenin
İ
skele taraf 
ı
nda bulunur.
B.U. Yelken- 1* Kitapcigi
 12
 
Bo
ğ
aziçi Üniversitesi Yelken Tak
ı
m
ı
 
2.2. Rüzgaralt
ı
- Rüzgarüstü Kavramlar 
ı
:
Bir teknenin rüzgar 
ı
al
ı
ş
ı
s
ı
ve kontras
ı
farketmeksizin, omurga hatt
ı
n
ı
uzatarak elde etti
ğ
imiz sanal çizginin yelken taraf 
ı
nda kalan sahaya oteknenin “RÜZGARALTI” (k
ı
saca R.A.) denirken, rüzgar 
ı
n geldi
ğ
i taraf 
ı
nda b
ı
rakt
ı
ğ
ı
alana ise“RÜZGARÜSTÜ” (k
ı
saca R.Ü.) denmektedir.(Unutmayal
ı
m ki, rüzgar 
ı
n arkadan geldi
ğ
iPupa seyri hariç
-çünkü burada rüzgar 
ı
n yönolarak teknenin k 
ı
ç 
ı
na denk gelip, bordas
ı
na(yan
ı
na) de
ğ 
di 
ğ 
i söylenemez-
, bir yelkenliteknenin yelkeninin bulundu
ğ
u taraf 
ı
ile,rüzgar 
ı
n geldi
ğ
i taraf 
ı
mutlaka terstir. Pupadada R.A. ve R.Ü. kavramlar 
ı
olmas
ı
na ra
ğ
men,bu kar 
ş
ı
tl
ı
ktan bahsetmek yanl
ı
ş
olacakt
ı
r.)Örne
ğ
in,
İ
skele kontra giden bir teknede anayelken teknenin sancak taraf 
ı
nda bulunur,çünkü rüzgar teknenin iskele taraf 
ı
ndangelmektedir. (
Ş
ekil 2)Buna ba
ğ
l
ı
olarak teknemiz yelkenimizinüzerinde olu
ş
an rüzgar kuvveti ile yelkeninbulundu
ğ
u tarafa do
ğ
ru yatma e
ğ
ilimigösterece
ğ
inden, yelkenciler rüzgarüstütarafa (yani yelkenin bulunmad
ı
ğ
ı
tarafa)oturarak ve/veya abanarak (trapez yaparak)teknenin dengesini sa
ğ
lamaya çal
ı
ş
ı
rlar. (Budurum çift ve de daha çok ki
ş
ilik ekiptenolu
ş
an yelkenli tekne s
ı
n
ı
flar 
ı
nda, hatta hatta bazen tek ki
ş
ilik s
ı
n
ı
flarda seyre ve de rüzgar kuvvetine ba
ğ
l
ı
olarak istisna gösterir, bu detayl
ı
bilgi önemli oldu
ğ
undan daha sonra ayr 
ı
nt
ı
lar 
ı
ylaanlat
ı
lacakt
ı
r.)
 
Ş
ekil 2: Rüzgarüstü, Rüzgaralt
ı
 
Bu bahsetti
ğ
imiz genel durum, teknenin kontras
ı
n
ı
n belirlenmesinde ba
ş
ka bir bak
ı
ş
ı
s
ı
ylakolayl
ı
k sa
ğ
layarak, bizi “ki
ş
inin teknede yer ald
ı
ğ
ı
taraf, o teknenin kontras
ı
na ismini verir” gibigenel bir kan
ı
ya ula
ş
t
ı
rabilir. Örne
ğ
in orsa seyreden bir teknede ki
ş
i sancak taraf 
ı
nda oturarak,iskele taraftaki rüzgar gücüyle dolmu
ş
olan yelkeni dengeliyorsa, bu tekne sancak kontragitmektedir.
2.3. Orsalama ve Kafay
ı
Açma Kavramlar 
ı
:
Bu iki kavram
ı
n anlam
ı
, teknenin kontras
ı
de
ğ
i
ş
tirilmeksizin (yani ayn
ı
kontra içinde, manevrayapmadan) sadece gidi
ş
yönünün de
ğ
i
ş
tirilmesidir.Mühim olan, bir teknenin ileriye do
ğ
ru, do
ğ
rusal bir hareket yapmas
ı
istendi
ğ
inde dümenin daimadüz tutulmas
ı
gereklili
ğ
inin bilinmesidir. Aksi takdirde tekne az
ı
c
ı
k k
ı
ı
k bir dümen ile bile, yava
ş
daolsa kavisli bir yol çizerek dönmeye ba
ş
layacakt
ı
r. Yani
ş
unu çok iyi benimsemeliyiz ki, teknemizinbelirli bir yöne gitmesini istedi
ğ
imizde dümeni daima dümdüz tutmal
ı
y
ı
z.Ne zaman ki, teknemizin dönmesini ve/veya manevra yapmas
ı
n
ı
istiyoruz, o zaman dümendöndürülmeli, dönü
ş
/ manevram
ı
z tamamland
ı
ğ
ı
nda tekrar düz hale getirilerek, tekne yeni rotas
ı
nasokulmal
ı
d
ı
r. Bu genel bilgilerden sonra bu iki kavram
ı
tan
ı
mlayacak olursak;
B.U. Yelken- 1* Kitapcigi
 13

Activity (5)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
gargoyle35 liked this
Halid Solmaz liked this
nggulanber liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->