• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
4.5. Sistema grafemático contemporáneo V > contemporáneo medio (1850 – 1950) >medio tradicional (1850 - 1930) > o galego de entreguerras
1.Introdución
A
ruptura
da
Xeración Nós
respecto ao
Rexurdimento
prodúcese noaspecto da
estética literaria
, pero tanto na
produción de textos
coma na
linguaescrita
dáse unha
continuidade
con respecto á xeración anterior.Desde
1930
observamos
cambios
moi importantes relacionadas coa perspectiva do cambio de estatus da lingua, xa que o
Estatuto de Autonomía
levaríaá
oficialización
e á presenza do galego no
ensino
. De aí o xurdimento de iniciativasde
codificación
que ficarían paradas co estoupido da Guerra. Despois non sería ata
1950
(Galaxia) que comezaría a construírse un
novo tecido cultural
que dese cabidaaos
textos escritos
.
2.Cambios no galego de entreguerras
2.1.Codificación
Nos
primeiros anos
da década dos
30
xorden as
primeiras propostas
decodificación con certo
eco
entre os
cultivadores
, procedentes de
institucións
cuncerto
recoñecemento
(xa non son propostas individuais coma a de Saco Arce).
A)Actividades
1)
Real Academia Galega
, que ten máis interese como
síntoma
da necesidadede codificación ca pola súa
actividade
xa que, ademais de ser 
limitada
,
non
consigue ter 
autoridade
para que fose seguida.
■
 Nas bases da
 Academia
están os
obxectivos
de dotar dunha
gramática
, un
dicionario
e unha
ortografía
ao idioma
1
.
■
 Na
práctica
só se publica por fascículos o
dicionario histórico
de
CésarVaamonde Lores
entre 1913 e 1928, que ademais fica incompleto (A – Cativo). Pero para preparalo eran necesarias unhas
pautas ortográficas
, oque deu lugar a un
acordo académico
que só se refire a puntos concretos, édemasiado
xenérico
e non achega pautas de aplicación das soluciónsacordadas. Estas solucións foron:
Solución
etimográfica
para a representación do
/
 
/
, práctica que non seestende xa que
impera
a tendencia xeral pola solución fonográfica(<
x
>).
Redución
no uso de
diacríticos
, en especial do apóstrofo e do trazo.2)
Seminario de Estudos Galegos
, unha institución cunha
autoridaderecoñecida
e que en
1933
publica as
normas
que aprobara en 1932 (que tiñancomo antecedente iniciativas anteriores coma a de A. Freixeiro ). Son unhasnormas
modestas
en
extensión
e en canto aos
puntos
que tratan, pero supoñenun
fito moi importante
.3)
Gramática
de Lugrís Freire
(1ª ed.: 1922, 2ª ed.: 1931), a
primeiragramática
do galego feita
en galego
. Nela o tratamento da
ortografía
é
1
Nunha gramática están implícitas as regras ortográficas e nun dicionario a maneira de escribir cada palabra.
Historia do Galego Escrito
2007/2008USC1
 
4.5. Sistema grafemático contemporáneo V > contemporáneo medio (1850 – 1950) >medio tradicional (1850 - 1930) > o galego de entreguerras
relativamente sistemático
, aínda que desde o punto de vista lingüístico éinferior á de Saco Arce.4)
Dicionario Galego – Castelán
de Carré Alvarellos
(Vol. I: 1928; Vol. II:1931; ed. dos dous volumes: 1932), un fito importante por incluír 
léxico nonpatrimonial
e polas
normas
que o preceden, que son seguidas polo autor nasúa redacción e, dalgún xeito, son precursoras das do Seminario de EstudosGalegos.
B)Contexto histórico
En 1932 é aprobado o proxecto de
Estatuto de Autonomía
pola asembleade municipios e, aínda que non podería ser plebiscitado ata 1936, isto crea perspectivas de
oficialidade do idioma
2
e da súa inclusión no sistema
educativo
. Istodispara as
iniciativas de codificación
(normas do Seminario de Estudos Galegos de1933, reedición da
Gramática
de Lugrís Freire en 1931, dicionario de CarréAlvarellos en 1932) xa que, se antes era conveniente, agora facíase
imprescindible
.Así, búscase unha ortografía
racional
,
sistemática
e
simplificada
. É dicir, a
codificación
da lingua está fortemente vinculada co
status histórico-social
damesma.Despois do parón provocado pola Guerra, a
 Xeración Galaxia
intenta
retomar
o discurso do galeguismo de
preguerra
, pero sofren restricións, contan con poucos medios e case non teñen guieiros (Otero Pedrayo). Nesta liña intentarán levar á práctica o
proxecto simplificador
da ortografía do Seminario de Estudos Galegos,aínda que dun xeito
non moi sistematizado
nin racional. De aí que denominemos
período simplificado
á etapa que se dá entre
1950
e
1970
.
2.2.Cultivo
Neste momento prodúcese unha
mudanza
na
conciencia lingüística
dosdefensores do galego xa que, en relación co nacemento do nacionalismo político ecultural, xorde a idea do galego como
idioma nacional
. Isto leva consigo anecesidade de
modernizar o idioma
, superando o proxecto do Rexurdimento
3
:1)Realízase un grande esforzo para constituír unha
variedade culta
(máis caliteraria) da lingua, é dicir, dáse o paso do galego poético do Rexurdimento aogalego culto. Isto supón unha
ampliación dos ámbitos de uso
:a)
Escritos 
: impulso da
prosa
, tanto
ficcional
(narrativa e teatro) coma
nonficcional
(ensaio, prosa informativa, prosa didáctica e, en menor medida, prosaacadémica). Isto concrétase en publicacións coma
 A Nosa Terra
. b)
Orais 
:
conferencias
e
mitins
en galego, que provocan reaccións diversas. 
2
Desde 1931 existía un decreto de bilingüismo para o catalán que contemplaba a posibilidade deampliarse a outros lugares, pero non se consigue a súa aplicación en Galiza. Con todo, realízanseesforzos para conseguir unha Cátedra de Lingua e Literatura Galega en Maxisterio.
3
A reivindicación do idioma no rexurdimento facíase en termos de dignificación, para o que se leva alingua ao rexistro poético. Porén, na concepción do galego como idioma nacional isto xa non édabondo.
Historia do Galego Escrito
2007/2008USC2
 
4.5. Sistema grafemático contemporáneo V > contemporáneo medio (1850 – 1950) >medio tradicional (1850 - 1930) > o galego de entreguerras
2)Esta modernización tamén significa
urbanización
xa que nos movementos de poboación
do campo á cidade
parte dela
asimílase
lingüisticamente ao castelán, pero outra parte quere
manter o galego
nas
novas condicións
de vida urbanas.Proba disto é que boa parte dos afiliados das Irmandades da Fala vivían en ámbitourbano (a metade deles eran da Coruña) pero eran de procedencia rural. Paramanter o galego no medio urbano era preciso
adaptalo
, de xeito que se tiña queintroducir nos
medios de comunicación
da
cidade
, moito máis necesitados da
escrita
(a cultura rural é fundamentalmente oral
4
).
2.2.1.Os procesos de elaboración
1)
Kloss
propón aplicar unha
grella
para medir o
nivel de elaboración
das linguas:
 
   T   i  p  o  s   d  e   t  e  x   t  o
Académicos579Divulgativos248Elementais136NacionaisHumanísticosCientífico –técnicosTipos de temas
a)
Tipos de texto 
:
■
Elementais
: o nivel de elaboración é mínimo.
■
Divulgativos
: requiren máis elaboración por estaren dirixidos a un públicoculto.
■
Académicos
: requiren un alto grao de elaboración e complexidade, vandirixidos a un público experto. b)
Tipos de temas 
:
■
Nacionais
: etnografía, folclore... A lingua necesita pouca elaboración porque adoitan ser elementos moi específicos da cultura para os que alingua xa conta con recursos.
■
Humanísticos
: ocupan unha posición intermedia xa que teñen moito deespecífico (dos saberes nacionais), pero tamén de internacional, o querequire un maior nivel de elaboración da lingua ca nos temas nacionais.
■
Científico – técnicos
: son os temas máis estandarizadosinternacionalmente, polo que o nivel de elaboración da lingua é aíndamaior.Esta proposta:
 Non pretende ser universal, senón
orientativa
.
4
Así, a escrita do Rexurdimento é en parte unha continuación desa cultura oral rural.
Historia do Galego Escrito
2007/2008USC3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...