Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword or section
Like this
20Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Knez i despot Stefan Lazarevic

Knez i despot Stefan Lazarevic

Ratings: (0)|Views: 876 |Likes:
Published by sciriusvulgaris
The Life of despot Stefan Lazarevic
The Life of despot Stefan Lazarevic

More info:

Published by: sciriusvulgaris on Jun 23, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/18/2013

pdf

text

original

 
IX
 
BEOGRADSKA GIMNAZIJA
MIHAJLO PETROVI]- ALAS
Knezi
 
despot StefanLazarevi
]
AUTOR: JOVANKA STEVANOVI]MENTOR:
 prof.
 
DU[AN RISTI]
 
Knez i despot Stefan Lazarevi}
BEOGRAD1997
Prelaze
}
i da govorim o
w
emu,mislim da sebe bacimkao na okeanske struje,koje se ne dadu preplovitii koje su neispitane...Konstantin Filozo
OD MLADIH NOKTIJU
1
S
ude}i po srpskim rodoslovima, majka Stefana Lazarevi}a bila je zaista od
krvi carske
, kao potomak Nemawiog sina Vukana. Vukanovsin, `upan Dmitar, kasnije monah David imao je sina kneza Vratislava,ovaj kneza Vratka, a Vratko }erku Milicu.
2
Stefanov deda, a Lazarevotac, Pribac Hrebeqanovi} bio je logotet (kancelar) na dvoru caraStefana Du{ana. Lazar je tako|e obavqao dvorsku slu`bu, gde sepomiwe kao stavilac (peharnik) cara Uro{a. Posle Du{anove smrtislu`io je na dvoru cara Uro{a, od kojeg najverovatnije i doija titulukneza.
3
Oro|avawe sa uticajnim ili ako je mogu}e, vladarkimporidicama, bio je jedan deo uobi~ajne politike karakteristi~ne zavlasteoske krugove {irom Evrope. Vo|ewe takve politike knez Lazarzapo~iwe najpre udajom svojih k}eri za ugledne vlasteline i vitezove.Najstarija Mara bila je udata za vuka Brankovi}a. Dragana je bila udataza bugarskog vlastelina, Jelena za gospodara Zete - \ur|a
II
Stracimirovi}a, Teodora za ugarskog palatina Nikolu
II
Gorjanskog.Kada mu se rodio sin, koga ni malo slu~ajno naziva Stefan
4
, ta borbaza ujediwewe srpskih oblasti dobija dubqe i izmeweno zna~ewe. Ro|
1
 
...
œt ünostnaago mi
 yzrasta i mladÏixy n
ok 
e
i
je izraz kojim Stefan uHilandarskoj poveqi opisuje svoje de~a~ke godine (\. Trifunovi},
Kwi`evni radovi
,148.).
2
 
@. Stojanovi},
Rodoslovi i letopisi
, 28, 38, 40.
3
J. Kali},
Srbi u poznom sredwem veku
, 22.
4
 
Vladarski rod Nemawi}a slavilo je i imalo za patrona svoje porodice sv. prvomu~. iarhi|akona Stefana. To ime su pored svog li~nog nosili svi vladari ove ku}e.
2
 
Knez i despot Stefan Lazarevi}
ewe Stefana pru`alo je mogu}nost nadovezivawa na ugaslu dinastijuNemawi}a i na taj na~in sticawe legitimiteta jedne nove dinastije.Lazar je svakako bio svestan da se na tako nestabilnoj genealo{kojosnovi ne mogu graditi dugoro~ni i stabilni planovi, pored `ivihoblasnih gospodara koji su na osnovu ~vr{}ih ro|a~kih veza polagalive}a prava na kontinuitet sa Namawi}kom lozom i dr`avom.
5
Me|utim,nakon smrti Tvrtka
I
1391. i Konstantina Draga{a 1395. StefanLazarevi} je ponovo o`iveo o~evu politiku, {to je naro~ito uo~qivo uwegovim arengama za poveqe
6
,posebno u Hilandarskoj i Mile{evskoj.Arenge pored pravno politi~ke, dozvoqavaju i druge vrsteanalize. U Stefanovim proemijumima su ~esto prisutni autobiografskielementi koje povezuje ose}awe olak{awa posle trajne napetosti. Onkroz wih evocira pro{lost ispuwewu tugom, stradawima i ratovma,porede}i ih sa tamnim oblacima, tesnotom i nemo}i. Svojdeskriptivno-elegi~ni kwi`evni~ki dar on ugra|uje u pravne akte,~ime ne dozvoqava da se o wegovim eventualnim kwi`evnimstremqewima govori kao o orginalnim tvorevinama wegove inspiracijei talenta, odvojeno od niza formulara za pisawe arengi, ~estoupotrebqavanih u despotskoj kancelariji. Upravo to predstavqa jo{ jednu vrstu nadovezivawa na Nemawi}e, obzirom da je ve} StefanPrvoven~ani bio za~etnik tradicije izra`avawa li~nih ose}awa, stawa irazmi{qawa vladara u arengama poveqa.
7
Detiwstvo Stefana Lazarevi}a mo`e biti jedino predmet fiktivnerekonstrukcije na osnovu poznavawa wegovog okru`ewa, na~elavaspitawa koje karakteri{e sredwevekovnu vlasteosku porodicu - jer uzabele{kama savremenika Stefanov `ivot po~iwe smr}u wegovog oca.Wegov biograf, Konstantin Filozof ovaj nedostatak opravdava svojimkasnijim dolaskom u dvorsku slu`bu. U istoriografiji je{ nije re{enopitawe godine wegovog dolaska, ali je sigurno da nije
be`e}i odri~u}e zveri
prebegao u Srbiju pre 1394. Jedini pomen Stefanovogde~a{tva ocrtan je u re~enici
Ve}u i lep{u }u ja podi}i
koju je izrekaogledaju}i o~evu zadu`binu, manastir Ravanicu.Prikladno vladarskom `itiju sve wegove navedene osobine objediwujusavr{enost i izvanrednost. U mladosti
bio je rukovo|en odblago~astivih
, koje Konstantin ne imenuje. Svakako su to bili wegoviroditeqi, knez Lazar, a ponajvi{e majka Milica. U jednoj pohvali ona jeoli~ena kao
blagorazumna, mu`eumna, milostiva, {tedra, pomirqiva isvakim dobrim obi~ajima ispuwena `ena
.
8
Grigorije Camblak o wojpi{e:
mudro{}u i o{troumqem je prevazilazila mnoge
.
5
 
ISN
, 112.
6
 
Arenga
 
(
proo’mion
)
 
predstavqa uvod, odnosno prelaz prema pravnoj sadr`ini aktagde se u li~nom obliku navodi motivacija za izdavawe poveqe
7
 
\, Trifunovi},
Kwi`evni radovi
, 103.
8
 
Letopis Matice srpske
117(1875) 113.
3

Activity (20)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
ikonopis liked this
Miloš Kovačić liked this
sveovinu liked this
sciriusvulgaris liked this
skutorka59 liked this
Igor Bjelic liked this
Slobodan Anić liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->