Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Dydaktyka historii wg Maternickiego, Majorka i Suchońskiego - część 3

Dydaktyka historii wg Maternickiego, Majorka i Suchońskiego - część 3

Ratings: (0)|Views: 188 |Likes:
Published by nimphaea
Opracowanie na podstawie podręcznika
Opracowanie na podstawie podręcznika

More info:

Categories:Types, Research
Published by: nimphaea on Sep 26, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/11/2014

pdf

text

original

 
DYDAKTYKA HISTORII
Jerzy Maternicki, Czesław Majorek, Adam Suchoński
Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1993Okładkę projektował Dariusz Litwiniec Redaktorzy Wiesława Chlopecka, Anna Kiżys Redaktor techniczny Teresa Skrzypkowska
1
 
METODY, TECHNIKI I STRATEGIE DYDAKTYCZNE W NAUCZANIU HISTORII
CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POJMOWANIE I DOBÓR METOD W PROCESIE KSZTAŁCENIAHISTORYCZNEGO1. Od metody nauczania do metody kształcenia.Metoda kształcenia – organizowanie racjonalnego uczenia się oraz nacisk na uczenie się ucznia.
 […] jest to wypróbowany i systematycznie stosowany układ czynności nauczycieli i uczniów, realizowanychświadomie w celu spowodowania założonych zmian w osobowości ucznia.
(W. Okoń)Właściwie, tj. racjonalnie stosowana metoda powinna wywoływać różne rodzaje aktywności uczniów:intelektualną, emocjonalną i praktyczną.Z pojęciem metody jako drogi kształcenia jest związany tok nauczania, który wymaga od nauczycielalogicznego, uważnego postępowania metodycznego. Istnieją dwa toki nauczania:1.indukcyjny, oparty na wnioskowaniu indukcyjnym,2.dedukcyjny, oparty na wnioskowaniu dedukcyjnym.Wyobrażenie jest podstawą poznania umysłowego, polegającego na tworzeniu pojęć. Pojęcie symbolizujezdolność myślowego odzwierciedlenia istotnych cech przedmiotu lub zjawiska, które są typowe dla całych klas przedmiotów i zjawisk. Poznanie umysłowe umożliwiają operacje myślowe: analizowanie, syntetyzowanie, porównywanie, uogólnianie, abstrahowanie. Jedną z dróg tego poznania jest wnioskowanie.Wnioskowanie indukcyjne to sposób rozumowania wiodący od szczegółów do myśli ogólnej, od faktów jednostkowych do generalnego o nich sądu. Indukcja przynosi wnioski niezawodne; jeśli prawdziwe są  przesłanki, to i prawdziwy jest wniosek.Dedukcja natomiast jest wnioskowaniem polegającym na wprowadzaniu jakiegoś zdania, racji, jakiegośnastępstwa, które z niego logicznie wynika. Występuje więc związek wynikania między przesłankami awnioskiem.Wnioskowania indukcyjne i dedukcyjne łączą się ze sobą i uzupełniają w metodzie historycznej, którawiąże się z metodą nauczania historii.Techniki kształcenia lub nauczania to szczegółowe sposoby, które pojmujemy jako elementarneskładniki metod, celowe czynności nauczyciela, które pobudzają akty uczenia się treści lekcji, jak również doopanowywania podstawowych umiejętności.Technika podporządkowana jest więc metodzie i podobnie jak ta ostatnia jest ściśle związana z treścią kształcenia oraz ze środkami dydaktycznymi pozostającymi do dyspozycji nauczyciela. Metod jest tyle, ilunauczycieli.2. Pojmowanie metody w poznaniu historycznym.Pougując się metohistoryczną badacz zmierza do rekonstrukcji przeszłości człowieka pojmowanego jednostkowo, jak i zbiorowo. Interesują go jego wielopłaszczyznowe relacje ze światem przyrodyożywionej i nieożywionej. Przedstawia przeszłość w pełni, przejawia wolę odtworzenia przemian ludzkiego pojmowania świata oraz dróg cywilizacyjnego rozwoju człowieka. Jest to jedno z najważniejszych przesłańmetodycznych nauczania historii w współczesnej szkole.
Uczeń powinien bowiem stale powątpiewać w to,czego się z historii uczy, a nauczyciel te wątpliwości zasiewać
. Chodzi tu o szkołę i koncepcje pedagogiczneharbertowsi montessoriańską. Sekwencja badania historycznego, będąca najbardziej ogólnym zarysem praktycznego stosowania metody historycznej, obejmuje kilka stadiów. W szkole nie mogą one wystąpić wczystej postaci, ale uwydatnianie ich w stosowanych metodach i technikach nauczania jest zabiegiem wielce pożytecznym.3. Klasyczne zasady nauczania.
 Zasady nauczania to najogólniejsze prawidła, których nauczyciel powinien przestrzegać we wszystkich swoich zabiegach dydaktycznych.
W dydaktyce ogólnej wymienia się m.in. zasady:1.
systemowości
, dobór i układ treści nauczania, systematyka treści wywołuje systematykę czynności,2.
poglądowości
,
nie ma niczego w umyśle czego by przedtem nie było w zmysłach
, bierne poznanie, teoriaoperacji poznawczych,3.
samodzielności
, wyzwala u uczniów potrzebę pragnienia badania przeszłości,4.
związku teorii z praktyką
,5.
efektywności
,6.
przystępności
, stopniowania trudności,7.
indywidualizacji
,
2
 
8.
uspołecznienia
,9.
trwałości,
należy dążdo stałego rozumienia, utrwalania i stosowania przyswajanej wiedzy o przeszłości
10.integracji,
11.
historyzmu
, podstawy i zadania wiedzy historycznej (w myśleniu historycznym).4. Postulat kształcenia wielostronnego.a) Psychologiczne podstawy poznania historycznego.Istnieje wiele teorii dydaktycznych i opartych na koncepcji nauczania – uczenia się, kilka z nich zyskało popularność:1.genetyczna teoria poznania,2.teoria uczenia sreceptywnego,3.teoria uczenia sodkrywającego,4.teoria etapowego formowania działań umysłowych.Twórcą genetycznej teorii poznania był filozof i psycholog Jean Piaget. Odrzucił pogląd jakoby każde poznanie pochodziło od zmysłów i stanowiło pewną abstrakcję wyprowadzoną z danych zmysłowych.
 Zadowalanie się hipotezą o zmysłowym pochodzeniu poznania sprowadza je do biernego rejestrowania faktów iogranicza rolę poznania, inteligencji i działalności(…)
. Piaget skupił się na ewolucji kontaktów dziecka zeświatem. Poznanie wiąże się z spostrzeganiem i układem czynności logicznych, który spostrzeganiu towarzyszy.W nauczaniu – uczeniu się historii ważną rolę pełnią akcentowane przez Piageta tzw. wielopoziomowe strukturyfunkcjonalne:1.asymilacja – przyswajanie,2.akomodacja – modyfikacja przyswojonego pojęcia.Charakterystyka myślenia abstrakcyjnego jest częścią składową piagetowskiej interpretacji pojęcia inteligencji jako
 sumy aktywności umożliwiającej wzajemny kontakt jednostki z otoczeniem
.Równie pożyteczną rolę może odegrać stara, ale na nowo odczytana przez Davida F. Ausubela, teoriauczenia się receptywnego. Teoria ta mówi, że treść uczenia się jest zazwyczaj uczniowi udostępniana w takiejlub innej formie. Treści tej nadaje się całkowicie gotową postać, bo niewielu jest uczniów, którzy naprawdę samodzielnie mogą zbudować poprawną sekwencję treści. Od wszystkich się jednak wymaga w miarę wiernej jej reprodukcji. Teoria ta dominuje w szkole, która z definicji służy przeważnie przyswajaniu nagromadzonejwiedzy o świecie. Uczenia odtwórczego nie można utożsamiać z uczeniem pamięciowym – uczeniem się czegoś,co dla ucznia nie ma żadnego znaczenia.Twórczość ucznia inspiruje nie tylko uczenie się odkrywające, ale jest mniej ekonomiczne od uczeniasię receptywnego. Uczenie odtwórcze nie jest uczeniem się biernym, pamięciowym, na korzyść którego przemawia ekonomika i organizacja szkoły. Teoria uczenia się odkrywającego rozwinięta przez Brunera opierasię na sterowaniu czynnościami odkrywczymi ucznia. Sterowanie to prowadzi ucznia do samodzielnegorozwiązywania problemów na podstawie dwóch podstawowych zasad:1.postawienia problemu i jego zwerbalizowania,2.minimalna wskazówka lub pomoc, jaką nauczyciel niesie uczącemu się.Wiedza przyswajana jest w wyniku aktywnego jej selekcjonowania i ich swoistego przekształcania. Bruner stwierdził, że
każde dziecko, na każdym etapie rozwoju, można uczyć efektywnie każdego przedmiotu, podawanego w określonej formie, rzetelnej pod względem intelektualnym.
Kolejnym spostrzeżeniem jest potrzeba konstruowania struktury przedmiotu nauczania, aby przekazać uczniowi rzeczy najważniejsze w ichwzajemnym powiązaniu. Dalej: treści każdego przedmiotu nauczania są przyswajane przez uczącego się wdrodze nabywania nowych informacji, ich przekształcania i oceny.Galpiern wyróżnił etapy kształtowania się czynności umysłowych:1.faza orientacyjna,2.faza wykonywania czynności na przedmiotach realnych,3.faza czynności na przedmiotach wyobrażeniowych,4.faza przechodzenia do czynności umysłowych, w której dominuje mowa wewnętrzna,5.faza nawyku, w której następuje zautomatyzowanie czynności umysłowych. Na ich podstawie Lompscher wyszczególnił cztery płaszczyzny operacji umysłowych:1.działania praktycznego, swoiste oparcie dla czynności umysłowych uczącego się,2.upoglądowienia bezpośredniego, warunki dla obserwacji i postrzegania obiektu poznania,3.upoglądowienia pośredniego, wyobrażenie sobie zaobserwowanego obiektu,4.poznania zykowo pociowego, operuje oderwanymi od konkretu pociami iuogólnieniami.
3

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->