NLP:
Duygular\u0131m\u0131z en g\u00fc\u00e7l\u00fc yanlar\u0131m\u0131zd\u0131r fakat en korkulacak d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z
da olabilir

N\u00f6ro-Linguistik Programlama (Beyin ve Dil Programlamas\u0131), farkl\u0131
alanlarda \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f insanlar\u0131n ula\u015ft\u0131klar\u0131 m\u00fckemmel
sonu\u00e7lar\u0131 nas\u0131l elde ettikleri ve bu ba\u015far\u0131lara yol a\u00e7an d\u00fc\u015f\u00fcnce ve
davran\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin ba\u015fka insanlarca nas\u0131l kopya edilebilece\u011fi ile
ilgilenir. Biz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken zihnimizde neler oldu\u011fu ve bunun bizim ve
ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerindeki etkileri de NLP'nin konusu
i\u00e7indedir. NLP, bize daha iyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilmemizin ve b\u00f6ylece daha fazla
ba\u015far\u0131 kazanabilmemizin yollar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. NLP, vasatl\u0131k ile
m\u00fckemmellik aras\u0131nda bir fark yaratacak \u015fekilde, hem kendimizle hem
de ba\u015fkalar\u0131yla nas\u0131l ileti\u015fim kuraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6\u011fretir. NLP, ileti\u015fim
teorisine s\u0131radan bir katk\u0131da bulunmaktan \u00f6te, son derece uygulamaya
d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. NLP, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde etmi\u015f olan kimselerin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ve
davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini model haline getirerek bizlerin de benzer
ba\u015far\u0131lar elde etmek i\u00e7in onlardan yararlanabilmemizi sa\u011flar. Bu
kitapta anlatt\u0131\u011f\u0131m bir\u00e7ok tekni\u011fi ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131n farkl\u0131 alanlar\u0131nda
do\u011frudan uygulayabilirsiniz. B\u00f6ylece, bir yandan \u00f6\u011frenirken elde
etti\u011finiz sonu\u00e7lardan zevk al\u0131rken bir yandan da ba\u015far\u0131n\u0131z\u0131 in\u015fa
etmi\u015f olursunuz.

NLP'nin bir \u00f6zelli\u011fi de durumlara uyarlanabilir olmas\u0131d\u0131r. E\u011fer bir
y\u00f6ntem k\u0131sa s\u00fcrede sonu\u00e7 vermiyorsa, ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi elde edene
kadar, \u00f6zel durum veya sorununuzla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f
bi\u00e7imlerinizde de\u011fi\u015fiklik yapma olana\u011f\u0131n\u0131 sunar. Birka\u00e7 temel kural\u0131
kavrad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bu de\u011fi\u015fiklikleri kolayca hayata ge\u00e7irebilirsiniz.
Dahas\u0131 NLP, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 ve sonu\u00e7 olarak ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131
etkileyen d\u00fc\u015f\u00fcnme s\u00fcre\u00e7lerinizi ve ki\u015fisel d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7iminizi daha
iyi tan\u0131man\u0131z\u0131 sa\u011flar. NLP, ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 kontrol alt\u0131na alabilmeniz
i\u00e7in gerekli olan t\u00fcm zihinsel de\u011fi\u015fim tekniklerini sa\u011flar.

NLP, ki\u015fisel m\u00fckemmelli\u011fi yakalaman\u0131n hem sanat\u0131 hem bilimidir. NLP
bir sanatt\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc, herkesin kendine \u00f6zg\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnme ve davranma
bi\u00e7imi vard\u0131r ve bunlar -\u00f6zellikle duygular, tutumlar ve inan\u00e7lar-
tan\u0131mlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6znel sonu\u00e7lar ortaya
\u00e7\u0131kacakt\u0131r.

NLP, hen\u00fcz embriyon halinde olsa da bir bilimdir; \u00e7\u00fcnk\u00fc, ba\u015far\u0131l\u0131
davran\u0131\u015f modellerini tan\u0131mlamakta kullan\u0131labilen kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rma
y\u00f6ntemlerinden destek al\u0131r.

NLP konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar, 1970'lerin ilk y\u0131llar\u0131nda, dilbilimci
John Grinder ile matematik\u00e7i, psikoterapist ve bilgisayar uzman\u0131
olan Richard Bandler'in, alanlar\u0131nda \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olan \u00fc\u00e7
psikoterapistin insan davran\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler yaratabilen
y\u00f6ntemleri \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Dr. Milton H.
Erickson, t\u00fcm zamanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck hipnoterapistlerinden biri olarak
g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken Virginia Satir, ili\u015fkilerle ilgili sorunlara g\u00f6zle
g\u00f6r\u00fcn\u00fcr kesin \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirebilen \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bir aile
terapistiydi. \u0130ngiliz antropolog Gregory Bateson ise, bir \u00fcst\u00fcn
performans modeli olarak, NLP'nin kurucular\u0131 Grinder ile Bandler'i
ilk d\u00f6nem \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda olduk\u00e7a etkilemi\u015ftir. NLP kurucular\u0131n\u0131n
geli\u015ftirdikleri y\u00f6ntemler, o zamandan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze, spordan i\u015f

NLP'nin etkileri olduk\u00e7a geni\u015f kapsaml\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc giderek insan
ya\u015fam\u0131n\u0131n daha fazla alan\u0131nda uygulama alan\u0131 bulmaktad\u0131r. NLP'nin
basit ama derinli\u011fi olan kavramlar\u0131 ve uygulamadaki ba\u015far\u0131lar\u0131 onun
etkileyici bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r ve art\u0131k s\u0131radan
insanlara uygunlu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan geleneksel psikolojiye meydan
okumaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, kendini geli\u015ftirme ve olumlu d\u00fc\u015f\u00fcnme
konusunda yay\u0131nlanan kitaplar\u0131n eksikli\u011fini ve Yeni
\u00c7a\u011fa uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.

Konu olduk\u00e7a yeni olmakla birlikte NLP literat\u00fcr\u00fcnde herhangi bir
eksiklik yoktur. Bununla birlikte, kitaplar\u0131n \u00e7o\u011fu NLP'nin yaln\u0131zca
baz\u0131 y\u00f6nlerini kapsad\u0131\u011f\u0131ndan konuya yabanc\u0131 olanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc
korkutabilir. Bu kitaplar\u0131n \u00e7o\u011fu, psikoterapi ya da hipnoterapiyle
yak\u0131ndan ilgilenmi\u015f yazarlar taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00fcsluplar\u0131 da
bu alanlar\u0131n izlerini yans\u0131t\u0131r. Bu durumda, NLP dilinin, k\u0131smen
kurucular\u0131n\u0131n (bir dilbilimci ile bir psikolog) \u00f6zelle\u015fmi\u015f birtak\u0131m
kavramlar\u0131n\u0131 yans\u0131tarak, k\u0131smen de herhangi bir bilimin ortaya
koydu\u011fu yeni ve \u00f6zelle\u015fmi\u015f kavramlar\u0131 ifade edecek bir evrim
ge\u00e7irmesi elbette \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. NLP uygulay\u0131c\u0131lar\u0131, g\u00fcnl\u00fck
konu\u015fmalar\u0131nda bile, etkili bir tekni\u011fi "zarif olarak anabilir,
bireyler aras\u0131ndaki dost\u00e7a bir ili\u015fkiyi de "dans" olarak
nitelendirebilirler.

\u0130\u015fadamlar\u0131 ya da sokaktaki insan i\u00e7in yaz\u0131lan \u015feyler olduk\u00e7a azd\u0131r.
Alternatifler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ya konunun y\u00fczeysel olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131
pop\u00fcler versiyonlar ya da \u00e7ok kapsaml\u0131 ders kitaplar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.
Ben elinizdeki kitab\u0131n bu bo\u015flu\u011fu dolduraca\u011f\u0131n\u0131 umuyorum. Bu kitap,
temel ilkeleri ve kullanmaya hemen ba\u015flayabilece\u011finiz \u00e7e\u015fitli
kan\u0131tlanm\u0131\u015f teknikler i\u00e7ermektedir. Konuyu bu hacimdeki bir kitapta
b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ele alma olana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan se\u00e7ici bir yol
izlemek zorunda kald\u0131m. Bu se\u00e7im s\u00fcrecinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ku\u015fkuculu\u011fu
benimsedim ve "kabul edilmesi zor" ya da "biraz a\u011f\u0131r" g\u00f6r\u00fcnen hi\u00e7bir
\u015feyi metne dahil etmedim. \u00d6rne\u011fin, baz\u0131 okurlar\u0131n zihinlerinde
mistik \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlara yol a\u00e7mas\u0131 nedeniyle hipnoterapiye yap\u0131labilecek
referanslar\u0131 atlad\u0131m. \u0130nsanlar\u0131n ba\u015fl\u0131ca fobilerini "yar\u0131m saatte"
iyile\u015ftirecek teknikler de (binlerce insan bu tekniklerden zaten
yararlanmaktad\u0131r) bu "g\u00fcvenilirlik testi"nden ge\u00e7ememi\u015ftir. Yine de,
uzun s\u00fcreli al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmek ve ki\u015fisel hedeflerinizi
ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kullanabilece\u011finiz bir\u00e7ok tekni\u011fi anlat\u0131yorum.
Ayn\u0131 \u015fekilde, baz\u0131 NLP y\u00f6ntemleri de bir terapi ortam\u0131na daha
uygundur ve benim KIKY (Kendi \u0130\u015fini Kendin Yap) ihtiya\u00e7lar\u0131ma
uymad\u0131\u011f\u0131ndan bu kitab\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. NLP ile hen\u00fcz
tan\u0131\u015f\u0131yorsan\u0131z, bu kitapta hedeflerinize ula\u015fmada, \u00f6zg\u00fcveninizde ve
ya\u015fam bi\u00e7iminizde birka\u00e7 ayda \u00f6nemli ilerlemeler sa\u011flaman\u0131za katk\u0131da
bulunabilecek \u00e7ok \u015fey bulacaks\u0131n\u0131z. Daha fazla bilgi edinmek
isteyenler i\u00e7inse kitab\u0131n sonuna baz\u0131 okuma \u00f6nerilerimi i\u00e7eren bir
liste ekleyece\u011fim.

\u0130sim olarak ni\u00e7in NLP'yi (Neuro Linguistic Programming) se\u00e7tim?
N\u00f6ro, n\u00f6rolojik s\u00fcre\u00e7ler olan g\u00f6rme, duyma, hissetme, tat ve koku
alma duyular\u0131m\u0131zla -d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 alg\u0131laman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra i\u00e7sel d\u00fc\u015f\u00fcnme
s\u00fcre\u00e7lerinde de kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z duyularla- ilgilidir. B\u00fct\u00fcn anlama
yetimiz ve bilin\u00e7 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015fey, n\u00f6ral pencereler

arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla beynimize ula\u015f\u0131r. Linguistik, hem di\u011fer insanlarla
ileti\u015fimimizde hem de d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi d\u00fczenlemede dilin oynad\u0131\u011f\u0131
rol\u00fc temsil eder. NLP, daha iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve daha ba\u015far\u0131l\u0131
davran\u0131\u015flar geli\u015ftirmek i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck dili kullanmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.
Programlama ise, bir bilgisayar\u0131n \u00f6zel \u015feyleri yapacak \u015fekilde
programlanmas\u0131 gibi, kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l
programlayabilece\u011fimizi g\u00f6sterir.

\u00d6zet olarak NLP, d\u0131\u015f d\u00fcnyadan edindi\u011fimiz deneyimleri be\u015f duyumuzla
nas\u0131l bir s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irece\u011fimizi ve ayn\u0131 i\u00e7sel duyular\u0131m\u0131z\u0131,
arzulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7lara ula\u015fmak i\u00e7in bilerek ya da bilmeyerek nas\u0131l
kullanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 konu al\u0131r. Olay, nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya da nas\u0131l
d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczle ilgilidir. Zaten ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve neyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131
belirleyen de d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizdir (alg\u0131lar\u0131m\u0131z, hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fcz ve inan\u00e7
kal\u0131plar\u0131m\u0131z). Beynin \u00e7al\u0131\u015fma mekanizmas\u0131yla ilgili olarak s\u00fcrekli
yeni ke\u015fifler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, bu konu h\u0131zl\u0131 bir evrim ge\u00e7irmekte ve
bu y\u00fczden her t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klama \u00e7abas\u0131 kesinlikle yetersiz kalmaktad\u0131r.
Ancak NLP, \u015fimdilik, "ki\u015fisel m\u00fckemmelli\u011fi yakalaman\u0131n sanat\u0131 ve
bilimi" olarak tan\u0131mlanabilir.

\u0130rlandal\u0131 romanc\u0131 Christy Brown, ancak sol aya\u011f\u0131n\u0131 hareket
ettirebilecek \u015fekilde do\u011fu\u015ftan fel\u00e7liydi. Konu\u015fam\u0131yor, y\u00fcr\u00fcyemiyor
ve tek ba\u015f\u0131na yemek yiyemiyordu. Ama daha sonra kendi kendine
okumay\u0131, resim yapmay\u0131 ve daktilo yazmay\u0131 \u00f6\u011frendi. B\u00fct\u00fcn bu
dezavantajlar\u0131na ra\u011fmen, edebiyat d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6nemli isimlerinden
birisi oldu ve istedi\u011fine ula\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Christy Brown,
\u00e7abalar\u0131yla elde etti\u011fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yor:
"\u00c7evremdeki hi\u00e7bir \u015feyi fark etmeden ve bir saat bile ara vermeden,
neredeyse soluk almadan yazd\u0131m. \u0130\u00e7imdeki farkl\u0131 ki\u015fiyi hissettim.
Art\u0131k mutsuz de\u011fildim. Kendimi hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f ya da
susturulmu\u015f hissetmiyordum. \u00d6zg\u00fcrd\u00fcm; d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor, ya\u015fayabiliyor,
yaratabiliyordum... Kendimi rahatlam\u0131\u015f, huzur i\u00e7inde hissediyor,
kendim olabiliyordum... Dans etmenin zevkini tadam\u0131yorsam da,
yaratman\u0131n co\u015fkusunu biliyordum."

\u0130nsan\u0131n m\u00fckemmellik arzusu aman vermez bir duygudur. Ba\u015fka bir
insanda m\u00fckemmelli\u011fi g\u00f6rmek -onu ister k\u0131skanal\u0131m, ister hayran
olal\u0131m, hatta isterse tapal\u0131m- e\u015fsiz derecede \u00e7ekicili\u011fi olan bir
\u015feydir. En iyi ba\u015far\u0131 \u00f6rneklerine benzemek i\u00e7in yo\u011fun bir e\u011filim
duyar\u0131z. Ne zaman m\u00fckemmel bir \u00f6rnek g\u00f6rsek, orada kendimizden de
bir \u015feyler buluruz; benli\u011fimizin daha \u00fcst veya daha derinlerdeki bir
k\u0131sm\u0131, u\u011fruna \u00e7aba harcanacak daha fazla, daha iyi bir \u015feylerin
oldu\u011funu bilir. Sahip olmak, yapmak ya da olmak istedi\u011fimiz \u015fey ne
olursa olsun, m\u00fckemmellik arzusu evrensel g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u0130\u015fin s\u0131rr\u0131,
Christy Brown gibi baz\u0131 insanlar, aleyhlerindeki b\u00fct\u00fcn ko\u015fullara
ra\u011fmen, arad\u0131klar\u0131 \u015feyi bulurken, baz\u0131lar\u0131n\u0131n da hayallerine bir
t\u00fcrl\u00fc ula\u015famamalar\u0131nda yatmaktad\u0131r.

Uzun zamandan beri, Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde ba\u015far\u0131, stat\u00fc ve g\u00fcc\u00fcn
getirdi\u011fi, maddi olarak sahip olunan \u015feyler ile e\u015fde\u011fer tutuluyordu.
Ancak televizyon kanallar\u0131 ve gazeteler, her t\u00fcrl\u00fc rahat\u0131 sa\u011flayacak
bir ya\u015fam tarz\u0131na ve l\u00fckse sahip olduklar\u0131 halde kendilerini
ba\u015far\u0131s\u0131z hisseden sporcular, politikac\u0131lar ve komedyenlerin