• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
 
«
Εάν 
 
θα 
 
γράψετε 
 
ποτέ 
 
την 
 
Βιογραφία 
 
 μου 
,
 μη
 
 λησμονήσετε 
 
να 
 
γράψετε 
 
ότι 
,
επιτέλους 
,
εγήρασα 
 
ονειρευόμενος 
»
Νοκόλαος
 
Γύζης
 «
Το
 
Άστυ
»,
Σεπτέμβριος
1904
 
«
ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ
 
ΤΟΥ
 
ΝΙΚΟΛΑΟΥ
 
ΓΥΖΗ
»
 
Ο
 
μεγάλος
 
ζωγράφος
 
αναπολεί
 
και
 
περιγράφει
 
το
 
Χαϊδάρι
 
Ο
 
Νικόλαος
 
Γύζης
 
αγάπησε
 
το
 
κτήμα
 
Χαϊδάρι
,
το
 
αναπολεί
 
στο
 
Μόναχο
 
και
 
τη
 
νοσταλγία
 
του
 
αυτή
 
την
 
περιγράφει
 
στις
 
επιστολές
 
του
 
που
 
ανταλλάσσει
 
με
 
τον
 
πεθερό
 
του
 
Νικόλαο
 
Νάζο
 
αλλά
 
και
 
με
 
την
 
κουνιάδα
 
του
 
Ουρανία
.
Σας
 
παρουσιάσουμε
 
ορισμένα
 
αποσπάσματα
 
των
 
επιστολών
 
του
 
Νικόλαου
 
Γύζη
 
που
 
αναφέρονται
 
στο
 
Χαϊδάρι
.
 
10
Μαρτίου
1875 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Σας 
 
ευχαριστώ
 
δια 
 
τους 
 
 μενεξέδες 
 
του 
 
 Χαϊδαριού 
…»
29
Μαρτίου
1876 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Επειδή
 
ήρεσε 
 
της 
 
 Άρτεμις 
( 
κόρη
 
του 
 
Νάζου 
-
δεν 
 
είχε 
 
ακόμα 
 
παντρευτεί 
 
τον 
 
Γύζη
 )
το
 
σπητικό
 
ψωμί 
,
γράφω
 
εις 
 
το
 
σπήτι 
( 
στους 
 
δικούς 
 
του 
 )
να 
 
της 
 
κάμουν 
 
 μια 
 
κουλούρα 
 
την 
 
 Λαμπρή
 
 με 
4
αυγά 
 
και 
 
την 
 
παρακαλώ
 
να 
 
την 
 
δεχθή
 
και 
 
να 
 
την 
 
φάγη
 
εις 
 
το
 
 Χαϊδάρι 
 
εις 
 
την 
 
ταράτσα 
…»
 
17
Μαΐου
1976 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Ποιητική
 
ήταν 
 
η
 
περιγραφή
 
της 
 
εσπέρας 
 
της 
 
παραμονής 
 
του 
 
 Αγ 
.
Γεωργίου 
,
σείς 
,
η
 
 Άρτεμις 
,
η
 
Ουρανία 
( 
κόρες 
 
του 
 
Νάζου 
 )
εις 
 
το
 
ερημοκλήσι 
…»
24
Ιανουαρίου
1877 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
 Λένε 
 
ότι 
 
τα 
 
ψάρια 
 
της 
 
Σαλαμίνος 
 
είναι 
 
πολύ 
 
 μαργιόλικα 
 
και 
 
φοβούμαι 
,
όταν 
 
εγυρίσατε 
 
εις 
 
το
 
 Χαϊδάρι 
,
 μην 
 
απλώσατε 
 
τα 
 
αγκίστρια 
 
και 
 
τα 
 
δίχτυα 
 
σας 
 
εις 
 
τα 
 
κοτόπουλα 
…»
(
προφανώς
 
αμφιβάλλει
 
εάν
 
πράγματι
 
ο
 
Νάζος
 
και
 
η
 
παρέα
 
του
 
ψάρεψαν
 
κάτι
 
σημαντικό
 
στη
 
Σαλαμίνα
)10
Οκτωβρίου
1877 (
στον
 
πεθερό
 
του
 
Νικόλαο
 
Νάζο
–
ο
 
ζωγράφος
 
έχει
 
παντρευτεί
 
την
 
Άρτεμις
 
και
 
ζούνε
 
στο
 
Μόναχο
)
«…
Έλεγα 
 
εις 
 
την 
 
 Άρτεμιν 
: «
θα 
 
δης 
 
 μεγάλον 
 
κόσμον 
,
ωραία 
 
πράγματα 
 
και 
 
 μέρη
,
εν 
 
όσω
 
είμεθα 
 
εδώ
 
εις 
 
τον 
 
 βορράν 
,
και 
 
επί 
 
τέλους 
 
θα 
 
σου 
 
αρέση
 
καλύτερα 
».
Με 
 
διακόπτει 
 
και 
 
 λέγει 
: «
Ίσως 
 
το
 
Μόναχον 
». «
Όχι 
»,
της 
 
 λέγω
, «
θα 
 
σου 
 
αρέσει 
 
καλύτερα 
 
το
 
 Χαϊδάρι 
».
Εγέλασε 
 
και 
 
το
 
παρεδέχθη
…»
7
Νοεμβρίου
1877 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Καταγίνομαι 
 
όσον 
 
δύναμαι 
 
δια 
 
να 
 
τελειώσω
 
την 
 
 μεγάλην 
 
εικόνα 
,
ήτις 
 
καθ΄ 
 
εκάστη
 
 μου 
 
προξενεί 
 
πολλούς 
 
καϋμούς 
.
 Αρνί 
 
ψητό
 
θα 
 
κάμω
…
Και 
 
άλλο
 
ένα 
 
εις 
 
την 
 
ταράτσα 
 
του 
 
 Χαϊδαριού 
,
όταν 
 
έλθουμε 
 
εις 
 
τας 
 
 Αθήνας 
..»
18
Σεπτεμβρίου
1978 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Το
 
νέον 
 
 μου 
 
ατελιέ 
 
είναι 
 
 μεγάλο
 
και 
 
ωραίον 
,
απέναντι 
 
δε 
 
έχω
 
 μιαν 
 
 μεγάλην 
 
πεδιάδα 
…
Εξερχόμενος 
 
και 
 
εισερχόμενος 
 
εις 
 
αυτό
 
απαντώ
 
καθ΄ 
 
οδόν 
 
κορυδαλούς 
,
οι 
 
οποίοι 
 
πετώντες 
 
κελαηδούν 
 
το
 
γνωστόν 
 
σας 
 
κελαδημά 
 
των 
.
Τι 
 
ωραίον 
 
που 
 
είναι 
! 
Εν 
 
 ριπή
 
οφθαλμού 
 
 με 
 
φέρνει 
 
εις 
 
 Χαϊδάρι 
 
ή
 
εις 
 
Φάληρον 
 
και 
 
 με 
 
κάμνει 
 
να 
 
 βλέπω
 
τα 
 
 Αθήνας 
…»
6
 ∆εκεμβρίου
1878 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Ημέρα 
 
του 
 
 Αγίου 
 
Νικολάου 
.
Καθ 
’ 
όλην 
 
την 
 
ημέραν 
 
εις 
 
κάθε 
 
στιγμήν 
 
σας 
 
εσκεπτόμεθα 
 
και 
 
 μιλούσαμε 
 
δι΄ 
 
εσάς 
.
Τώρα 
,
έλεγε 
 
η
 
 Άρτεμις 
,
είναι 
 
ο
 
πατέρας 
 
εις 
 
το
 
 Χαϊδάρι 
 
και 
 
 βεβαίως 
 
επήρε 
 
και 
 
 λουκουμάδες 
 
δια 
 
να 
 
φάγη
 
και 
 
ο
 
περιβολάρης 
 
ο
 
Νικόλας 
…»
1
Ιανουαρίου
1879 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Το
 
κλίμα 
 
των 
 
 Αθηνών 
 
πολλάκις 
 
ενθυμούμεθα 
 
διά 
 
τας 
 
πολλάς 
 
καλλονάς 
 
του 
..
Ημείς 
 
είμεθα 
 
πάντοτε 
 
 μαζί 
 
σας 
 
και 
 
εις 
 
τας 
 
γνωστάς 
 
σας 
 
θέσεις 
,
δηλ
.
 Χαϊδάρι 
,
 ∆αφνί 
,
εις 
 
του 
 
Κουμουνδούρου 
 
την 
 
 λίμνην 
…
Εύχομαι 
 
πράγματι 
 
να 
 
 μας 
 
οδηγήσετε 
 
 με 
 
το
 
αμάξι 
 
σας 
 
εις 
 
αυτά 
 
τα 
 
τόσον 
 
ποθητά 
 
 μέρη
…»
7
Μαΐου
1879 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)«…
Ελπίζομεν
 
εις
 
το
 
Χαϊδάρι
 
να
 
εύρετε
 
την
 
ησυχίαν
 
σας
,
 
ήτις
 
θα
 
σας
 
κάμη
 
να
 
ανακτήσετε
 
τας
 
δυνάμεις
 
σας
 
και
 
πάλιν
…»(
Ο
 
Νάζος
 
έχει
 
οικονομικά
 
προβλήματα
,
η
 
καταστροφή
 
πλησιάζει
.)15
Ιουλίου
1880 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Ο
 
νέος 
 
οίκος 
 
έχει 
 
πολλά 
 
προτερήματα 
...
Εδώ
 
τραγουδούν 
 
οι 
 
κορυδαλοί 
 
όπως 
 
και 
 
εις 
 
το
 
 Χαϊδάρι 
…»
 
 
5
Απριλίου
1881 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
 Αύριον 
 
είναι 
 
η
 
ημέρα 
 
του 
 
γάμου 
 
 μας 
…
Εύχομαι 
 
ταχέως 
 
να 
 
συνεορτάσωμεν 
 
την 
 
ημέρα 
 
αυτήν 
 
και 
 
να 
 
ξεκουρασθώμεν 
 
εις 
 
το
 
 Χαϊδάρι 
…»
 
19
Μαρτίου
1882 (
στον
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
 Χαίρω
 
πολύ 
 
ότι 
 
ο
 
καπνός 
,
τον 
 
οποίον 
 
 μου 
 
στείλατε 
,
είναι 
 
του 
 
 Χαϊδαρίου 
.
Η 
 
καϋμένη
 
η
 
γη
 
 μας 
 
δίδει 
 
πλούτον 
,
αρκεί 
 
να 
 
την 
 
σκαλίσωμεν 
 
 μόνον 
 
 μια 
 
σποθαμήν 
…»
22
 ∆εκεμβρίου
1886 (
στο
 
Νικόλαο
 
Νάζο
)
«…
Ενθυμούμαι 
 
συχνά 
 
την 
 
ακακίαν 
,
την 
 
οποίαν 
 
εφυτεύσαμεν 
 
εις 
 
 Χαϊδάρι 
 
αμέσως 
 
 μετά 
 
τον 
 
γάμον 
 
 μας 
,
πριν 
 
αναχωρήσωμεν 
 
από
 
τας 
 
 Αθήνας 
…»
(
Για
 
την
 
ακακία
 
υπάρχει
 
και
 
άλλη
 
αναφορά
 
παρακάτω
)
Σεπτέμβριος
1895 (
γράφει
 
επισκεπτόμενος
 
την
 
Αθήνα
 
στη
 
σύζυγό
 
του
 
Άρτεμι
,
η
 
οποία
 
έχει
 
παραμείνει
 
στο
 
Μόναχο
·
το
«
κτήμα
 
Χαϊδάρι
»
δεν
 
ανήκει
 
πλέον
 
στην
 
οικογένεια
 
Νάζου
)
«…
Όσον 
 
επλησιάζαμεν 
 
προς 
 
το
 
 Χαϊδάρι 
,
τόσον 
 
και 
 
έσταζε 
 
η
 
καρδιά 
 
 μου 
,
ως 
 
επί 
 
τέλους 
 
επλημμύρισαν 
 
τα 
 
δάκρυα 
,
εφθάσαμεν 
,
έβλεπα 
 
παντού 
 
τον 
 
Νάζον 
 
εμπρός 
,
πλησίον 
 
 μου 
,
έβλεπα 
 
τους 
 
γονείς 
 
 μου 
 
ισταμένους 
 
έξωθεν 
 
του 
 
κήπου 
 
την 
 
ώρα 
 
όταν 
 
εγώ
 
Νυμφίος 
 
τους 
 
αποχαιρέτησα 
 
δια 
 
παντός 
.
 ∆εν 
 
γράφονται 
 
τι 
 
ησθάνθην 
 
συλλογιζόμενος 
 
τα 
 
όνειρα 
 
εκείνα 
 
και 
 
την 
 
τύχην 
 
όλων 
 
ημών 
 
και 
 
την 
 
του 
 
κτήματος 
.
Ωραία 
,
ωραιοτάτη
 
η
 
φύσις 
,
γλυκήτατον 
 
το
 
 μέρος 
 
αυτό
.
Επεσκέφθημεν 
 
το
 
κτήμα 
,
είδα 
 
την 
 
 μεγάλην 
 
ακακίαν 
,
την 
 
οποίαν 
 
εις 
 
τον 
 
γάμον 
 
 μας 
 
εφυτεύσαμεν 
,
είδα 
 
όλα 
,
άλλα 
 
 μεγαλύτερα 
,
άλλα 
 
ερημωμένα 
.
Ματαιότης 
.
Έφυγα 
 
συγκινημένος 
 
και 
 
εφθάσαμεν 
 
εις 
 
 ∆αφνί 
.
Είδαμεν 
 
τα 
 
επισκευαζόμενα 
 
 μωσαϊκά 
 
εις 
 
την 
 
εκκλησίαν 
 
και 
 
 μετ΄ 
 
όλίγον 
 
αναχωρήσαμεν 
 
δια 
 
την 
 
θάλασσαν 
 
της 
 
Ελευσίνος 
…»
5
Νοεμβρίου
1895 (
γράφει
 
από
 
την
 
Αθήνα
 
στη
 
γυναίκα
 
του
 
Άρτεμι
)
«…
Επανείδαμεν 
 
τα 
 
ιερά 
 
αυτά 
 
 μέρη
 
του 
 
 Χαϊδαρίου 
.
Επήγαμεν 
 
εις 
 
τον 
 
 Άγιον 
 
Γέωργιον 
.
Εδώ
 
εσυγκινήθην 
 
εκ 
 
νέου 
.
Τα 
 
πάντα 
 
είναι 
 
εγκαταλελειμμένα 
.
Το
 
 μικρό
 
κλαδί 
,
ως 
 
και 
 
το
 
 μικρό
 
στεφάνι 
,
εκ 
 
των 
 
αμαράντων 
,
το
 
οποίον 
 
η
 
 Άρτεμίς 
 
 μου 
 
έπλεξε 
 
και 
 
εκρέμασε 
 
δια 
 
 μιας 
 
 μαβιάς 
 
ταινίας 
 
ευρίσκεται 
,
 μετά 
 
παρέλευσιν 
 18 
 χρόνων 
,
επί 
 
της 
 
εικόνας 
 
του 
 
 Αγίου 
 
Γεωργίου 
,
όπως 
 
ετοποθετήθη
 
παρ΄ 
 
αυτής 
 
την 
 
παραμονήν 
 
των 
 
γάμων 
 
 μας 
…. »
Ιούνιος
1897 (
από
 
το
 
Μόναχο
 
στην
 
κουνιάδα
 
του
 
Ουρανία
)
«…
Η 
 
 μόνη
 
 μου 
 
ευχή
 
θα 
 
ήτο
,
αν 
 
ποτέ 
 
δυνηθώ
,
να 
 
ξεκουραστώ
.
 Αναπαύσεως 
 
έχω
 
 μεγίστην 
 
ανάηκην 
 
εις 
 
 μέρος 
 
ήσυχον 
 
και 
 
ωραίον 
.
Πολλάκις 
 
 μου 
 
έρχεται 
 
εκείνη
 
η
 
παραδείσιος 
 
παραλία 
 
του 
 
 ∆αφνίου 
,
(
προφανώς
 
εννοεί
 
το
 
Σκαραμαγκά
),
 
όπου 
 
ήμεθα 
 
συ 
,
ο
 
 Λεφτς 
 
και 
 
εγώ
.
Τοιαύτην 
 
ησυχίαν 
 
αν 
 
εις 
 
την 
 
ζωήν 
 
 μου 
 
αξιωθώ
!…»
12
Αυγούστου
1898 (
στην
 
Ουρανία
)
«…
Θυμάσαι 
,
 βρε 
 
Ουρανία 
,
εκείνην 
 
την 
 
παραλία 
 
του 
 
 ∆αφνίου 
;
Τι 
 
ωραία 
 
ημέρα 
,
όταν 
 
απ΄ 
 
εκεί 
 
εβλέπαμεν 
 
τον 
 
ναόν 
 
της 
 
 ∆ήμητρος 
 
απέναντι 
 
εις 
 
την 
 
Ελευσίνα 
…»
29
Αυγούστου
1900 (
στην
 
Ουρανία
–
ο
 
ζωγράφος
 
είναι
 
σοβαρά
 
άρρωστος
)
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...