Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
5Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
GENEL YETENEK 8-www.sozelciyiz.net

GENEL YETENEK 8-www.sozelciyiz.net

Ratings: (0)|Views: 1,075 |Likes:
Published by kubilay_oral

More info:

Published by: kubilay_oral on Jun 20, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/11/2014

pdf

text

original

 
-TÜRKÇE-
 
SÖ2CÜKTÜRLERİ
 
Sözcük türleri sekize ayrılır:
 1. Ad (isim)2.
Önad
(sıfat)
 3.
Adıl(zamir)
 4. Beürteç (zarf)5.
İlgeç (edat)
 6.
Bağlaç
 7. Ünlem8. Eylem(fiii)AD
Caniı cansız bütün varlık ve kavramiarı karşılayan
sözcüklere,
ad
denir.
Bir sözcüğün ad sayılabilmesi için şu özellikleritaşıması gerekir:
 -
Varlıkları tanıtması
=> 
Ey, bir ailenin
mutluluk yumağı oluşturduğu yerdir.
 -
Durum eki alabilmesi ya da almış olması =>
 Ali ey-e gitti.- Tamlama kurabilmesi => Ey-
in kapı
-s-
ı
 
açıktı.
 -
İyeiik eki alabilmesi => Ey
-i pek temiz.
A. Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar 
 
a. Özel Ad:
Tek varlığa veya kavrama verilmiş
 adiara özel ad denir.
Örnekler:
Ankara Üniversiîesi, Türk Dil Durumu,
Antalya, Karabaş, Hürriyet...
 b.
Tür
(cins)
Ad:
Ay
nı türden varîıkların ortak
 
adlarına denir.
 
Örnekler:
Balık, çiçek, ağaç, su, mikrop ...
 
 tn
 
"o
£ELUÛ
 
ffî 
 
CL
 
B. Varlıkların Sayiîarına Göre Adlar 
 
a) Tekil Ad:
Tek bir varlığı, tek bir kavramı anlatanadlardır.
 
Örnekler:
Kalem, silgi, defter, çocuk, üzüntü
Çoğul Ad:
Aynı türden iki ya da daha çok varlığıgösteren adlardır. Çoğul anlamı "
-ler", "-lar" ekiyle
sağlanır. Bunlara "çoğul ekleri" denir.
 Kelebekler
uçuşmaya başladı.
 
Sınavlara hazırlanıyorum.
 
Örnekler: İnsanlar,
kitaplar, defterler, çocuklar.
c) T
opluluk Adı:
Söylenişi tekil olmakla birlikte,oluşumu çoğul olan varlıkların adlarıdır. Toplulukadları teklerin bir araya gelip nitelikse! bir dönüşümeuğramasıyla oluşur.
 
Örnekler:
ulus, orman, aile, heyet, takım,
ekip,
kurul...Adlara
-
cık,
-cek, -
ceği
z
eklerinden biri getirilerek
küçültme, önemsememe, sevgi, acıma, küçümsemeanlamları katılabilir:
 
Adamcağız yapayalnızmış. (acıma)Babacığıma hediye aldım. (sevgi)
 Bana bir milyoncuk borç verir misin?(küçümseme)
OilgiNotuf
 | Bademcik, maym
uncuk, Gölcük (yer adı), Yıiancık
|
(hastalık
adı) sözcüklerinde "
-
cık" eki
küçültme
|
| anlamı katmamaktadır.
 |
C. Görev ve Anlamlarına Göre Adlar 
 
1. Somut Ad:
Beş duyu organından herhangi biriyle
 
algılanabüen tüm kavramlara "somut" ad denir.
 Sandalye, cam, koku, ses...
2. Soyut Ad:
Beş duyu organından herhangi biriyle
 
algılanamayan tüm kavramiara "soyut" ad denir.
 
TÜRKÇE | Sözcük Türlerî ve Yaps
 
 
-
GENEL YETENEH 3EİIEL KULTUR DERGISI
-
 
Sevgi, cesaret, rüya, serap...
 
ADIN DURUMLARI
 
Adlar:
 
1.
Yalın Durum => ev
 2. Belirtme Durumu (-i durumu) => ev-i3. Yönelme Durumu (-e durumu) => ev-e4. Buiunma Durumu (-de durumu) => ev-de5.
Çıkma Durumu (
-den durumu)
=> 
ev-den
olmak üzere beşe ayrılır.
ADTAMLAMALARI
 
Bir adın başka bir adla, çeşitli anlam ilgileriylekurduğu takıma "ad tamlaması" denir.
 
kasa- n -
ın
 
Ad Tamlayan eki
 
Tamlayan Tamlanan
 
Ad tamlamaları dörde ayrılır:
 
1. Belirtili Ad Tamlaması: Tamlayan ve tamlananekalır.
 
Kız
-
ın güzellik
-i (nitelik bildirir)• Merve-n-
in yüzüş
-
ü (yapıcı
-eylem)• Çanîa-n-
ın sap
-
ı (parça
-bütün)2.
Belirtisiz Ad Tamlaması: Tamlayan ek almaz,
 
Tamlanan ekaiır.
 
Yaz yağmur 
-u (zaman bildirir)
Sınav kaygı
-s-
ı (neden biidirir)Vişne reçel
-
i (neden yapıldığı)
 
» Belirtisiz ad tamlamasında, tamlayan ya datamlananı oluşturan adlar eylem adı olabil
ir.
 
-
Yaşama heves
-i-
Yanı!mapay
-
ı
 - Sevme arzu-s-u
» Belirtisiz ad tamiamalarında tamlanan ekininsöylenmediği yerler olabilir.
 
-
Fakülte sokak (fakülte sokağ
-
ı)
 - Adana kebap (Adana kebab-
ı)
 3.
Takısız Ad Tamlaması: Tamlayan da tamlanan da
 ek almaz.
 
Porselen tabak
 
Çelik tencere
Tahta kaşıkAltın tarakGümüş vazo
 
i Takısız ad tamlamasında tamlayan
 
I
ne'den yapıldığını bildirir. (porselenden yapılr 
"u>
 
| tabak)
 
4. Zincirleme Ad Tamlaması: Tamlayanı, tamlananıya da her ikisi ad tamlaması oları tamlamaiartlır.
Zin
cirleme ad tamlamasında en az üç ad birah ııt>
tamlayan-
tamlanan ilişkisiyle bağlanmalıdır.
 
Ali'n-
in günlüğü
-n-
ün kapağ
-
ı
 
Dergi-n-in Türkçe sorular-
ı
 
 
(Ad) (Ad) (Ad)
 
Aiiemizin yemek odası
 
Gümüş tabağın deseni
 
Deniz suyunun tadı
 
Sinema oyuncusunun sana
t anlayışı
 
*
Belirtili ad tamlamasmda da zincirte; rıe a:i
 
tamlamasında da tamlayanla tamlanan e.rasıri£i
 
başka sözcükler girebilir:
 
kız
-
ın
güzel çanta-s-
ı
 
 
(Sıfat)
ev-in bitmeyen
 
geçim sıkıntı
-s-
ı
 
(Sıfat)
 
*
Belirtili ad tamlamalarında tamiava*
::;.
■:amlanan yerdeğiştirebiiir:
 
* reng-
i değişti y
üzü-n-ünTamlanan Tamlayan* devam-
ı
sevqi-n-in gelmeyecek mi?
 
Tamlanan Tamlayan*
Ad tamlamalarında tamlayan ya da tamlar 
Dirden fazla oîabiiir:
 
kızım
-
ın
ve
oğlum
-
un qeleceğ
-i
 
Tamlayan Tamlayan Tamlanan
 
kitabım
-
ın kapağ
-
ı
ve
içeriğ
-i
 
Tamlayan Tamlanan Tamlanan
 
şifre
- s - i
 
Ad iyelik eki
 
 
-TÜRKÇE-
 
SIFAT (ÖNAD)
 
Adların önüne geçerek adları niteleyen ya dabelirten sözcüklere sıfat (önad) denir.
 
SIFATIN ÇEŞİTLERİ
 
A)
Niteleme Sıfatları:
 B)
Belirtme Sıfatları:
 
a.
 
İşaret Sıfatları
 
b.
 
Belgisiz Sıfatlar 
 
c.
 
Soru Sıfatları
 
d.
 
Sayı Sıfatları
 
I.
Asıl Sayı Sıfatları
 II.
Sıra Sayı Sıfatları
 
lll.ÜleştirmeSayı Sıfatları
 IV.Kesir
Sayı Sıfatları
 V.
Topluluk Sayı Sıfatları
 
A.
 
Niteleme Sıfatları:
Adların önüne gelerek adların
 
durumlarını, renkleri
ni, biçimlerini gösterensözcüklerdir.
 
» Ada sorulan "nasıl" sorusuna karşılık verir.
 
Örnekler:
 
solgun yanak -
> nasıl yanak
-> solgun
akan yaşlar 
-
» nasıl yaşlar 
-» akan çürük
diş
-
» nasıl diş
-> çürük beyaz kazak ->
nasıl kazak
-» beyaz suskun adam ->
nasıl adam
-» suskun
 
B.
 
Belirtme Sıfatları:
Adların önüne gelerek adı;
 
işaret, sayı ve belgisiz anlamıyla belirtir.
 
a) İşaret Sıfatları:
Adların önüne gelen bu, şu, o
sözcükleridir.
 
"Hangi" sorusuna karşılık verir.
 
bu:
Yakındaki bir nesne için kullanılır.
 Örnek: bu araba,
bu
iş,
bu
çanta...
 
şu: Biraz uzakta bulunan bir nesne için
 
kullanılır.
 
şıradam,
şu
araba, şu daire...
 
 
o: Uzakta bulunan nesneler için kullanılır.
 
oşehir, ookul, obey...
 
bu
kitap, şuçocuk,
oev...
 
şş!
 
'S
 
LU
 
 
b)
 
Belgisiz Sıfat
lar:
Bu tür sıfatlar nesneieri belirsiz
 
olarak bildirir.
 
»
Belgisiz sıfat oluşturan sözcükler:
Birçok,
birkaç, pek çok, her, bazı, bütün, tüm, herhangi bir,birtakım, şöyle böyle, başka, kimi, çoğu, hiç, az...
 
birkaç
kişi,
bir çok
insan,
herhangi bir
kitap...
 
c)
 
Soru Sıfatları:
Varlık adının önüne gelerek varlık
 
adının nitelik ve niceliğini soru yoluyla belirten
 
sıfatlardır.
 
»
Soru sıfatı oluşturan sözcükler şunlardır:
 
Kaç (kaçta kaç, kaçar, kaçıncı) hangi, nasıl, nekadar. Bu sözcükler bir adın önüne gel
meli ve
soruyu ada sormalıdır.
 
-
Kaç
kitap? üç kitap-
Nasıl
insan? iyi insan-
Hangi
ev?
o ev
 -
Ne kadar
elma aldın? 5 kilo
 d)
 
Sayı Sıfatları:
Adların önüne geçerek adların
 
sayılarını bildiren sözcüklerdir. Sayı sıfatları 5'e
 
ayrılır.
 
1.
 
Asıl sayı sıfatları:
Bunl
ar nesnelerin sayısını
 
gösteren sıfatlardır.
bir
elma, on kuruş,
beş
harf...
 
2.
 
Sıra sayı sıfatları:
Bunlar nesnelerin
derecelerinin sayısını gösteren sıfatlardır. Kaçıncı
 sorusuna cevap verir.
 
otuz ikinci
gün,
beşinci
bölüm.
on birinci
asır...
 
3.
 
Üleştirme sayı sıfatları:
Bölme, ayırma
 
paylaştırma, dağıtma ifade eden nesnelerin sayısını
 
bölük bölük gösteren sayı sıfatlarıdır.
 
ikişer 
elma,
beşer 
gün,
sekizer
gömlek...
 
4.
Kesir sayı sıfatları:
Nesnelerin parçalarını
 
belirten sayı sıfatlarıdır.
üçte blr
ekmek,
dörtte üç
karpuz...
 5.
Topluluk sayı sıfatları:
Belirttikleri nesneler
arasında bir yakınlık, bir birlik olduğunu gösteren bir 
 
nesne topluluğu ifade eden sayı sıfatlarıdır.
 ikiz
kardeşler,
üçüz
çocuklar...
Sıfatlarda Pekiştirme
 
Peki
ştirme, anlamı güçlendirmektir.
 
a. Tekrar yoluyla yapılanlar: iri
elmalar (sadece iri)
 
Sıfat Ad
 

Activity (5)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
whoneedsluck liked this
nanickeem liked this
Doruk Yaman liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->