Euskal langileen kulturaren transmisioa

“Urkiolegi”ren

Azkoitiko langileen huelga

bertsoen eskutikEKTHuheziEskoriatza 2009ko uztailak 11920an, Azkoitian, makinistek huelga bat eginzuten; eta nagusiek fabrika itxi; lockouta, alegia.Gero, guardiek, sei edo zazpi lagun zauritu zituzten.Urkiolegi-k nahiko hurbildik bizi izan zuen arazo huraeta hogei bertso jarri zituen. Guk haietako hamabiaukeratu ditugu, zuei eskaintzeko.

Urkiolegi, Jose Manuel Lizarralde Roteta, Azkoitian jaio zen 1872an eta 64 urterekin hil zen. Berebertsoak, eta beste azkoitiar bertsolari batzuenak,Auspoaren 95-96 aleetan irakurri daitezke.1Mila bederatzirehunta hogeigarrenian,zeruko Aita nagozure biharrian;gaizki bizi geradeparaje onian,bendizio bat, arren,zuzendu gaitian.2Arrazoietan jarrigaitian begira:fabrikarako atiakzertan itxi dira?Horrelakorik etzan justuak balira,goseak errenditzenpobriak ai dira.23Kapitalistak nunbaitondo ziran bizi:pobriak lana egin,haiek irabazi, jan ta edan, pasiatuta ederki jantzi.

Obreruak ez al duhainbeste merezi?Urkiolegik kasukonkretu bat, garai batekoa,isladatzen du bere bertsotetan. Handik honera,aldaketak somatzen ditugu bai gizartean, eta baitalangilegoan eta lan harremanetan ere. Orainlaikoagoak gara, hiritartuagoak, ikasiagoak agian.Aldaketak egon dira, bai, lana egiteko eran-industrializazioa, robotizazioa, globalizazioa,teknologi berriak, informatika, …- Bainan, bistan da,funtsean, eta diferentziak alde batera utzita,laurogeita hamar urte geroago, egoerak berehorretan jarraitzen duela: alegia, produkzio bideeneta baliabideen jabegoa, gutxi batzuren eskuetandagoela eta gehiengo batek horientzako laneandihardugula aberastasuna sortzen.Eta badirudi, bertso hauetan, Urkiolegi gaureguneko antzeko edozein gatazkari buruz ari dela,botere politikoa eta errepresiboa, botereekonomikoaren menpe jartzen denean. 34Urrilaren seian zan-esango det klaro-