More From This User
Egubakoitzekoa511
2012-06-01
egubakoitzekoa510
2012-05-25
Gobernu programa
Gipuzkoako Foru Aldundiaren gobernu programa
Astelehenekoa 365 (2012-05-21)
2012-05-21
egubakoitzekoa509
2012-05-18
Arrasateko 3.60aretoak aguresango du
>37
"Lekuarazoengatik,Aretxabaletansortu nahi dugucampus berria"
AitorZuberogoitia
Huhezikoirakaslea > 09
2009ko ekainaren 26a > Egubakoitza > IX. urtea >382. zenbakia > Doan banatzekoa
www.goiena.net
OÑATINatrak kapitala handitu egingo dufusioa ahalbidetzeko
>05
BERGARAAgintaldiaren gainbegiratua egin duAgurne Barruso alkateak
>20-21
ANTZUOLAUdazkenean hasi nahi dituzte elizabarrua konpontzeko lanak
>31
G2aEAE osoanikus daitekeGoienaTelebista
HITZARMENA
Euskaltelekinsinatutakohitzarmenari eskeriritsiko da seinaledigitala EAE osora
DESKODETZAILEA
Debagoieneandeskodetzailearen 11.dialean ikus daiteke;gainerako herrietan,aldiz, 933. dialean
>06
IKUS-ENTZUNEZKOAK
>TELEBISTA
LanbideHeziketaazokaegingoda Arrasaten
Debagoieneko Lanbide Hezi-ketako Erakusleihoa deituduten azoka prestatzen dihar-du Mankomunitateak. Uztai-laren 9an izango da, Arrasa-teko Kulturaten,eta partehartuko dute bailarako Lan-bide Heziketako ikastetxeek,Lanbidek, Inemek eta udale-tako enplegu zerbitzuek. Azo-karen helburua da, bestebatzuen artean, langabeeiazaltzea prestakuntzak etahezkuntzak eskaintzendituen aukerak.
>07
HEZKUNTZA
>AZOKA
BerdintasunPlana egin duUdalakAretxabaletan
Aretxabaletako Emakume etaGizonen Berdintasunerako I.Plana egin du Udalak eta ikus-gai dago liburutegian eta
www.aretxabaleta.com
helbi-dean, herritarrek iradokizu-nak egiteko. Lau urterako pla-nada, 2009-2012 urte bitarte-an garatuko dena, eta ezarrikodute, besteak beste, arlo haue-tan: Udala; Euskara, Kulturaeta Kirola; Hezkuntza etaLana. Planari bultzada ema-teko, Berdintasun Saila eratze-ko asmoa ere badago.
>25
JENDARTEA
>BERDINTASUNA
AURKIBIDEA
Debagoiena
>04-07
Iritzia
>08
Elkarrizketa
>09
Gutunak
>10
Herriak
>13-33
Kirola
>34-36
Kultura
>38-39
Sailkatuak
>40
Gazteak
>42
Telebista-Irratia
>43
Zerbitzuak
>44
Berri-zakua
>45
Eskelak
>45
Non-zer
>46-47
Jai nagusiakEskoriatzaneta Elgetan
JENDARTEA
>JAIAK
Eskoriatzan bihartikeguazteneraospatuko dituzte;Elgetakoak egueneanhasikodira
>39
"Hankaartean dugunak ez du mutiledo neska garen erabakitzen"
>02-03
XABIER URTZELAI
Ixotz transexuala da. Nortasun Agirian emakume moduan agertzen da oraindik.
ELKARRIZKETA
>IXOTZ LOUYEST, TRANSEXUALA
ASTEKO GAIA
02
GOIENKARIA
2009ko ekainaren 26a
LEIRE KORTABARRIA
>BERGARA
Ixotz dauka izena eta 25 urteko ber-gararra da. Neskalaguna dauka,Amaia (ez da haren benetako ize-na), Gasteizen irakasle. Beste edo-zein bikote maitemindu bezala,planak dituzte: ezkondu egingodira laster eta elkarrekin bizi iza-ten hasiko dira. Eta, izan ere, bes-te edozein bikote edo norbanakobezala jendartean bizi izatea daeuren nahi handiena. Horixe diraeta Ixotz eta Amaia, gizon bat etaemakume bat, hurrenez hurren.Berezitasun bakarra dute: gizoneta emakume transexualak dira.Berezitasun hori jendartearenbegietatik eta burutik ezabatzeada transexualen helburua.
PAUSO ASKOKO BIDEA
Bide luzea, gogorra eta mingarriaizan da eurena: barne-ezinegonaeta mediku-tratamendu luzeak,
Ixotz Louyest mutil transexuala, Bergarako kale baten.
zidaten; baina beste batzuekoraindik ere ez dute aldatu ni tra-tatzeko modua".Amaiaren kasuan, aldaketafisikoa eta bizimoduarena ia guz-tiz batera joan dira, eta berak dio"zortea" izan duela lankideen eran-tzunarekin: "Une baten, itxurafemeninoa nuen dagoeneko, etaegun baten azaldu nien egoera etaesan nien izen berriarekin deitze-ko, eta jendea, orokorrean, bere-hala hasi zen behar bezala trata-tzen. Horrek asko asebete nau".
PSIKIATRAREN ONIRITZIA
Dauden tokira ailegatzeko bideaaldapatsua izan da, eta aldapahandienetako bat ingurukoekonartzea baldin bada, ez da askoztxikiagoa bete behar dituztenlege eta mediku baldintzena.Prozesua luzea da. Alde bate-tik, transexual batzuk goiz kon-turatzen dira zer gertatzen zaieneta zer egin nahi duten, baina bes-te batzuen kasuan, urte gehiagopasa behar izaten dira; depre-sioz, bazterkeriaz, norberak bereidentitateari uko egiteaz eta horilurperatu nahi izanaz, psikologoeta psikiatraz… beteta egon dai-tezkeen urteak. Ixotzek, adibidez,txikitatik argi zeukan mutikosentitzen zela, eta hala jokatzenzuen –"ezagutzen ez nindutentokietara joatean, mutiko izena-rekin aurkezten nuen nireburua", diosku–; eta 15 urte zituen"garbi"ikusi zuenean, "etaorduan hasi nintzen aukerakbegiratzen-eta; beste behin, Eus-kadi Gaztera deitu nuen, saiobatera, eta han berba egitekoaukera izan nuen, barrenak hus-teko", azaltzen du. Geroago, lagu-nekin gaia ateratzen hasi zen,"baina beti beste norbaiti gerta-tzen zebilen zerbait balitz beza-la". Amak hori dena "nerabeenkontuak" zirela eta "pasatukozitzaiola" esan zion. Urteak joan-da, azkenean familian tratamen-dua hasiko zuela esan zuenean,"hobeto ez egiteko" esan zioten,gomendio moduan.Amaiaren kasuan ere, gizo-nezko gorputza guztiz garatutazegoenean hasi zuen hormonatratamendua, eta, bere esperien-tziatik, gomendatzen du "ahaliketa gazteen" hastea, gorputzarenzenbait ezaugarri larregi garatuaurretik.Hala ere, oso gazte hastea,oraingoz, zaila da, jarraitu behardiren pausoengatik: "Lehenen-garestiak eta, neurri baten, biziosorakoak dira euren bidelagun.Hala ere, Amaiak dioen moduan,"gogorrena jendarteak duen jarrera da: zerbait hobetu da, bai-na transfobia jarrera eta kasuasko dago oraindik". Bai Ixotzeketa bai Amaiak ere zenbait mota-tako ebakuntzak eta tratamen-duak hartu dituzte, eta horretan jarraitzen dute, dagokien gorpu-tzarekin eta generoarekin biziahal izateko.Hala ere, kasuak norbanako-ak bezain desberdinak dira: "Jen-dearen buruan beti dago galde-ra hau: zer ote dauka hanka arte-an?", dio Ixotzek. Eta jarrera horigainditzeko ordua da: "Ebakun-tza hori ez da ezinbestekoa.Batzuek ez egitea erabakitzendute; beste batzuendako, besteekintza batzuk dira garrantzi-tsuagoak. Adibidez, hori bezaingarrantzitsuak dira hormonakhartzen hastea, edo arlo guztie-tan zure generoaren araberakobizimodua egiten hastea", diobikoteak.
KOMUNETIK ATERA ZUTEN
Norberak bere sexua aldarrika-tzea eta horren arabera bizi iza-ten hastea, hori noiz eta nola ger-tatzen den ere egoeraren arabe-rakoa da, eta itxura egokitzapenprozesuarekin guztiz bat joandaiteke, edo ez. Ixotzen kasuan,adibidez, urte bete egin du hor-mona tratamenduan, eta zazpihilabete mastektomia –bularrakkentzeko ebakuntza– egin zuene-tik. Itxura aldetik, garbi dagogizonezkoa dela; baina lanto-kian, denek ez dute hain garbi:"Une jakin baten erabaki nuen,tira, hasi egin behar naiz gizo-nezkoen komunera joaten. Etahasi egin nintzen. Baina halakobaten, batek ikusi eta arduradunbati esan zion, eta besotik-etatiraka, komunetik atera nindu-ten". Gaur egun ere, emakume-en baliabideak erabiltzen jarrai-tzen du. Horrez gain, lankideeieskatu zienean aurrerantzeanizen berriarekin eta mutil beza-la tratatu zezaten, denetarikoerreakzioak izan zituen:"Batzuek harritu egin ninduteneta hasieratik ondo erantzun
JENDARTEA
>TRANSEXUALAK
Gizonezkoarrunt izatekoborroka luzea
BIKOTEA
Bergaran mutil transexualbat dago, Ixotz Louyest;neskalaguna ere transexuala da, etaeuren esperientzia kontatu digute
ALDARRIKAPENA
LGBT HarrotasunEgunean, eta egunero, berdintasunaeta gizon zein emakume arrunt gisahar ditzaten eskatzen dute
"Tratamenduakgogorrak dira, bainagogorrena da jendarteak duen jarrera""Jendearen buruanbeti dago galderahau: zer ote daukahankaartean? Horigainditu behar da"
HARROTASUN EGUNA
>DONOSTIA
Bihar,zapatua,egingo dute kale agerraldia,Bulebarretik abiatuta, 19:30ean.
>GASTEIZ
AndreMari Zurianbatuko dira etzi, domeka,12:30ean.
>BILBO
Bilbon ere etzi, domeka,egingo dute kale agerraldia,Moiua plazatik hasita, 12:30ean.Gero, Areatzan bazkaria (5 euro).
>BERGARA
Kultura etxeanerakusketa dago, 18:00-21:00, etaudaletxeko balkoian koloreaskotariko bandera ipiniko dute.
>OÑATI
Homofobiari buruzkoerakusketa zabalduko duteastelehenean, eta zabalik egongoda uztailaren 11ra arte; etahitzaldia egingo dute uztailaren1ean, kultura etxean, 19:00etan.
ASTEKO GAIA
03
GOIENKARIA
2009ko ekainaren 26a
XABIER URTZELAI
go, psikologo kliniko edo psikia-tra baten txostena lortu behardugu, esanez ez dugula patologiapsikikorik; eta hori da gure borro-ketako bat, ez garelako gaixoak",dio bikote honek (gaur egun,sexu-disforia, gorputza eta nor-bere generoa bat ez etortzea, gai-xotasun dago kontsideratutanazioarteko DSM-IV buru-gaixo-tasunak definitzeko eskulibu-ruan). Beste arazo larri bat erebadago eskaera horrekin: luze jodezakeela –leku batzuetan, biurte ere bai–, "eta norberak bere-hala behar du txosten hori", azal-tzen du bikoteak. Horrek eragi-ten du, kasu askotan, pertsonabere kabuz hastea hormonak har-tzeari, osasuna arriskuan jarriz(bizi osorako tratamendua da,eta kontrolak behar dira, dituenalde-efektuengatik).Txostena eskuan duela, sexu-disforia duen pertsona endokri-noarengana joan daiteke, eta horhasten da hormonak modu kon-trolatuan hartzen. Hala ere,"oraindik endokrino asko ez dau-de kasu hauetarako prestatuta",ohartarazten dute bikotekideok.Hobekuntza bat egon da oraingutxi: Gurutzetako Ospitalean,Genero Unitatea delakoa hasi dalanean aurten. Oraingoz, psikia-tria eta endokrinologia zerbi-tzuak dituzte, eta ebakuntza zer-bitzua ipini nahi dute (nahiz etazehazteke dagoen ze ebakuntzamota emango duten).Transexualen beste eskaerabat da tratamendu mota guztiakGizarte Segurantzak ordainditzan; eta baita, norberak beremedikuak aukeratzeko moduaizan dezan. Gaur egun, hormona-tratamendua, botiketan oinarri-tuta dagoen neurrian, GizarteSegurantzak neurri batean har-tzen du, baina tratamendu osoagarestia da: Bartzelonako Mañe-ro doktorea, Estatuko onenetari-ko batekin ebakuntza egitea18.000 euro inguru kosta daiteke.Norbere genero-nortasunare-kin bizi izateak dakar, jakina, ize-na aldatzea, eta baita dokumen-tuetan ere, izena eta sexua alda-tzea. Horretarako ere hainbatoztopo daude: besteak beste, doku-mentuak aldatzeko ere psikiatra-ren txostena behar da, baina, areokerrago dena, hormona-trata-menduarekin bi urte emandabehar dira, transexualen iritziz"tarte luzeegia" dena. Bitartean,truku bat erabiltzen dute askok:izen-aldaketa ofiziala oraindikofizialki duten sexuarekin batetor dadin, gutxi entzundako eta,Euskaltzaindiaren arabera, sexubatendako den baina, egunerokobizitzan, beste sexuarendako edobata zein bestearendako erabil-tzen den izen bat hartzen duteaskok, harik eta euren aukerakoahartzeko parada duten arte.
ALDARRIKAPENA
Ixotzen eta Amaiaren esanetan,hemen Europako herrialdegehienetan baino hobeto daudetransexualak, nahiz eta oraindikbazterketa eta jazarpen kasuasko dauden, jendartean etakomunikabideetan. Transexua-len berdintasuna aldarrikatze-ko, Errespetuz elkarteko kidedira, eta Gasteizko Udalak anto-latutako Asexoria aholkulari-tza zerbitzua dagoela ere gogo-rarazten dute. Eta etzi, Gay, Les-biana, Bisexual eta Tran-sexualen Harrotasun Eguna,kale-agerraldian parte hartukodute Amaiak eta Ixotzek.
ELKARRIZKETA
L.K.
>BERGARA
Adorez berba egiten du bere espe-rientziaz eta bidean izan dituenminez eta sakrifizioez; baita izandituen pozez ere. Ausarta dela esa-ten diotenean, hala ere, Amaiakukatu egiten du hori.
Zuen helburua bizimodu normala egi-tea izango da, ezta?
Hala da. Diabetikoa den baten gai-nean "hori diabetikoa da" ahopeanesaten ez den moduan, ez dago zer-tan gutaz esan "hori transexuala da".Eta, bai, jendarteak onar gaitzan dagure helburua, baina gauza bat da gureeskubideak onartzea, eta beste bat,hori norberak bereganatzea, asimi-latzea.
Pribatutasunaren eta militantzia-ren arteko kontraesanik sentitzenduzu?
Bai. Alde batetik, esan bezala, niemakume bat naiz eta ez diot inoriesplikaziorik zor. Baina, beste aldebatetik, gure egoera hobetu bada, mili-tantziari esker izan da. Horregatik ani-matu naiz nire kasua kontatzera, etaetzi Harrotasun Eguneko agerraldianparte hartuko dugu biok.
Zer esaten dizute ingurukoek?
Lanean, batez ere, askok esatendidate "ze ausarta", "zelako merituadaukazun" eta horrelakoak… eta horihorrela da, baina ez da. Bat Mantxa-ko itsasartean hondoratzen baldinbada, hark igeri egin beharko du edoito egingo da. Guk aurrera egin behardugu, eta ez dago beste biderik;aurrera egin, edo ito. Egoera latzaketorriko diren arren, aurrera eginbehar dugu, beste biderik ez dagoe-lako gu geu izateko bidean. Tartean,harreman batzuk gu geu izateko tra-ba badira, horiek galdu egin behar-ko dira, ez dago besterik. Batzuk ezdira ausartzen pauso horiek emate-ra, baina artean sufrimendua handi-tu egiten zaie.
"Aurrera egin edo ito: gu geu izateko bide bakarra dago"
Amaia
>Emakume transexuala
"Gu geu izateko bideanez bagaituzte onartzen,harreman horiek galduegin beharko dira"
of 00
goienkaria382
2009ko ekainaren 26a
1,577 Reads
Info and Rating
| Category: | |
| Rating: | |
| Upload Date: | 06/26/2009 |
| Copyright: | Attribution Non-commercial |
| Tags: |
Leave a Comment