• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
1
DINAS PENDIDIKANSMP NEGERI 3 LAWANGUJIAN SEKOLAH TULISTAHUN PELAJARAN 2007/2008
Mata Pelajaran : BAHASA DAERAHKelas : IX (sembilan)Hari, tanggal : Kamis, 22 Mei 2008Waktu : 07.00
 – 
09.00 WIB. (120 menit)
I. PILIHEN SALAH SIJI JAWABAN A, B, C, ATAU, D SING PALING BENER!PUTRI MENUR
 
Dening : Luxman Sanjaya 
Dhek jaman biyen ana raja sing duweni putri sing ayu banget. Ayune uleng-ulengan, ora ana singbisa nandhingi. Menganggo apa bae ketok lan pantes.. Esem lan guyune marakake donya kaya-kaya melungguyu seneng lan luwih endah. Menawa lagi mlaku-mlaku ing taman istana, kembang-kembang katonndingkluk rumangsa kalah endah karo sang putri.Naliak Putri Mawar ngancik umur pitung taun, permaisuri nglairake adhine, Putri Menur jenenge.Tapi beda karo mbakyune, Putri Menur iku rupane ora ayu, irunge gedhe tur pesek, mripate sipit, lan kuliteireng. Masiyo ngono Putri Mawar sayang banget marang adhine. Menyang endi-endi mesthi dijak. PutriMenur uga seneng marang mbakyune. Seneng nyawang rupane sing sulistya iku. Ana angen-angene PutriMenur, dheweke uga ayu kaya ngono.Tapi nalika ngancik remaja putri, Putri Menur ngrasakake ana sing beda antarane dheweke karoPutri Mawar. Contone tangkebe wong-wong ing istanae, luwih-luwih ramane. Ramane olehe migatekakePutri Mawar sajak keliwat-liwat. Apa wae butuh lan panyuwune Putri Mawar mesthi dikeparenngake. PutriMawar uga arep dijak nekani pesta-pesta. Suwalike, Putri Menur ora tau babarpisan.Sawijining wektu, saking pengine weruh pesta sing jarene Putri Mawar sarwa endah, sarwa enak,lan rame iku, Putri Menur manek-manekake matur ramane.
“Apa? Kowe pengin melu pesta?”
ngendikane ramane semu dukaKanthi ati-ditatag-tatagake Putri Menur manthuk 
“he, Menur, rungokna ya! Kowe iku ora pantes melu pesta
. Tiwas ngelek-eleki thok. Kowe iku orapadha karo Mawar, eling-
elingen!” ngendikane Sang Raja karo miyos.
 Putri Menur ngerti menawa ramane ora seneng karo dheweke. Tapi apa sebabe? Kanthi luhdleweran Putri Menur mlayu mlebu kamare. Para emban sing meruhi kedadeyan mau mung pandheng-pandhengan sakancane.Nganti sawijining dina Sang Raja Nganakake pesta gedhe ngundang para raja ing sekitare. PutriMawar dijak dadi tuan rumah ngancani rama lan ibune. Dene Putri Menur, kaya adate diutus ana jerokaputren bae ora oleh metu. Atine sedhih banget. Kanggo nylimur, Putri Menur mloka-mlaku ing jerokaputren kono. Wira-wiri ing taman kaputren sing endah. Tapi ora ana sing bisa nglipur atine. Mula PutriMenur arep mbalik menyang kamare.Kanthi ulat peteng, Putri Menur mlebu kamare. Mak jegagik. Jebul kleru mlebu kamare PutriMawar. Sasuwene iku Putri Menur durung tau mlebu kamar kono. Awit senajan Putri Mawar iku sayangbanget, tapi dheweke ora diolehi mlebu kamare. Saiki kesempatan kanggo ndeleng-ndeleng.Soal apike k 
amar, padha bae karo kamare dhewe. Tapi….apa ka
e ing tembok sisih kana? Kok anabarang kumilat amba tumemplek. Putri Menur ngadeg ana ngarepe. Ing kono ana gambare bocahsabarakane. Nanging gambar kuwi bisa obah, nirokake sapari-polahe Putri Menur. Suwe-suwe Putri Menursadhar yen bocah kuwi uga nganggo klambi kaya klambine. Jaman semana Putri Menur pancen durung tau weruh pangilon. Sebab wiwit kaweruhan rupaneelek, Sang Raja dhawuh supaya kabeh pangilon ing istana dicopoti, kejaba sing ana kamare Putri Mawar.Mula Putri Menur ora diidini mlebu kamar kono, ben ora weruh yen sejatine rupane beda karo Putri Mawar.Nanging suwe-suwe Putri Menur iya nggraita. Kok gambar sing ana barang kumilat iku padhasamubarange karo dheweke? Aja-aja kuwi pancen gambare dhewe. Nanging geneya rupane bocah ana gambar kuwi elek? Kok ora ayu kaya Putri Mawar? Ya wektu kuwi Putri Menur lagi ngerti yen rupanepancen elek, mula ramane ora seneng. Mamula kok ora tau pareng ndherek pesta.Bengi iku uga, kanthi sesidheman nggembol ati susah, Putri Menur ninggal istana. Ora sangu apa-apa. Perhiasane barang dicopoti kabeh. Mlaku dhewekan nlusuri dalan-dalan kang sepi lan peteng, ora ngertipapan kang dituju. Suwe-suwe, saking kesele, ana ngarepe sawijining omah gubug Putri Menur kesandhung,tiba.
“Adhuh!” sambate
 
PETUNJUK UMUM:
1.
 
Tulis nama, kelas, nomor peserta, Anda pada lembar jawab.2.
 
Arsirlah atau hitamkan huruf A, B, C, dan D yang menurut Anda merupakan jawaban yang paling tepat.3.
 
Gunakan pensil 2B, dan penghapus karet yang baik.4.
 
Apabila ingin mengganti jawaban hapuslah jawaban tersebut dengan karet penghapus dan arsir/ hitamkan jawaban yang benar.
 
2
Lawang gubug kuwi menga. Ana wanita setengah tuwa metu.
“Lho, sapa kowe kok bengi
-
bengi mlaku ijen? Ayo mlebu kene wae, aku isih duwe sega,” kandhane
karo nulungi Putri Menur nuli dituntun mlebu gubuge. Putri Menur dikongkon lungguh, nuli dijupukakesega salawuhe.Sanajan larane durung ilang, Putri Menur gumun weruh kahanan ing kono. Kabeh sarwa prasajalan elek. Dalasan sega ing ngarepe bae rupane uga mangkak. Tapi cepet-cepet pikiran ala iku dibuwang. PutriMenur ora pengin ngeling-eling istana maneh. Mula sega ing ngarepe enggal dimaem telap-telep. Rasane atoslan aneh. Semono uga iwake. Uasinnn, tapi lumayan enak.Wiwit wektu kuwi Putri Menur melu Mbok Ipah. Saben dina ewang-ewang Mbok Ipah sing dodolanana pasar. Rasane angel lan kidhung banget. Wong kulina urip ing istana. Tapi kanthi tlaten Mbok Ipahmuruki, masiya ing batin gumun, bocah wis gedhe kok durung bisa tandang gawe blas.Urip bareng Mbok Ipah njalari Putri Menur tinarbuka. Jebul kahanan rakyate mrihatinake banget.Kosok balen karo gumebyare istana. Uripe sarwa kakurangan, ewa semono isih kudu mbayar pajeg sing orasethithik gunggunge. Yen bengi kahanane peteng dhedhet, durung kesrambah listrik, marahi akeh maling gentayangan. Durung maneh dalane pating gronjal watu thok. Kathik gote padha mampet, nyebabake yenudan mesthi banjir.Sawijining wektu Putri Menur krungu wara-wara menawa Sang Raja gerah nemen, mergamenggalih Putri Menur sing ilang. Ana ngendi bae panggonane, Putri Menur di utus bali menyang istana.Sang Raja ngakoni kaluputane nyia-nyia putrane mau, lan janji wiwit wektu kuwi ora bakal mbedak-mbedakake Putri Mawar karo Putri Menur.Krungu kabar kuwi Putri Menur bingung. Dheweke pengin mbalik menyang istana. Nanging atinerangu-rangu. Isih durung bisa nglalekake tangkebe ramane dhek semana. Apa tenan saiki bisa oawah?Wekasan Putri Menur kandha blaka marang Mbok Ipah wiwit mula bukane lelakon nganti pungkasan, oraana sing kliwatan.Mbok Ipah mesthi bae kaget. Ora ngira yen anak pupune iku jebul putrane raja. Sasuwene iki PutriMenur ngaku lola, ora duwe bapa biyung.
“Putri,” Mbok Ipah sing biasane mung ngundang Menur, saiki ngowahi adat. “
Panjenengan becikemangkat wae menyang istana. Mesake kang rama nganti gerah menggalih panjenengan. Dikapak-kapaknapanjen
engan iku putrane. Duraka menawa panjenengan ora kersa ngapura rama penjenangan piyambak.,”
 Krungu pitutur mau Putri Menur ora kumecap. Nimbang-nimbang. Wusana gelem menyang istanawaton diterake Mbok Ipah. Tekane ing istana ditampa kebak rena. Sang Raja kang sasuwene iku mung sarewae, krengkang-krengkang wungu. Putra ragile iku dirangkul kenceng lan disun bola-bali. Panjengenganeuga nyuwun ngapura, lan ngutus Putri Menur kumpul maneh ing istana.Putri Menur nuruti pamundhute ramane kanthi syarat ramane kersa nggatekake kawula cilik. SangRaja nyanggupi. Lan durung nganti setengah taun wis ketok owah-owahan sing nyolok. Dalan-dalan ingwilayahe dadi alus lan padhang rina-wengi. Got-gote resik, banjir ilang. Sing luwih penting maneh rakyatedadi luwih makmur merga dibebasake saka pajeg. Akhire Sang Raja sadhar yen Putri Menur iki senajan alarupane nanging sulistya atineKepethik saka :
 Jaya Baya No. 15 9 Desember 2001 
 1.
 
Irah-iraha
n crita ing dhuwur yaiku…
 a. Putri Mawar c. Putri Saljub. Putri Menur d. Putri Melati2.
 
Crita ing dhuwur dianggit dening……
 a.Sapta Brata c. Luxman Sanjayab. Ismoe Riyanto d. Syam Ende3.
 
Sapa bae paraga ing crita kasebut?a. putri mawar, putri salju, rama lan ibub. rama lan ibu, putri mawar, putrid menur, mbok ipahc. mbok 
 – 
ipah, raha, putri maward. rama ibu, putrid salju, putri melati4.
 
Sapa sing nulung putri menur nalika deweke ninggalake Istana?a. mbok ipah c. mbok surab. bu sarti d. mbok ijah5.
 
Permaisuri nglairake putrid Menur nalika putri Mawar umu
r…..
 a. patang taun c. nem taunb. limang taun d. pitung taun6.
 
Putri Menur gelem bali menyang Istana tapi dheweke duweni syarat sing kudu dituruti ramane. Syarate
 yaiku…
 a. kersa nggatekake kawula cilik c. putri mawar kudu lunga saka istanab. ora nyia-nyia putri menur d. putri menur luwih disenengi katimbang putrimawar
 
3
7.
 
Crita putri menur kapethik saka majalah….
 a. Jaya Baya no. 15, 9 Desember 2001 c. Damar Jati no. 15, 10 Desember 2001b. Penyebar Semangat no. 15 , 9 Desember 2001 d. Kartini no. 15, 11 Desember 20018.
 
Bengi iku uga kanthi Sesidheman nggembol ati susah putri Menur ninggalake istana. Sesidhewan
tegese….
 a. singitan c. kependhemb. meneng-meneng d. dedelikan9.
 
Kanggo nylimur, putri Menur mloka-mlaku, riwa-riwi ing taman Keputren sing endah, tapi ora ana singbisa nglipur atine
. Nglipur atine tegese….
 a. nyenenga atine c. gawa atineb. njupuk atine d. nyusahake atine10.
 
kanthi ulat peteng
putri Menur mlebu kamare putri Mawar. Ulat peteng tegese…
 a. seneng banget c. praupane sedihb. susah banget d. isin banget11.
 
ing kasussastraan Indonesia, parikan iku padha karo….
 a. pantun c. cerpenb. puisi d. peribahasa12.
 
Tuladhane basa ngoko alus yaiku….
 a. Ton, bukumu iku lebokno tas c. Benjing kula wangsul enjingb. panjenengan apa wis dhahar d. Sinten ingkang kagungan buku menika?13.
 
Tumrap wong jawa, tindak tanduk, ngomong, nganggo klambi iku ana….
 a. tata kramane c. unggah-ungguheb. panggonane d. carane14.
 
Asil karya sastra modern, wujude puisi ora kaiket ing aturan guru gatra, guru lagu, guru wilangan.
Kaendahane mapan ing pilihane tembung lan rerenggan basa kang digunakake diarani….
 a. geguritan c. cerbungb. cerkak d. parikan15.
 
Dongeng iku penting banget kanggo ndhidik lan mula
ng, sebab ing dongeng iku akeh…
 a. pitutur bacik c. mantraneb. gorohe d. japa-japune16.
 
Karya sastra jawa modern, wujudake gancaran, isi
crita sakeplasan kanthi cara ringkes diarani….
 a. geguritan c. Roman sacuwilb. tembang d. cerita cekak (cerkak)17.
 
Karya sastra jawa iku bisa kawc
a ing Majalah basa jawa utawa kalawarti, kaya ta….
 a. Jaya Baya, Penyebar Semangat, Lyberti c. Jawa Pos, Posmo, Solo Posb. Jawa Pos, Jawa anyar, Jawa dwipa d. Jaya Baya, Penyebar Semangat, Damar Jati18.
 
Setting u
tawa latar kang ana ing cerkak iku bisa awujud….
 a. wektu, paraga c. wektu, panggonanb. panggonanm alur d. alur, tema19.
 
Urutan kedadeyan ing crita ing karya sastra, saka wiwitan nganti wekas an diarani….
 a. paraga c. settingb. alur d. piweling, amanah20.
 
Adigang adigung adiguna, iku tegese wong kang….
 a. ora duwe isi, sanajan wis disindir meksa nekad waeb. wong sakti mandraguna, nanging ora pamer malah ketok nutup-nutupi kasektenec. ngendelake keluhurane/ derajat/ pangkat, kekuatan lan kepinterand. akeh sadulurane, sugih lan akeh kenalan21.
 
Unen-unen utawa ukara sok uga bisa awujud gambar, pepethan kang dhuweni teges angka tahun
diarani….
 a. paribasan c. wangsalanb. sengkalan d. parikan22.
 
Unen-unen utawa ukara sok uga bisa awujud gambar, pepethan kang dhuweni teges angka tahun jawa
diarani….
 a. candra sengkala c. jaya sengkala
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...