Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Dydaktyka historii wg Maternickiego, Majorka i Suchońskiego - część 2

Dydaktyka historii wg Maternickiego, Majorka i Suchońskiego - część 2

Ratings: (0)|Views: 238|Likes:
Published by nimphaea
Opracowanie na podstawie podręcznika
Opracowanie na podstawie podręcznika

More info:

Categories:Types, Research
Published by: nimphaea on Sep 26, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/31/2014

pdf

text

original

 
DYDAKTYKA HISTORII
Jerzy Maternicki, Czesław Majorek, Adam Suchoński
Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1993Okładkę projektował Dariusz Litwiniec Redaktorzy Wiesława Chlopecka, Anna Kiżys Redaktor techniczny Teresa Skrzypkowska
1
 
SZKOLNA EDUKACJA HISTORYCZNA
HISTORIA W SZKOLE1. Miejsce i rola szkoły w edukacji historycznej społeczeństwa. Na szkolną edukację historyczną można patrzeć z punktu widzenia:1.
historyka
– szkolna edukacja historyczna ma charakter autonomiczny, a szkoła jest instytucją, któraupowszechnia naukowy sposób myślenia oraz wyniki badań naukowych2.
pedagoga
– historia jest jednym z wielu przedmiotów nauki szkolnej, a szkolna edukacja historyczna jest w kształceniu ogólnym3.
polityka lub politologa
– patrzy na szkolną edukację historyczną przez pryzmat życia politycznego iwymagań przez niego stawianych, w tym widzi ścisłą integrację szkolnej edukacji historycznej zedukacją polityczną Do edukacji historycznej szkolnej zalicza się 
wszystkie formy planowych i spontanicznych działańedukacyjnych, które kształtują świadomość i kulturę historyczną społeczeństwa
. Zajmuje się nią rodzina,Kościół, wojsko, różnego rodzaju organizacje, muzea, wydawnictwa, prasa, radio czy telewizja. Duży tutajwpływ ma historia oralna, literatura piękna, sztuka plastyczna, film itp. Najważniejszym ogniwem edukacjihistorycznej jest SZKOŁA. Edukacja szkolna ma wiele zalet:1.
masowość
, a za tym swoisty przymus, charakteryzujący naukę szkolną 2.
systematyczność
– możliwość dania pełnego obrazu dziejów3.
programowa rzetelność
(najważniejsza cecha) racjonalizacja świadomości historycznej i podniesienie kultury historycznej społeczeństwaPosiada również swoje wady:1.
mała atrakcyjność
– przeładowanie programami, brak środków dydaktycznych
2.stosunek młodzieży do historii jak do innych przedmiotów
2. Historia szkolna a nauka historyczna.Uczeń bardzo łatwo gubi się w natłoku informacji, zwraca nieraz uwagę na rzeczy błahe, omija sprawyistotne, o dużym ciężarze gatunkowym. Przeładowanie programów i podręczników faktografią powoduje, żewiedza ucznia jest dość przypadkowa, nierzadko płytka i mocno zniekształcona.Ukształtował się pogląd, że
historia szkolna może i powinna być oparta na nauce historycznej
.Chodzi o to, aby treści przekazywane młodzieży w szkole powinny być zgodne z aktualnym stanemhistoriografii. Nie zapewnia to jednak zgodności historii szkolnej z nauką historyczną.Historia szkolna nie obejmuje całej wiedzy historycznej, ale odpowiednio wybrane jej fragmenty.Synteza szkolna jest tworem złożonym:1.zdania o faktach
2.obrazy
 Bez rozwiniętej wyobraźni, która umożliwia widzenie na podstawie fragmentów widzenie większych lubmniejszych całości, nie ma dobrej pracy historycznej 
(J. Topolski). W nauczaniu szkolnym chodzi nie tyle o przekazanie określonej wiedzy faktograficznej, o ile ukształtowanie w umyśle ucznia obrazów szerszychzjawisk, a nawet całych epok historycznych. Jeśli chodzi o prawdziwość obrazów i zdań historycznych, Topolskiokreśla to mianem
 paradoksem prawdy historycznej
. W przedstawianiu wielu opisów jednego zdarzenia preferujemy jeden i akcentujemy to w zgodzie z normami społecznymi.
 Historia szkolna będzie zgodna z nauką jedynie wówczas gdy tworzone na jej gruncie obrazy zjawisk i okresów dziejowych odpowiadać będą ustalonej przez naukę ich strukturze.
 Niestety z tym bywa różnie.
 Autorzy podręczników szkolnych dbają
 z reguły o to, aby podawane
 przez nich fakty były prawdziwe, ale małonatomiast troszczą się o prawdziwość określonego przez siebie obrazu.
Skupianie uwagi na jednej tylko stroniezjawiska czy kategorii faktów historycznych prowadzi z reguły do
zafałszowania obrazu dziejów
.
 Nie wystarczy w szkole operować faktami prawdziwymi, trzeba także zadbać o prawdziwość całegoszkolnego obrazu historii (…)Poszanowanie prawdy historycznej jest podstawową zasadą szkolnej edukacji historycznej (…) Każda historia, a więc szkolna również, zakłada selekcję faktów historycznych. Rzecz jednak w tym by nie była to selekcja dowolna lub podyktowana względami ubocznymi, nie mającymi nic wspólnego z nauką i dydaktyką.
2
 
Zajrzeć trzeba więc w sprawie edukacji historycznej szkolnej do problematyki historiografii, która nie jest jedna i obowiązująca. Skoro nie ma jednego, powszechnie obowiązującego modelu historiografii, nie możeteż być jednego modelu szkolnej edukacji historycznej. Edukacja ta może przyjmować różne kształty, wzależności od wybranego modelu historiografii.Historiografia polska w dużej mierze potrafiła zachować swój pluralistyczny charakter, co wpłynęłokorzystnie na szkolną edukację historyczną, pomimo skrępowania marksistowskiego.Każdy nauczyciel stanie przed koniecznością wyboru modelu historiografii i opartego na nim modeluszkolnej edukacji historycznej. Wymaga to orientacji w kierunkach metodologicznych, a także aktualnegodorobku nauki historycznej.
Ucząc historii przekazujemy uczniom nie tylko określoną wiedzę historyczną, ale także zapoznajemyich z nauką historyczną, jej problemami i metodami badawczymi. Nie jest to specyfiką tego przedmiotu.Współczesna dydaktyka wymaga, aby uczeń poznający daną gałąź wiedzy postępował w miarę możliwości  podobnie jak uczony – badacz.
 Nie docenia się jednak samodzielnego dochodzenia ucznia do uogólnień oraz do zdań wyjaśniających iwartościujących. Jest to sprawa zasadnicza do zdolności poznawczych.Szkolna edukacja historyczna powinna respektowwymagania nauki w zakresie myśleniahistorycznego. Powinna być pomyślana, aby uczeń stopniowo, ale systematycznie zbliżał się do poznanianaukowej wizji dziejów, metod badawczych historii i historycznego sposobu myślenia o życiu społecznym.3. Szkolna edukacja historyczna a polityka.Szczególną „troską” rządzących jest otaczana historia, z której często czyni się „legitymację” dlaaktualnie rządzącej partii czy grupy politycznej. W systemach totalitarnych szkolna edukacja historyczna jest podporządkowana całkowicie ideologii i polityce. W Polsce indoktrynacja polityczna najsilniej była podporządkowana w okresie 1948 1954. Opozycja dba, aby rząd nie czynił z nauczania historii narzędziaindoktrynacji politycznej. Podkreśla się więc
postulat wprawiania młodzieży do krytycznej refleksji nadwspółczesnością i przysposabiania młodego pokolenia do życia w danych warunkach.
Wymaga to ścisłejkorelacji historii z innymi przedmiotami.Historia szkolna nie może być głucha na wymogi życia, ale służyć i respektować jego prawa. Finalnymcelem edukacji szkolnej historycznej jest
wzbogacenie życia duchowego młodzieży oraz umożliwienie jejkorzystania z br kulturalnych, krzewienie zwzków z narodem i zdrowego patriotyzmuobywatelskiego.
Służyć nie znaczy usługiwać.
 Prawda w nauczaniu historii jest podstawowym elementemwychowawczym
jak stwierdziła E. Maleczyńska 50 lat temu. Nauczyciel czy autor podręcznika raz złapany nakłamstwie traci autorytet. Historia wyjaśnia genezę współczesnego świata, źródła teraźniejszych idei, pojęć politycznych i instytucji, aktualnego stanu państwa, gospodarki, kultury itd. Jest nauką indywidualizującą igeneralizującą.Problem polega na tym, aby w toku zajęć szkolnych wyrabiać u uczniów nawyk, a także umiejętnośćsamodzielnej i poprawnej pod względem metodycznym analizy zjawisk politycznych. Przykłady historyczneświetnie się do tego nadają, trzeba je tylko odpowiednio dobrać i umiejętnie zanalizować.4. Historia w perspektywie kształcenia ogólnego.
Celem wykształcenia ogólnego jest poznanie świata przyrodniczego i społecznego, rozwój osobowości i tychsprawności intelektualnych, które stanowią niezbędny warunek korzystania z dóbr kultury i twórczego udziałuw życiu społecznym.
Wykształcenie człowieka to całość, na którą składają się wartości wyniesione z różnych przedmiotówszkolnych. Powinny być ściśle zespolone ze sobą i podporządkowane ogólnej koncepcji wykształcenia. Mowa tum.in. o korelację i integrację międzyprzedmiotową.Funkcja integracyjna historii wymaga pogłębienia jej związków z naukami społecznymi. Dydaktycyhistorii okresu między wojennego wyróżniali dwa style korelacji:1.podbudowa – wykorzystanie wiedzy historycznej na innych przedmiotach2.nadbudowa – wykorzystanie wiedzy uczniów z innych przedmiotów na historiiPo II wojnie światowej korelacja zeszła na margines zainteresowań dydaktyki historii z dużą stratą dla edukacjihistorycznej. Centkowski zauważył, że dawna koncepcja korelacji, polegająca na synchronizacji treści objętych programem różnych przedmiotów, może być dzisiaj zastosowana w ograniczonym zakresie. Korelacjaumożliwia eliminowanie zbędnych powtórzeń w treściach różnych przedmiotów (m.in. j. polski i historia), anauczyciel historii musi znać programy nauczania przedmiotów pokrewnych.
3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->