Gulf Security and Burma

Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

ပင္လယ္ေက႕ေဒသႏွင့္ျမန္မာ့အေရး ကမၻာ့အေရး

ခင္ မမမ်ိဳး ေရးသားတင္ ျပသည္

ပင္ လယ္ေကြ႕ေဒသရဲ႕ လံ ု ျခံဳေရးနဲ႕ ႏိ ုင္ငံေရးဟာ ရွဳပ္ေထြ းက်ယ္ ျပန္႕ျပီ း အစဥ္အျမဲ လိ ု လိ ု ေျပာင္ းလဲ မွဳေတြ ျဖစ္ ပြားေနတတ္ ပါတယ္။ ဒီ လိ ု ရွဳပ္ေထြ းမွဳေတြ ဟာ ေဒသရဲ႕ သမိ ုင္ းေၾကာင္ းေတြ၊ ဘာသာေရးအေၾကာင္ းတရားေတြ၊ လူ မ်ိဳးေရး ပ႗ိ ပကၡေတြ၊ ေဒသတြင္ းႏိ ုင္ငံ မ်ားရဲ႕ ႏိ ုင္ငံေရး သေဘာသဘာ၀ေတြ၊ ေဒသရဲ႕ ေရနံနဲ႕ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ အရင္ းအျမစ္ေတြ၊ ျပည္ ပအင္အားၾကီ းႏိ ုင္ငံ မ်ားရဲ႕ စြ က္ ဖက္ ပါ၀င္ မွဳေတြနဲ႕ ျပည္ ့ႏွ က္ ပတ္သက္ေနပါတယ္။ ၁၉၇၉ ခု အီရန္ ေတာ္ လွန္ေရးက အစျပဳလိ ု႕ ဒီေဒသအတြင္ းမွာနည္ းမ်ိဳးစံ ုနဲ႕ ေျပာင္ းလဲ မွဳေတြျဖစ္ ပြ ားေနခဲ ့ ပါတယ္။ အေရးၾကီ းတဲ ့ ေဒသတြင္ း ေျပာင္းလဲ မွဳတရပ္ ကေတာ့ ၂၀၀၃ ခုႏွ စ္ အီရတ္ စစ္ ပြ ဲပါပဲ။ အီရတ္ႏိ ုင္ငံရဲ႕ အာဏာရွင္ ကိ ု အေမရိ ကန္ တပ္ မ်ား ဦ းေဆာင္ တဲ ့ ႏိ ုင္ငံ တကာက ၀င္ေရာက္ တိ ု က္ခိ ု က္ ျဖဳတ္ခ်ျပီ း၊ ဒီ မိ ု ကေရစီ စနစ္ ကနဦ းအစပ်ိဳးေပးခဲ ့ တဲ ့ ဒီ စစ္ ပြ ဲ ဟာ ကမၻ ာတ၀ွ မ္ းက ျပည္သူအမ်ားကိ ု ေမွ ်ာ္ လင္ ့ခ်က္ေတြ ခ်န္ ထားရစ္ခဲ ့ ပါတယ္။ အာဏာရွင္ စနစ္ဆိ ုးဒဏ္ ကိ ု ခံ စားေနၾကရတဲ ့ တျခားႏိ ုင္ငံေတြ က ျပည္သူေတြ ကလဲ တေန႕ေန႕ေတာ့ သူ တိ ု႕ႏိ ုင္ငံ ကိ ု အေမရိ ကန္ တပ္ေတြ ၀င္ လာေပးေတာ့ မွ ာပဲ ဆိ ုျပီ း ကယ္ တင္ရွင္ေမွ ်ာ္ လာခဲ ့ ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ္ ့ လဲ ကမၻ ာေပၚမွ ာ အာဏာရွင္ စနစ္ဆိ ု းဒဏ္ ကိ ု ခံ စားေနၾကရတဲ ့ ႏိ ုင္ငံေတြ အမ်ားအျပားရွ ိေနဆဲ ပါပဲ။ နယူ းကလီ းယားလက္နက္နဲ႕ weaponsofmassdestruction(WMDs)ေတြ ထု တ္ လု ပ္ေနတယ္ လိ ု႕ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ရွ ိေနတဲ ့ ႏိ ုင္ငံေတြ ကလဲ အမ်ားၾကီ းပါပဲ။ ဒီႏိ ုင္ငံေတြရဲ႕ ကံ ၾကမၼ ာေတြ ကေကာ ဘာေၾကာင္ ့ အီရတ္ လိ ု မျဖစ္ခဲ ့သလဲ။ မျဖစ္ လာေသးသလဲ။ ဒီေမးခြန္ းေတြ ကိ ု ေျဖဆိ ုႏိ ုင္ ဖိ ု႕အတြ က္ ပင္ လယ္ေကြ႕ေဒသနဲ႕ ကမၻ ာ့ေရးရာ ဆက္ႏြ ယ္ မွဳေတြ ကိ ု ေလ့ လာဆန္ းစစ္ ဖိ ု႕ လိ ုအပ္ လာပါတယ္။

ပင္လယ္ေက႕ေဒသ

ႏိ ုင္ငံေရးပညာရွင္ Kempနဲ႕ Harveyတိ ု႕က Gulf-CaspianEnergyEllipseဟာ ယေန႕ေခတ္ ကမၻ ာရဲ႕ အေရးအၾကီ းဆံ ု း ေဒသတခု လိ ု႕ ညႊန္ းဆိ ုခဲ ့ ၾကပါတယ္။ ဒီ energyellipseအတြင္ းမွာမွ ပင္ လယ္ေကြ႕ႏိ ုင္ငံ မ်ားက ပိ ု ျပီ း အေရးၾကီ းေနပါတယ္။ တကမၻ ာလံ ု းရဲ႕ ေရနံ ထု တ္ လု ပ္ မွဳ ၂၄ ရာခိ ုင္ႏွဳန္ းေက်ာ္ ဟာ ပင္ လယ္ေကြ႕ေဒသကျဖစ္ေနသလိ ု ကမၻ ာ့ oilreservesရဲ႕ ၆၅ ရာခိ ုင္ႏွဳန္ းေက်ာ္ ဟာလဲ ဒီေဒသမွာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕မွ ာ ဆိ ုရင္ လဲ ကမၻ ာ့ ထု တ္ လု ပ္ မွဳရဲ႕ ငါးရာခိ ုင္ႏွဳန္ းနဲ႕ ကမၻ ာ့ oil reservesအားလံ ုးရဲ႕ ၃၁ ရာခိ ုင္ႏွဳန္ းေက်ာ္ ဟာ ပင္ လယ္ေကြ႕ေဒသက ျဖစ္ ပါတယ္။ ကမၻ ာ့ေရနံေစ်းကြ က္ မွ ာ ပင္ လယ္ေကြ႕ေဒသက ေရနံေတြ ပံ ု မွန္ စီ းဆင္း၀င္ေရာက္ ဖိ ု႕ လိ ုသလိ ု၊ သင္ ့ေလ်ာ္ တဲ ့ ေစ်းႏွဳန္ း ျဖစ္ ဖိ ု႕ကလဲ အေရးၾကီ းပါတယ္။ ဒီ လိ ု ျဖစ္ ဖိ ု႕အတြ က္ က ပင္ လယ္ေကြ႕ႏိ ုင္ငံ မ်ားကိ ု ျပင္ ပကမၻ ာက ေစာင္ ့ ၾကပ္ ၾကည္ ့ရွဳမွဳ လိ ုအပ္ တယ္ လိ ု႕ ႏိ ုင္ငံေပါင္ းစံ ု က မဟာဗ်ဴဟာ ပညာရွင္ မ်ားက သံ ု းသပ္ခဲ ့ ၾကပါတယ္။ ဒီ လိ ုသံ ု းသပ္ မွဳေတြအေပၚမွ ာလဲသက္ဆိ ုင္ရာ အစိ ု းရမ်ားက လိ ု က္နာ ေဆာင္ရြ က္ခဲ ့ ၾကပါတယ္။ ဒီအထဲမွ ာ အထင္ရွ ားဆံ ု းနဲ႕ အေရးပါဆံ ု းႏိ ုင္ငံ ကေတာ့ အေမရိ ကန္ ျပည္ေထာင္ စု ပါပဲ။ စစ္ေအးလြန္ ကာလမ်ားတေလွ ်ာက္ မွ ာ ပင္ လယ္ေကြ႕ေဒသဟာ အေမရိ ကန္ တပ္ေတြရဲ႕ စစ္အင္အား အၾကီ းမားဆံ ု း တပ္ခ်ခံရတဲ ့ ေဒသပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ အေမရိ ကန္ တပ္ေတြရဲ႕ centralcommandကိ ု institutionalizationလု ပ္ခဲ ့ တဲ ့ ေဒသတခု ျဖစ္သလိ ု၊ ပါရွန္ းပင္ လယ္ေကြ႕တေလွ ်ာက္ မွ ာ လွည္ ့ လည္ ျပီ း ေဒသတြင္ းလံ ု ျခံဳေရးကိ ု ထိန္ းသိ မ္ းဖိ ု႕ အေမရိ ကန္ေရတပ္ရဲ႕ 5

th

fleetလဲ ေပၚေပါက္ လာခဲ ့ ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ျပည္ ့ လြန္ ကာလမ်ားေတြမွ ာ ဒီေဒသနဲ႕ ပတ္သက္ ျပီ း အေမရိ ကန္ရဲ႕ မူ ၀ါဒကေတာ့ ဒီေဒသတြင္ းက ႏိ ုင္ငံ ၾကီ းႏွ စ္ႏိ ုင္ငံ ျဖစ္ တဲ ့ အီရန္နဲ႕ အီရတ္ ကိ ု balanceofpowerညွ ိ ထားဖိ ု႕ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီ လိ ု တဘက္ က ညွ ိ ထားရင္ း dualcontainmentpolicyကိ ု အေကာင္အထည္ေဖာ္ ထားခဲ ့ ပါတယ္။ တျပိဳင္နက္ တည္ းမွာလဲ ဒီအင္အားၾကီ းႏိ ုင္ငံႏွ စ္ခုရဲ႕ ပါ၀ါကိ ု ထိန္ းညွ ိႏိ ုင္ ဖိ ု႕အတြ က္ ေဒသတြင္းတျခားႏိ ုင္ငံ မ်ားက အေမရိ ကန္

ေရတပ္ ကိ ု အားကိ ု းထားပါတယ္။ ဒီ လိ ု လု ပ္ ျခင္ းအားျဖင္ ့ ေဒသတြင္ းမွာ ႏိ ုင္ငံ ၾကီ းတႏိ ုင္ငံ တည္းကပဲ အင္အားၾကီ းလာတာမျဖစ္ႏိ ုင္ေတာ့ ပါဘူ း။ ဒီအခါမွ ာ ေဒသတြင္းလံ ု ျခံဳေရးဟာ တည္ ျငိ မ္ မွဳရွ ိ လာပါတယ္။ ဒီ လိ ု ေဒသတြင္ းတည္ ျငိ မ္ မွ ကမၻ ာ့ေရနံေစ်းကြ က္ ကိ ု စီ းဆင္းေနတဲ ့ ေရနံေတြ ဟာ သင္ ့ေလ်ာ္ တဲ ့ ေစ်းႏွဳန္ းေတြနဲ႕ ဆက္ လက္ စီ းဆင္ းေနမွာျဖစ္ ပါတယ္။ အေမရိ ကန္ဦ းေဆာင္ တဲ ့ တပ္ မ်ားက အီရတ္ စစ္ ပြ ဲ ကိ ု ဆင္ႏႊ ဲ တာနဲ႕ပတ္သက္ ျပီ း၊ အီရတ္ရဲ႕ ေရနံေတြ ကိ ု ခိ ု းယူ ဖိ ု႕၊ အေမရိ ကန္အက်ိဳးစီ းပြ ားအတြ က္ စသျဖင္ ့ ေျပာဆိ ုေ၀ဖန္ ၾကတာေတြ ရွ ိ ပါတယ္။ မွန္ တယ္၊ မွ ားတယ္ဆိ ု တာေတြ မသံ ု းသပ္ လိ ု ပါဘူ း။ မဟာဗ်ဴဟာရွဳေထာင္ ့ က ၾကည္ ့ရင္ေတာ့ အီရတ္ႏိ ုင္ငံ ဟာ ကမၻ ာ့ေရနံေစ်းကြ က္ ကိ ု ထိန္ းခ်ဳပ္ ဖိ ု႕ ၾကိဳးစားခဲ ့ တာကိ ု ေတြ႕ရွ ိရပါတယ္။ ပထမအၾကိ မ္ ပင္ လယ္ေကြ႕စစ္ ပြဲသာ မျဖစ္ခဲ ့ဘူးဆိ ုရင္၊ ဒီအခ်ိန္ တုန္ းက ႏိ ုင္ငံ တကာကသာ ၀င္ေရာက္ တိ ု က္ခိ ု က္ မွဳ မျပဳခဲ ့ဘူ းဆိ ုရင္ ပင္ လယ္ေကြ႕ေဒသ oilreservesေတြ ကိ ု ထိန္ းခ်ဳပ္ႏိ ုင္ခြင္ ့ ပါ၀ါဟာ ဆာဒန္ ဟူ စိန္ လက္ ထဲ ကိ ု က်ေရာက္ခဲ ့ ျပီးသား ျဖစ္ခဲ ့ ပါလိ မ္ ့ မယ္။ ဒီ လိ ုနဲ႕ ပင္ လယ္ေကြ႕စစ္ ပြ ဲ ျပီ းသြ ားတဲ ့ ကာလေနာက္ ပိ ုင္ း ေရာက္ လာတဲ ့အခါမွ ာလဲ အီရတ္ ဟာ ကမၻ ာ့ေရနံ ေစ်းကြ က္အတြ က္ ျခိ မ္ းေခ်ာက္ေနဆဲ ပဲ ျဖစ္ေနခဲ ့ ပါတယ္။ အီရတ္ လက္ ထဲ ကိ ု weaponsofmassdestructionေရာက္သြ ားခဲ ့ရင္ အီရတ္ ဟာ ေဒသတြင္း အင္အားၾကီ းႏိ ုင္ငံ ျဖစ္ လာႏိ ုင္ ပါတယ္။ အေရွ႕အလယ္ ပိ ုင္ းေဒသကိ ု လႊ မ္ းမိ ုးခ်ဳပ္ ကိ ုင္ လာႏိ ုင္ မယ္။ ေရနံေစ်းကြ က္ ကိ ု ကစားႏိ ုင္ လာပါမယ္။ ဒီအခါမွာ ဒီေဒသရဲ႕ ေရနံ ကိ ု မွ ီခိ ုေနရတဲ ့ အာရွ ပစိ ဖိ တ္ေဒသနဲ႕ ဥေရာပတိ ု က္ရဲ႕ တည္ ျငိ မ္ေအးခ်မ္ းေရးနဲ႕ တိ ု းတက္ ဖြ ံ႕ျဖိဳးေရးကိ ု ထိခိ ု က္ လာႏိ ုင္ ပါတယ္။ အာရွ- ပစိ ဖိ တ္ေဒသထဲ ကိ ု တင္သြင္ းေနတဲ ့ ေရနံ ပမာဏရဲ႕ ၉၀ ရာခိ ုင္ႏွဳန္ းေက်ာ္ ဟာ အေရွ႕အလယ္ ပိ ုင္ းေဒသက ျဖစ္ ပါတယ္။ ပင္ လယ္ေကြ႕ေဒသက ထုတ္ လု ပ္ တဲ ့ ေရနံ ပမာဏ စု စုေပါင္ းရဲ႕ ၂၅ %ကိ ု ဥေရာပက သံ ု းစြဲေနပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ကမၻ ာ့ေရနံေစ်းကြ က္ က ေရနံေစ်းႏွဳန္ းဟာ ဆင္ းရဲႏြ မ္းပါးတဲ ့ႏိ ုင္ငံ မ်ားရဲ႕ ဖြ ံ႕ျဖိဳးတိ ု းတက္ေရးကိ ု ထိခိ ု က္ေစႏိ ုင္ ပါတယ္။ ေရနံေစ်းေတြ ကမၻ ာ့ေစ်းကြ က္ မွ ာ ျမင္ ့ တက္ လာတဲ ့အခါ ဖြ ံ႕ျဖိဳးဆဲ ႏိ ုင္ငံအစိ ုးရမ်ားက

of 00

Leave a Comment