Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
7Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Dao Duc Va Phap Luat Trong CNHHDH

Dao Duc Va Phap Luat Trong CNHHDH

Ratings: (0)|Views: 5,922 |Likes:
Published by pvttinh

More info:

Published by: pvttinh on Jun 23, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/16/2012

pdf

text

original

 
VAI TRÒ ĐẠO ĐỨC VÀ PHÁP LUẬT THỜI CÔNG NGHIỆPHOÁ VÀ HIỆN ĐẠI HOÁ
 NGUYỄN ANH TUẤN (*)Con người tồn tại được là nhờ lao động sản xuất. Để lao động sản xuấtđược, con người phải liên kết với nhau thành tập thể, thành xã hội. Gắn vớixã hội vừa vì lợi ích của bản thân vừa vì lợi ích của xã hội. Tuy nhiên, mỗicá nhân do môi trường hoàn cảnh sinh sống mà có những nhân cách khácnhau. Nhân cách đó có thể phù hợp hoặc đi người lại lợi ích của tập thể, củaxã hội. Vì vậy xã hội phải có quy tắc đạo đức và pháp luật để điều chỉnhhành vi con người, nhân cách con người.Đạo đức là tổng hợp những tiêu chuẩn, nguyên tắc nhằm điều chỉnhhành vi đối xử giữa con người với con người, giữa cá nhân với gia đình, tậpthể, với xã hội…Pháp luật là ý chí của giai cấp thống trị được thể hiện thành luật lệ đểđiều chỉnh hành vi con người, về tính hợp pháp hay không hợp pháp củahành vi đó với xã hội.Từ khi xã hội loài người giai cấp thì đạo đức cũng như pháp luật đềumang tính giai cấp. Vì vậy mỗi xã hội, mỗi giai cấp đều có những đạo đứcvà pháp luật riêng của mình. Nhưng dù ở thời đại nào đi nữa thì các xã hộivà pháp luật. Ở đây chỉ bàn về đạo đức và pháp luật trên cơ sở mẫu số chungđó.
I. MỘT VÀI QUAN ĐIỂM VỀ VAI TRÒ ĐẠO ĐỨC VÀ PHÁPLUẬT TRONG LỊCH SỬ 
Đạo đức và pháp luật là hình thái ý thức xã hội do tồn tại xã hội quyếtđịnh. Vì vậy ở các thời đại khác nhau, tồn tại xã hội khác nhau thì ý thức vềđạo đức và pháp luật cũng khác nhau.Trường phái Nho gia (Khổng - Mạnh), coi bản tính con người là“Thiện”. Họ đề cao giáo dục con người bằng đạo đức, điều hành xã hội bằngđạo đức. Ngược lại phái Pháp gia đại biểu là Hàn Phi Tử lại đề cao sự cai trịxã hội bằng pháp luật. Tuân Tử thì coi bản tính con người là “Ác” và ôngchủ trương trị nước là kết hợp giữa giáo dục với pháp trị… Ngày nay có những xã hội phát triển rất coi trọng điều chỉnh hành vicon người bằng pháp luật. Ngược lại có quan điểm cho rằng tăng cường pháp luật sẽ làm tình cảm con người trở nên lạnh lùng hơn. Như vậy, lịch sử đã từng có những quan điểm khác nhau về vai trò củađạo đức và pháp luật. Vậy thì ở thời đại công nghiệp hoá và hiện đại hoá,đạo đức và pháp luật vận dụng như thế nào để phát huy hiệu quả của nó? Trảlời câu hỏi đó trước hết chúng ta cần tìm hiểu đặc điểm và tính chất của đạođức và pháp luật và mối quan hệ giữa chúng.
 
II. ĐẶC ĐIỂM VÀ TÍNH CHẤT CỦA ĐẠO ĐỨC VÀ PHÁPLUẬT:1. Sự thống nhất của đạo đức và pháp luật
 Như đã biết đạo đức và pháp luật thống nhất với nhau ở mục tiêu củanó là điều chỉnh hành vi của con người để bảo đảm hoạt động bình thườngcủa xã hội. Một người vi phạm đạo đức thường là vi phạm pháp luật vàngược lại vi phạm pháp luật cũng là vi phạm đạo đức. Đạo đức và pháp luậtkhông phải tự nhiên mà có. Để con người có được ý thức đạo đức và ý thức pháp luật đều là kết quả giáo dục lâu dài. Giáo dục cho con người có đạođức cũng là giáo dục cho con người có đạo đức cũng là giáo dục cho conngười biết tôn trọng pháp luật, kỷ cương phép nước. Giáo dục pháp luật chocon người cũng là để bảo vệ giá trị đạo đức và nâng cao đạo đức con người.Tuy nhiên đạo đức và pháp luật có những đặc điểm và tính chất khác nhautrong quá trình điều chỉnh hành vi con người.
2. Sự khác biệt giữa đạo đức và pháp luật
2.1. Đạo đức và pháp luật khác nhau về phương thức điều chỉnh hànhvi con người. Đạo đức thì tình cảm và mềm dẻo, pháp luật thì bắt buộc vàcứng rắn.Khi nói đến đạo đức là gắn với sự khen chê. Bằng dư luận tập thể, xãhội điều chỉnh hành vi của con người. Nếu hành vi đó là tốt con người duytrì và phát huy, nếu là xấu con người thay đổi hành vi đó. Nhưng con ngườicó thay đổi hay không là tuỳ nhân cách mỗi người. Pháp luật thì khác. Nóiđến pháp luật là nói đến sự bắt buộc, muốn hay không con người cũng phảithay đổi hành vi của mình cho phù hợp với xã hội. Cá nhân không có quyềnlựa chọn.Thí dụ: có được thảm cỏ xanh và đẹp ở công viên đó là tiền của, mồhôi, công sức cần mẫn của người lao động. Việc dẫm chân lên cỏ suy chocùng là chà đạp lên sức lao động của người khác, mất thẩm mỹ nơi côngcộng. Việc làm đó là thiếu đạo đức, không nên. Cái “không nên” ở đâychứng tỏ điều đó vẫn có thể xảy ra. Trái lạI về pháp luật thì bắt buộc và dứtkhoát: nếu dẫm chân lên cỏ là vi phạm nội quy, phá hoại công trình nơi côngcộng và môi trường, nếu diễn ra sẽ bị phạt.Tóm lại, đạo đức thì tình cảm và mềm dẻo: “Lựa lờI mà nói cho vừalòng nhau”. Pháp luật thì lạnh lùng và cứng rắn: “Pháp bất vị thân”, “Thuốcđắng dã tật”.2.2. Đạo đức mang tính chung, định hướng. Pháp luật cụ thể và rõràng.Đạo đức mang tính chung, bao quát nhằm định hướng cho con người.Vì vậy đòi hỏi con người tự tìm tòi, tự khám phá và qua dư luận mà tự điều
 
chỉnh hành vi của mình.Trái lại pháp luật thông qua những pháp quy, quychế, điều chỉnh hành vi con người rất rõ và cụ thể.Đạo đức có lời khuyên: “Gần mực thì đen gần đèn thì sáng” hoặc“giúp đỡ người khó khăn hoạn nạn”, tức là muốn khuyên con người khôngnên kết bạn với những kẻ xấu, mà chỉ nên kết bạn với những người tốt. Thếnào là xấu, thế nào là tốt? Con người phải tự tìm hiểu chuẩn mực chung vềđạo đức của xã hội đương thời để tự điều chỉnh hành vi của mình. Nhưng pháp luật thì quy định rõ: nếu chứa chấp bao che tội phạm là vi phạm phápluật, hoặc thấy người bị nạn mà không cứu giúp nếu xảy ra hậu quả nghiêmtrọng sẽ bị truy tố… Như vậy pháp luật ở đây không phải là định hướng nhưđạo đức mà nó quy định hành vi con người một cách rõ ràng và cụ thể.2.3. Đạo đức đạt được kết quả là một quá trình. Pháp luật đạt được kếtquả ngay tức thì.Có được hành vi đạo đức là một quá trình giáo dục lâu dài và lặp lạinhiều lần (mưa lâu thấm đất), của gia đình, của xã hội cho đến lúc con ngườiý thức được hành động của mình và tự điều chỉnh hành vi của mình. Ngượclại, pháp luật lại đạt được kết quả ngay tức khắc. Để một em bé hiểu về mặtđạo đức là không dẫm chân lên cỏ là một kết quả giáo dục lâu dài của giađình của nhà trường, của xã hội. Trái lại pháp luật đòi hỏi kết quả ngay lậptức. Hành vi đó phải được điều chỉnh ngay nếu không thì chính bố mẹ em bé, người trông nom em bé phải chịu trách nhiệm vì đã để em bé vượt rangoài phạm vi kiểm soát của mình.2.4. Đạo đức là kết quả tự thân, bền vững. Pháp luật là kết quả tácđộng bên ngoài, chưa bền vững. Như đã nói đạo đức là kết quả giáo dục lâu dài, khi con người ý thứcđược hành vi tự họ sẽ điều chỉnh hành vi đó. Điều chỉnh đây là tự thân, lànội lực của người biểu hiện hành vi. Do đó một hành vi đạo đức có được, sẽcó tính bền vững ít thay đổi; vì vậy mới có cụm từ “đạo đức truyền thống”. Ngược lại, pháp luật là sự cưỡng bức, sự tác động từ bên ngoài, dù khôngmuốn người đó cũng phải thay đổi hành vi của mình. Sự thay đổi hành vicủa mình. Sự thay đổi này có thể là không bền vững vì nó có thể lập lại ở nơi này hay nơi khác nếu vắng bóng pháp luật.Phá rừng là một hiện tượng làm nhức nhối mọi người có lương tâmtrong xã hội hiện nay. Như vậy hành động bảo vệ cây cối, không chặt phárừng bừa bãi là có đạo đức. Nhưng để con người hiểu biết và hành động chođúng thì phải là kết quả giáo dục lâu dài thậm chí ngay từ khi mới học vỡ lòng. Nhưng khi con người đã hiểu và tự điều chỉnh hành vi của mình thì họsẽ không bao giờ mắc sai lầm về chuyện phá rừng. Hành vi đó trở thành bềnvững. Với góc độ pháp luật thì hành động phá rừng là vi phạm tài sản xã hộichủ nghĩa, là phá hoại môi sinh, lập tức pháp luật có biện pháp khống chế.

Activity (7)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Ha Huong liked this
Caesar Lee liked this
dangdang2468 liked this
rua123 liked this
hiphip_1 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->