ZA0402

Z O M E R 2 0 0 4 J A A R G A N G 8 N R 2 € 5 , 5 0

Maatschappij Cultuur Reizen

Afrika liefhebben zonder medelijden

◗

Ma-Mbeki: moeder van de president

◗

Identity: de Lion King’s wallpaper

◗

Botswaanse detective verovert de wereld

◗

Reis naar Morija

Neem nú een abonnement!

Ter verwelkoming krijgt ude Zuid-Afrikaanse jazz

CD

Ten + One Song

cadeau.Bent u al abonnee?Laatdan iemand anders gratis ken-nismaken met het blad.Vul snel onderstaande bonin. Of zend de gegevensper e-mail. Bedankt!

Ik geef een gratis kennismakingsnummer aan:

Voorletters Achternaam m/vAdresPostcode en plaatsTelefoonnummer

Ik neem een abonnement en krijg het eerste nummer

+

cd

cadeau.

Voorletters Achternaam m/vAdresPostcode en plaatsTelefoonnummerBank- of girorekening

Neem nú een abonnement voor 2004 en ontvang twee nummers voor de prijs van één, namelijk 5,50.Daarna kost een jaarabonnement

€

20,65 (Europa:

€

26,85; buiten Europa:

€

30,95). U krijgt een acceptgirothuisgestuurd. Het abonnement geldt tot wederopzegging.Kopieer de bon of knip hem uit. Stuur hem in een envelop zonder postzegel naar: Zuidelijk Afrika,Antwoordnummer 11800, 1000

ra

Amsterdam / Faxen mag ook: 020-520 62 49 / Of zendt de gegevensper e-mail naar: magazine@niza.nl

2 0 0 4 3 1 2

23

Radio als kunstwerk

(ook pag 30, 38 en 45)

De Zuid-Afrikaanse zakenman Bret Sher nodigde in 1993 honderden Zuid- Afrikaanse kunstenaars uit om een radio te ontwerpen. Het resulteerde intweehonderden produkten in de vorm van handige gebruiksvoorwerpen,kunstwerken of een hamburger.Een deel van de collectie, in het bezit van Erna Beumers, vormt de basis vande exclusieve zomerkalender die Studio Anthon Beeke heeft samengesteld alsnieuwe aﬂevering in de serie verzamelingen, een initiatief van Flevodruk.De kalender verschijnt in kleine oplage en is niet in de winkel verkrijgbaar. Zuidelijk Afrika kreeg toestemming om een viertal dagen af te drukken.Onder lezers van dit blad worden tien exemplaren verloot. Stuur een mailtjenaar magazine@niza.nl of een kaartje naar Zuidelijk Afrika, Postbus10707, 1001

ES

Amsterdam. Vermeldt in beide gevallen: kalender.

Afrika liefhebbenzonder medelijden

F o t o o m s l a g : P a u l B o t e s

Afrika liefhebbenzonder medelijden

Zuidelijk Afrika, zomer 2004

jaargang 8, nummer 2verschijnt vier maal per jaar

Bezoekadres:

Prins Hendrik-kade 33, Amsterdam

Postadres:

Postbus 10707,1001

es

AmsterdamTelefoon: 020-5206210Fax: 020-5206249E-mail:magazine@niza.nlwww.niza.nl/zuidelijkafrikaZuidelijk Afrika wordt uitgege-ven door het Nederlands insti-

tuut voor Zuidelijk Afrika. Hetmagazine wordt gemaakt door

een onafhankelijke redactie,die opereert op basis van eenredactiestatuut. De inhoudgeeft niet noodzakelijk destandpunten van NiZa weer.

Advertenties:

Riet Ariaans020-520 6210 of 06-4020 8045riet.ariaans@niza.nl

Redactioneel team:

Bart Luirink

(hoofdredactie, Zuid-Afrika)

,Udo Sprang en Aggie Langedijk

(eindredactie)

, Nicole Segers

(beeldredactie)

.

V

aste medewerkers:

Peter vanden Akker (Zuid-Afrika), Marnixde Bruyne, Pauline Burmann,Evelien Groenink (Zuid-Afrika),Ineke van Kessel, MadeleineMaurick, Bram Posthumus,Anne-Marieke Steeman,Marieke van Twillert.

Aan dit nummer werkten mee:

Tangeni Amuphadi (Namibië),Barbara Bosma (Mozambique),Leon Botha (Zuid-Afrika),

In dit nummer:

LuandaGaboroneMaseruMaputoWindhoekPretoriaMbabaneHarareLusakaLilongwe

500 km0

ANGOLANAMIBIËZUID-AFRIKALESOTHOSWAZILANDZIMBABWEZAMBIAMALAWIBOTSWANA

M

O

Z

A

M

B I

Q U

E

8

Botswaanse detective verovert wereld

Harteloze zwervers, zelfzuchtigemeisjes en een eerbare garagehou-der spelen een grote rol in dedetectives van Alexander McCallSmith. De serie over het BesteDames Detective Bureau vanMma Precious Ramotswe is nuook in Nederland verschenen.Evelien Groenink beschouwt de

serie; Daniel Somerville doet verslag van de Ramotswe

Tour in Gaborone.

18

Morija: een missiepost in Lesotho

Marieke van Twillert stapte in het decor van een gifmoord, een museum en de drukkerij die de oudstekrant van Afrika uitbrengt.

26

Op de thee bij Ma-Mbeki

Ver weg in Oostkaapdrijft de 88-jarigemoeder van de Zuid- Afrikaanse president Mbeki een kruide-nierswinkeltje. En zedenkt eraan nog eenslijterij te openen.Nawaal Deane ginger op de thee.

43

De kunst van Janine van den Ende

In de foyer van het Scheveningse Circustheater hangen

de honderd Zuid-Afrikaanse kunstwerken die Janine

van den Ende onlangs aankocht: het is de Lion’s King

Wallpaper. Een commentaar van Pauline Burmann.

16

Zimbabwe:

Mugabe heeft de ideologische oorloggewonnen,

Marnix de Bruyne

24

Mozambique:

Valse geruchten over orgaanhandel,

Barbara Bosma

34

Zuid-Afrika:

Homobeweging tussen wet en werkelijkheid,

Madeleine Maurick

36

Malawi:

Notities tijdens de verkiezingen van 2004,

Anne-Marieke Steeman

39

Senegal:

Dak’art, de Biennale van Dakar,

Marnix de Bruyne

42

Democratische Republiek Congo:

keten van plundering en geweld,

Bram Posthumus

46

Zuid-Afrika:

Dansen voor je leven,

Bart Luirink

52

Zuid-Afrika:

Positively HIV+, kralenkunst en aids

4

Het Portaal

12

Dromen en Denken:

Het behekste landschapvan Ato Qyason,

Evelien Groenink

15

Column:

Zivilcourage,

Marja Vuijsje

31

Afrika Gek:

Nini van Driel

32

Proﬁel:

Hiﬁkepunuye Pohamba treedt in SamNujoma’s schoenen,

Tangeni Amuphadi

33

Column:

Aggetog,

Prudence Mbewu

40

De Swakopmund Observer,

HeinrichOtjiwarongo

48

De Markt: muziek, boeken, agenda.

Intussen in Johannesburg

De wandeling voert regelmatig langs het sportveld van de‘Houghton Bowling Club’ waar hetvooral ’s middags zwart ziet van in wit gestoken bowlende blanken.Soms, maar dat is meestal in devroege ochtend, staat er een leger-helikopter geparkeerd. Die wachtop Mandela. Een enkele keer hebik het tafereel kunnen gadeslaan:auto stopt, Mandela stapt uit, wan-delt met in de ene hand een stoken aan de andere Zelda le Grange,zijn secretaresse, en wordt in deheli gehesen. Hij lacht niet, hijzwaait niet, want niemand in de buurt. Dan vliegt hij weg richting achterban en loop ik door richting ‘shopping mall’. Ik weet me verze-kerd van een opgewekt gevoel datsoms wel een dag aanhoudt.Half mei lekte uit dat Mandela hetrustiger aan zou gaan doen maareen dag later liet deze Zuid- Afrikaanse Heintje Davids weten ’s lands delegatie naar de FIFA-vergadering in Zürich aan tezullen voeren. Daar leverde de‘Mandela Magic’ het land hetwereldkampioenschap voetbal in 2010 op. Waarna in Zuid-Afrikaeen feest losbarstte, zo hevig dathet wel leek alsof de afschafﬁng van de apartheid weer werd ge-vierd. Het was, drie dagen later,een bitter ontwaken toen de oud-president op een persconferentieaankondigde nu echt met pensioen te gaan. Laatste woorden: ‘Don’tcall me, I call you.’ Geen ideewaarom een week later die heliweer klaarstond.Bart Luirink

Riccardo Gangale/AP, CarlCollison (Zuid-Afrika), Nawaal

Deane (Zuid-Afrika), Nick Dersley

(Zuid-Arika), Pamela Dube(Botswana), Ellen Elmendorp

(Zuid-Afrika), Richard Hengeveld

(vertalingen), Jim Q. Holm/Freemuse, Klaartje Jaspers(Zambia), Tom van der Leij,Prudence Mbewu (Zuid-Afrika),Warrick McLeod (Zuid-Afrika),Leaooa Mohapi (Lesotho)Zanele Muholi (Zuid-Afrika),

Astrid Nieland, René

Roemersma

(Angola), Elizabeth

Sejake (Zuid-Afrika),DanielSomerville (Zuid-Afrika), SigridSpinnox (Mozambique), Jan

Stegeman, Studio Anthon Beeke/

Thijs Verbeek, Marja Vuijsje,Obed Zilwa (Zuid-Afrika).

Vormgeving:

Van Rosmalen & Schenk, Amsterdam

Illustraties:

Astrid Nieland

Vertalingen:

Richard Hengeveld

Druk:

Thieme, Nijmegen

Fotobureau:

i-Afrika, Kaapstad

e-mail: iafrika.photo@iafrica.com

tel/fax: 005-27-21-447-4717

Abonnementen:

20,65 perkalenderjaar (Europa: 26,85;buiten Europa: 30,95).Aanmelding op het redactie-adres. Betaling na ontvangstvan de acceptgiro.Abonnementen worden op1 januari automatisch ver-lengd, tenzij schriftelijk isopgezegd vóór 1 december.

Adreswijzigingen:

uitsluitendschriftelijk.

ISSN:

1386-4297

Rubrieken

HERSTEL

In Zuidelijk Afrika, jaargang 8nummer 1, is abusievelijk eenonjuiste versie van het artikelover Shell en Salem geplaatst.Ten onrechte vermeldden wijdat Richard Hengeveld co-auteur was van dit artikel.De juiste versie, waaraanHengeveld wel meewerkte, iste lezen op www.niza.nl/docs/200404011620207919.pdf