Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

August 2008Website: www.kachintodayusa.org

Ningbaw Ningla Hpaji(Leadership Qualification): Maran Bawk La

Saturday, August 09, 2008 –

Ningbaw

ningla ngu ai gaw, kaning rehpe ngu ai kun? Yu maya ningbaw,masha lachyawk mi a ningbaw, n hkru nkaja kasu kamawng ni a ningbaw, lagutdamya ningbaw ni hpe nigbaw ningla nngu ai.

Ningbaw ningla ngu ai gaw, makam(belief) langai, masa lam (principlelangai, bandung (aim and objecitive)langai hte galung shakut galaw sa wa aiwuhpung wuhpawng hpe woi awn aimasha hpe nga ma ai.Mungkang labau hta, laklai awngdang ai ningbaw ningla ni a prat labauhpe hkaja yu yang, dai ningbaw ninglani gaw, lawa de na hte hkum tsup ai hpemaram mu mada lu ai.

1. Hkumhkrang Hkamja lam(Physical Strength)

kumhkrang hkamja lam ngu aigaw, nau n ahkyak na shadu ai raitim,kaja wa nga yang, ningbaw ningla langaimi a matu ahkyak dik rai nga ai.Nhkamkaja yang, rawt mayu ai ten n lurawt, sa mayu ai de n lu galaw rai,ahkaw ahkang ginlut mat chye nga ai.Hkamja yang she, baw nu zet let na,myit rawt na, hpa galaw tim gasanggalang kahpring kahpran galaw lu na rainga ai.Miwa demokresi gumsan mungdan woigaw ai Dr. Sun Yet Son gaw, hkam nkaja nna, shi a magam rai nngut yang,asak (59) ning hta n nga mat wa sai. Daimajaw dai ni du hkra shi a Sun MinChyu Yi lam masa rai n awng dang aihpe mu lu ai.Sir Winston Churchil, Charles de Gaulle,Ho Chi Min, Ronald Reagan zawn reningbaw ningla ni gaw, hkamja aimajaw, asak 80, 90 du hkra, amyu htemungdan a matu galaw lu ma ai.Dai majaw, hkamja hkra, hkam ja lamhkan ra ai. Shamu shamawt, galawhkawm sa, lu sha ai lam shagu hta sadira ai Shakut ra ai.

2. Machye Machyang Hpaji(Intellecutual Strength)

achye Machyang hpaji ngu aigaw, shingyim masha a npawt nhpanglangai mi rai nga ai. Dai ni mungkan e,ndai daram rawt galu kaba wa ai gaw,hpaji a majaw rai ngai ai. Hpaji machyemachyang grau ai wa, masha hta graunna, machye machyang hpang hkrat aiwa gaw, masha hta hpang hkrat na sharai nga ai. Ningbaw ningla langai migaw, lam magup hku nna, yawng htagrau chye grau chyang ra nga ai. Tinangnan, hpaji hta hkum tsup ra nga ai. Daini na, hpungtang jak hpaji (Science andTechnonology) prat, mungkan tinggalung galaw ai (Globalization) prat ndaihta, Laika hpaji machye machyang loi li

chye ai hte masha hpe n lu wai awn matsai. Npawt nhpang hpaji (BasicEducation), dakkasu hpaji (Highereducation), magup sumhpa hpaji(General Knowledge) ni chye chyang ranga ai. Grau nna, myu hte mungdan hpewoi awn na ningbaw ningla ni gawmung masa hpaji (political philosophy)chye chyang ra nga ai. Dai majaw, jawng atsawm n lu lung la ai ni gaw, daihpaji ni hpe hkaja la ra ai. Laika grai htira ai. Tut e sawn sumru nga ra ai. Nhtuayan garan ai zawn, bawnu hpe ayanshalet ya ra nga ai. Miwa ga malai mihta: Masha gaw si ai shani du hkra shatsha ra ai zawn, si ai shani du hkra hpajisharin ra ai ngu, shadum jahprang tawnnga ai.

3. Makam (Faith)

ingbaw ningla langai mi gaw,tengman ai makam (true faith), ngangkang ai makam (sound faith), kaja watatut galaw lu ai makam nga ra ai.Tinang hkam la ai makam gaw, jaw ngaai kun? Shut nga ai kun? Kaja watengman ai makam re ai kun? N teng nman ai makam rai nga ai kun? Ngu aihpe tinang a baw nu machye machyanghte dinglik chye ra ai. Grau nna myu htemungdan hpe woi awn sa wa na ningbawningla ni gaw, tengman ai mung masamakam (political philosophy) hte jasat jasa (idealism) langai mi hta ngangngang kang kang tsap na woi awn sa wara ai. Awng dang hkra ladat amyu myushaw nna woi galaw sa wa ra ai.Mungkan labau hta, shut ai makam, sawtai lam masa ni hpe woi galaw ai majaw,hti n dang ai shinggyim masha ni a asak hte ja gumhpraw sutgan law law sumhten ma sai hpe mu chye lu nga ai. Daimajaw, lam n woi shut na grai ahkyak langa ai.

4. Myit Masin Wenyi N-gun(Spiritual Strength)

Myit

masin wenyi n-gun gawmasha a nsoi nsa nan rai nga ai. Myitmasin wenyi madang hta hkan nna,masha a madang shai mat wa nga ai.Myit Tengman ai, myit kaja ai, myitdinghpring ai, myit su ai, myit gawp ai,myit kup ai, myit galu kaba dam lada ai,myit magam rawng ai, myit madangtsaw ai, myit jasat ngang grin ai, tsawramatsan dum chye ai, shawa a matu myittau chye ai hpe, myit masin wenyi n-gun(Spiritual Strength) nga ma ai.Ningbaw ningla kaja tai lu namatu, masha hta jan jan re myit masinwenyi n-gun rawng ra ai. AbrahamLincoln, David Bengurion, MahatamaGandhi ni gaw, laklai ai wenyi n-gunrawng ai ningbaw kaba ni rai ma ai.Wenyi n-gun gaw shi hkrai n byin wa ai.Myit n-gun rawng na matu; n kaja ai lamma hkra hpe kalang ta kabai kau nna,kaja ai lam de shanang sa wa ra ai.Makam akri dung ra ai. Myutsaw mungtsaw myit ngang kang ra ai. Myit n-gunpower rawng hkra tut e shaman,shakyang, shakut nga ra ai.

5. Kyang Arawn Alai (MoralStrength)

Kyang

arawn alai n kaja ai mashalangai mi ningbaw n mai byin ai.Ningbaw ningla langai mi gaw, mashahta lak lak lai lai kyang arawn alai kajara ai. Kyang arawn alai kaja na matu,kaji kajaw kaw nna hkawt mahkra htakaja hkra shakut ra ai. “Bad habit takesroot like weed”, n kaja ai kyang lailengaw tsingdu zawn ru jung chye ai. Nguai Inglik ga malai hte maren, kaji kajawre akyang kaw myit kata e jung noi nnayat yat law htam prut kaba wa chye nga