High Quality
Open the downloaded document, and select print from the file menu (PDF reader required).
06
CONTEXTO
21 DE XUÑO DE 2009. NÚMERO 28SUPLEMENTO DOMINICAL
El alcalde de Lugo, José López Orozco, recuerda sustiempos como profesor de José Blanco y Samuel Júarez
LA SILLA DE...
10
El faro romano llega al final de su carrera paraconvertirse en Patrimonio de la Humanidad
TORRE DE HÉRCULES
8
El fotoperiodista Xurxo Lobato expone en Portugalsu particular visión de la ría de Muros y Noia
MAR DE LUZ
ornal
DE GALICIA
O DÍA EN QUEVOLVEU CASTELAO
A próxima semana cúmprense 25 anos do regreso dos restos do históricogaleguista, que foi organizado pola Xunta, o que provocou enormes protestas
2
CONTEXTO
I
XORNAL DE GALICIA
21 de XUÑO de 2009
EN FOCO
“GALICIA ESTÁEN DÉBEDA CONCASTELAO”
Na vindeira semana cúmprense 25 anos do traslado dos restos do galeguista AlfonsoDaniel Rodríguez Castelao a Galicia, unha medida que foi moi protestada por sectores
nacionalistas e de esquerdas, que acusaron á Xunta de querer apropiarse da figura dorianxeiro e soterrar as súas ideas políticas. Ao final, o evento acabou en caos.
A súa obra magna –
Sempre en Galiza
– in-corpora no seu comezo unha premonitoria
confesión: “Estou lonxe da miña terra”. A frase
complétase cunha concreción que o tempo
converteu en dor ou en humor negro: “Estou
en Badaxoz”. Corría 1935 e o artista e sím-bolo da galeguidade Alfonso Daniel Rodrí-guez Castelao xa coñecía o desterro, máisou menos achegado pero desterro. O bienionegro levouno a Estremadura. Logo retor-nou para verse obrigado ao adeus definitivoco golpe de estado de 1936. En 1950 morríaen Bos Aires, onde estivo enterrado duran-te 34 anos. O próximo sábado cúmprese uncuarto de século do regreso dos seus restos
a Galicia, onde agora moran no compostelánPanteón de Galegos Ilustres. O 28 de xuño de
1984 e en medio da forte protestas dalgúnssectores nacionalistas ou de esquerda, Cas-telao abandonou o exilio para plantarse naeternidade en chan galego.
Moitos dixeron que aquilo foi unha desca-rada a operación cosmética da dereita; outros
defenden que a creación dunha concienciaautonómica galega precisaba un acto de talsimboloxía. Nalgunha parede aínda se per-cibe a pintura desgastada dunha vella pin-tada: “Castelao, desterrado na propia terra”.Era unha frase de protesta polo regreso dosrestos do intelectual rianxeiro e de home-
naxe á súa figura, a única que puxo de acordo
a todos naqueles tensos días de hai 25 anosnos que moitos acusaron ás autoridades dedevolver ao galeguista ao solo do país, perodeixando a súas ideas en Badaxoz.“Eu cría que Castelao estaría mellor aquíque na Chacarita (cemiterio arxentino queacollía os restos do escritor). Houbo xente
que tirou do peto iso de
que Castelao non que-
ría volver a Galicia ataque esta estivese libe-
rada, pero a realidade é
que xa rematara o fran-
quismo que era o que o
levara ao exilio e polotanto podía regresar”,comenta Camilo Nogueira, daquela depu-tado de Esquerda Galega e que fixo a pro-posta parlamentaria para repatriar os res-tos, logo aprobada por unanimidade polasforzas políticas presentes na Cámara, que
non eran todas. Os tres deputados do BNPG-
PSG foran expulsados por negarse a xurar aConstitución, posto que consideraban que
non recoñecía os dereitos nacionais galegos.
Montados nesa polémica, eles comandaron
o rexeitamento á decisión. “Nogueira fixo unpapel tristísimo, facéndolle as beiras a todos
UNHA REPORTAXE DE
RODRI SUÁREZ
FOTOS
A NOSA TERRAUNHA RETRANSMISIÓN HISTÓRICA NO YOUTUBE
BONAVAL
Primeiras imaxes daexplanada de Bonaval,cunha unha forte pre-senza policial e moitaxente. Tareixa Navaza
le; “Castelao é definiti-
vamente un revolucio-nario”. Nese intre sobeo volume de ambiente ese escoita. “Galiza ceibe,poder popular”.
CARGA
“Chega parte da comi-tiva.. e os enfontamen-tos...non precisan pala-bras”, di Tareixa Navazamentres a policía cargacontra os manifestantescontrarios ao trasladodos restos, nalgúns ca-sos con certa saña inne-cesaria.
NOVONEYRA
A narradora do actopara Televisión Espa-ñola en Galicia repro-duce unhas palabras dopoeta Uxío Novoneyra,na altura presidente daAELG. “A Castelao nonlle cambiaron a patria,como a outros galegos.Os seus restos só veñenpara os que queren unhaGaliza ceibe”.
O presidente da Xunta en 1984, GerardoFernández Albor, e Teresa Rodríguez Castelao,irmá do artista, diante docadaleito do galeguista á súa chegada aSantiago de Compostela
“O que querían era sepultar as ideas do
nacionalismo e do propio Castelao e nese proceso
Camilo Nogueira xogou un papel moi triste,facéndolles o xogo”, di Francisco Rodríguez
I
CONTEXTO
3
XORNAL DE GALICIA
21 de XUÑO de 2009
EN FOCO
CHEGADA
Co cadaleito de Caste-lao xa á vista, a policíavolve cargar contra osmanifestantes con es-pecial dureza. Os quepoden esquivan ás for-zas de seguridade, xainstaladas na fotografía,reciben os restos con, denovo, berros de “Galizaceibe, poder popular”,
APLAUSOS
Castelao camiño de Bo-naval. Enriba do cada-leito, a bandeira galegaco escudo creado polopropio rianxeiro; aos la-dos e detrás, policía e un
sacerdote. Navaza afir-
ma que “agora todo sonxa aplausos, porque Cas-telao é a esencia mes-ma do noso país, da nosanación”.
aqueles que realmente o que querían era se-pultar as ideas do nacionalismo e do propioCastelao”, afirma Francisco Rodríguez, en-
tón, como agora, dirixente da UPG, integrada
na coalición apartada do que eles denomi-
naban “parlamentiño”. Aquela división che-
ga ata hoxe, malia que durante moitos anosNogueira e Rodríguez compartiron espazo
político no BNG, incluso un como deputado
en Madrid e o outro en Bruxelas. “Se falamos
daquilo durante todo ese tempo? Non, paranada. Eles non son dados a recoñecer errose por iso os seguen a cometer”, afirma o exeuroparlamentario. Non obstante, amboscomparten unha idea: “O ideario de Caste-lao segue vixente”.
A polémica foi forte no social. A división nonacionalismo incluso terrible. Rodríguez ex-plica a súa postura, que reafirma 25 anos des-pois. “A decisión foi antidemocrática, con tresdeputados expulsados. Nese contexto non se
podían traer os seus restos mortais, e menos
con aquelas intencións, porque trouxeron o
cadaleito para nada. Alí está abandonado en
Santo Domingos de Bonaval, sen ningún ti-
po de recoñecemento, facilidade para visitalo
ou información sobre a súa obra e ideoloxía,iso demostra que o que único que queríanera expulsar a Castelao na súa propia terra”.Critica aos nacionalistas que impulsaron oacto, pero tamén ao Goberno da Xunta deAlianza Popular, o actual PP, no que se inte-
graran algúns dos cadros máis demócratas e
reformistas dos últimos tempos do franquis-
mo e que, en Galicia, achegouse a posiciónsde certo galeguismo, como faría durante asúa etapa en San Caetano o que era o seu lí-
der, Manuel Fraga. “Utilizaron o regreso dos
restos de Castelao para aproveitarse da súalexitimidade”, acusa Anxo Guerreiro, na al-tura deputado polo PCG.
“A decisión tomouna o Parlamento por una-
nimidade e, polo tanto, o pobo galego sobe-rano”, deféndese Gerardo Fernández Albor,que era o presidente da Xunta e que lembra
que tamén contaron co apoio da única fami-
liar viva de Castelao, a súa irmá Teresa. “Eu
viaxei ata Rianxo para pedirlle a súa opinión
CAMILO NOGUEIRA
“Os que protestaronerraban, pero non orecoñecen e así seguena cometer erros hoxe”
ANXO GUERREIRO
“O Goberno manipuloua lexitimidade deCastelao, tivo quefacerse con consenso”
Continúa na páxina seguinte >>
Add a Comment