• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
Κυβερνοδίκτυο-κοινωνία πολιτών και ηλεκτρονική δημοκρατία
20-4-2008του Γιώργου Καπαρού
Κοινωνία Πολιτών. Η μεγάλη παραγνώριση
Στα επίπεδα του θεωρητικού λόγου και της πολιτικής πρακτικής συμπεριφοράς οισοσιαλφιλελεύθεροι και οι σοσιαλδημοκρατικοί φορείς έχουν αποδεχτεί, ρητά ήάρρητα, το αστικό σύστημα της εκμεταλλευτικής αγοραίας οικονομίας και τηςκομματικοπολιτικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, με τη προσχηματικήεπιχειρηματολογία ότι η πρώτη είναι αποτελεσματικότερη σε σχέση με τον κεντρικάκατευθυνόμενο σχεδιασμό και η δεύτερη προτιμότερη διότι επιτρέπει την «ατομικήελευθερία». Αυτές τις δύο θεμελιώδεις παραδοχές επιδιώκουν, στα πλαίσια μιαςμετανεωτερικής κοινωνικής αντίληψης, να τις συσχετίσουν με την νεφελώδη καιαταξική έννοια της «Κοινωνίας Πολιτών» (Κ.Π.) την οποία και αναδεικνύουν σαν μιακεντρική και προνομιακή πραγματικότητα αναφοράς και δράσης. Με την Κ.Π.επιχειρείται, με τρόπο χονδροειδή και αυθαίρετο, η υπέρβαση της οντολογίας τηςπάλης των τάξεων, των ταξικών και εθνικών συμφερόντων στις σφαίρες τηςκοινωνίας, της οικονομίας και του κράτους. Συνήθως εμφανίζεται με δύο βασικέςσυγγενικές παραλλαγές.Η 1η κλασσική παραλλαγή είναι αυτή που αντιλαμβάνεται τη κοινωνία ως μια σχέσηκυβερνώσας ελίτ και κυβερνωμένου λαού. Κατ’ αυτήν τα υπάρχοντα ενδιάμεσαστρώματα εφόσον συνομαδωθούν με τρόπο διακριτό είναι δυνατόν να αναδείξουν τηευκρινή οντότητα μιας «κοινωνίας των πολιτών» η οποία θα είχε την αποστολή τηςαπρόσκοπτης και αποτελεσματικής λειτουργίας του συστήματος της φιλελεύθερηςκοινοβουλευτικής δημοκρατίας τόσο με τον έλεγχο, εκλογίκευση και μετριασμό τηςκατάχρησης εξουσίας και της αυθαιρεσίας των αρχόντων όσο και με την προστασίατης καθεστωτικής νομιμότητας από τις ακραίες, στασιαστικές καιαποσταθεροποιητικές κινητοποιήσεις των αρχομένων.Η 2η νεώτερη παραλλαγή είναι αυτή που υποστηρίζει ότι η διάκριση μεταξύ«πολιτικής κοινωνίας» και «ιδιωτικής κοινωνίας», μεταξύ κράτους/ κομμάτων καιιδιωτικής οικονομίας / αγοράς, αφήνει μια εκτεταμένη κενή περιοχή. Εδώ αναδύεταιλοιπόν η «κοινωνία των πολιτών», σπονδυλωμένη κυρίως από τα δίκτυα τωνλεγόμενων Μη-Κυβερνητικών Οργανώσεων (Μ.Κ.Ο.) και που τοποθετούμενη σε μιακατ’ επίφασιν και ψευδεπίγραφη αποστασιοποίηση από την κομματοκεντρική ή τηναγοροκεντρική αντίληψη έρχεται να καλύψει τον ενδιάμεσο «Τρίτο Χώρο».Στην ουσία των πεποιθήσεων της «κεντροαριστεράς» ή της «τριτοδρομικήςαριστεράς» υποκρύβεται ένα στρατηγικό πρόταγμα αστικοφιλελεύθερης πολιτικήςόπου προτάσσεται η προτεραιότητα και η σημαντικότητα της Κ.Π. υπό το πρίσμα τηςουσιώδους αποδοχής της κεφαλαιοκρατικής κοινωνικής διάρθρωσης και τωνανώδυνων για το σύστημα επιδιορθωτικών, ρυθμιστικών παρεμβάσεων. Όμως καιαυτές συχνότατα διαπλέκονται με τους σχεδιασμούς αποδόμησης του ίδιου τουδημόσιου χώρου την ίδια στιγμή που σε διάφορες χώρες, όπως η Ελλάδα, πλείστεςΜ.Κ.Ο. χρηματοδοτούνται σκανδαλωδώς από το κράτος ή από διαφόρους
 
υπερεθνικούς οργανισμούς. Αλλά και ακόμα όταν απουσιάζει αυτή η κρατικήχρηματοδοτική εξάρτηση και παρόλο τον πολλαπλασιασμό και την ανάπτυξη τουςστα δυτικά καπιταλιστικά κέντρα οι Μ.Κ.Ο. δεν επέδειξαν ουδεμία αποτρεπτικήλειτουργία στην προγραμματισμένη κατακρήμνιση του κοινωνικού κράτους, τηναύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων και την προϊούσα «τριτοκοσμοποίηση» στοεσωτερικό, ως αποτέλεσμα της στρατηγικής της ανταγωνιστικότητας και τηςαποτελεσματικότητας που επιβάλλει η νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική οικουμενίκευση.Επιπλέον οι υποστηρικτές της Κ.Π. μπορεί ορθά να στηλιτεύουν τα «δημοκρατικάελλείμματα» του κομματοκεντρικού πολιτικού συστήματος όμως δεν είναι λίγες οιΜ.Κ.Ο. που η εσωτερική τους λειτουργία απέχει και από τους πιο στοιχειώδειςνομιμοποιητικούς κανόνες της πολιτικοεκλογικής εκπροσώπησης και κάθε άλλοπαρά διαφανής και δημοκρατική θα μπορούσε να θεωρηθεί. Ένα βασικό γνώρισματης Κ.Π. είναι πως μέσα στη χοάνη της συνωθούνται και συμπεριλαμβάνονται όχιμόνο κάποιες αυτοπροσδιοριζόμενες και αυτοχρηματοδοτούμενες οικολογικές,ανθρωπιστικές, ειρηνιστικές κ.α. συλλογικότητες αλλά και οι οργανώσεις εκείνες πουόχι μόνο δεν ανήκουν σε κάποιο «Τρίτο Χώρο» αλλά η λειτουργία τους είτε διέπεταιαπό (έστω «εναλλακτικά») ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια πράγμα που τις κατατάσσειστις συμπληρωματικές συνομαδώσεις της καπιταλιστικής αγοράς είτε κινούνται στιςπαρυφές της κρατικής ή της υπερεθνικής εξουσίας της ολιγαρχίας. Ένα τμήμα τουςαποτελεί υποβοηθήματα της, ασκώντας δραστηριότητες κάλυψης κοινωνικώνπροβλημάτων και κενών τα οποία πολλαπλασιάζει η επιβράχυνση του δημόσιουχώρου. Ένα σημαντικό της μέρος περιλαμβάνει όλα εκείνα τα δίκτυα, τωνδημιουργημένων ή προσεταιρισμένων από την υπερεθνική ολιγαρχία, Μ.Κ.Ο με τιςσκοτεινές, αντικοινωνικές και αντεθνικές χαρακτηριστικές ιδιότητες. Ειδικότερα οιδραστηριότητες πολλών από αυτές γίνονται ιμάντες μεταβίβασης των επιδιώξεωνδιεθνών εξουσιαστικών καπιταλιστικών κέντρων και μηχανισμών (ΛέσχηΜπίλντερμπεργκ, Ιδρύματα Ροκφέλερ, Φόρντ, Σόρος, γερμανικό ίδρυμα Φρήντριχ- Έμπερτ κλπ) με σκοπό να πραγματωθούν φιλοδυτικές και αντιλαϊκές πολιτικέςμεταβολές, να υποστηριχθεί η ιμπεριαλιστική επεμβατική και πολεμική δράση σεκρίσιμες ζώνες και να καλλιεργηθούν προϋποθέσεις αναδιάταξης των γεωπολιτικώνχαρτών και των συνόρων. Κάτω από αυτή τη σκοπιά λοιπόν δεν κάνει καμιάεντύπωση που η συζήτηση για τη σημασία των Μ.Κ.Ο. κατείχε μια αναβαθμισμένηπαρουσία στην θεματολογία της ετήσιας συνεδρίασης της Λέσχης Μπίλντερμπεργκστο Ρόταχ-Έγκερν, Βαυαρίας, στις 5-8 Μαΐου 2005 [1]Στη σημερινή περίοδο των «επικοινωνιακών μέσων», του διαδικτύου και της«εικονικής πραγματικότητας» η σοσιαλφιλελεύθερη και σοσιαλδημοκρατική οπτικήεπιχειρεί να τα παρουσιάσει σαν εκείνους τους κατακτημένους κόμβους της ισότιμηςκοινωνικής αλληλεπίδρασης, να συγκαλύψει το γεγονός της άμεσης ή έμμεσηςυπαγωγής τους στους επίσημους ιεραρχικούς εξουσιαστικούς θεσμούς και κυρίως ναδώσει «φτερά» στην «κοινωνία πολιτών» με την προβολή της στη φαντασμαγορικήοθόνη της αποκαλούμενης «ηλεκτρονικής δημοκρατίας». Η πιο ενθουσιώδης πλευράτης ιππεύει το άτι της υπερβολής και μιλάει για την «επανάσταση των blogs» ή για το«κίνημα των bloggers». Η αφορμή δίνεται από την ύπαρξη σήμερα γύρω στα 115εκατομ. ιστολογίων σε διεθνές επίπεδο [2] και στην Ελλάδα γύρω στις 40 χιλ. αν καιθα πρέπει να συνεκτιμηθεί το γεγονός πως οι ενεργοί χρήστες είναι μόνο έναπεριορισμένο ποσοστό ενώ η πλειοψηφία ανήκει κυρίως στα μικρο-μεσαία καιανώτερα εισοδηματικά στρώματα. Σε πλήρη σύμπνοια με τους φιλελεύθερουςδιανοουμένους, πολιτικούς και συγγραφείς καλλιεργείται η επικίνδυνη σύγχυσηπραγματικού και συμβολικού κόσμου, προβάλλεται μια παραμυθολογική,
 
υπεραπλουστευτική και αταξική πρόσληψη και αναπαράσταση της«μπλογκόσφαιρας» και αποκρύβεται η ανισοκατανομή της οικονομικής, πολιτικής,πνευματικής και επικοινωνιακής ισχύος, σε ομολογία με τις επιδιώξεις τηςυπερεθνικής ολιγαρχίας. Της οποίας οι πάμπλουτοι μεγιστάνες, οι πολιτικοί, οιτεχνοκράτες και οι συντάκτες μαζεύτηκαν σε πρόσφατο ετήσιο φόρουμ του Νταβόςτης Ελβετίας για να «υποκλιθούν» και τούτοι, πέραν όλων των άλλων, στην«εκρηκτική δύναμη των καταναλωτών, των πολιτών και των bloggers» και στηψηφιακή «νέα δημοκρατία του Ίντερνετ» [3]
Κυβερνοδιάστημα και υλική ζωή
 Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 επιστήμονες των ΗΠΑ [4] διακήρυξανδημόσια με τον πιο επίσημο και πομπώδη τρόπο το όραμα ενός αυτοδύναμουπλανητικού και δημοκρατικού κυβερνοδιαστήματος που αποτέλεσε ταυτόχρονα τηνεπαγγελία της νέας ιστορικής εποχής της επιβολής της «Οικουμενικής Κοινωνίας τηςΓνώσης και της Ελευθερίας» απέναντι στο «Βασίλειο της Ύλης και της Ανάγκης»:«Κυβερνήσεις του Βιομηχανικού Κόσμου, κουρασμένοι γίγαντες της σάρκας και τουατσαλιού, έρχομαι από τον κυβερνοχώρο, το καινούργιο σπίτι του πνεύματος. Εκμέρους του μέλλοντος, ζητώ από εσάς που ανήκετε στο παρελθόν να μας αφήσετεήσυχους. Δεν είστε ευπρόσδεκτοι ανάμεσά μας. Δεν έχετε καμιά εξουσία εκεί πουμαζευόμαστε. Δεν έχουμε καμιά εκλεγμένη κυβέρνηση, ούτε πρόκειται να έχουμεποτέ, γι’ αυτό απευθύνομαι σε σας με μόνη τη δικαιοδοσία, με την οποία μιλά πάνταη ελευθερία. Κηρύσσω λοιπόν ότι ο παγκόσμιος κοινωνικός χώρος που δομούμεείναι από φυσικού του ανεξάρτητος από τις τυραννίες που επιδιώκετε να μαςεπιβάλλετε» [5].Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου η Δυτική μητροπολιτική αστική κοινωνία, έχει ήδηπολύ ενωρίτερα επιβιβαστεί και ταξιδεύει με το μεγάλο τραίνο της νεοφιλελεύθερηςκεφαλαιοκρατικής παγκοσμιοποίησης ενώ ακόμα εορτάζει μεθυσμένη τα επινίκια τηςαίσιας αναμέτρησης του δικού της «παραδείγματος» απέναντι στοκρατικοσοσιαλιστικό «παράδειγμα» της Ανατολής. Τώρα ήρθε να ανατάξει μεεντυπωσιακές παραμυθολογικές υποστάσεις τη δική της αυτοκατανόηση κάτω απότην υπόσχεση της παγκόσμιας «δημοκρατίας» την οποία θα μπορούσε να τηνδιασφαλίσει και να την κατευθύνει στηριγμένη στα καινούργια λειτουργικάυπερεργαλεία της «Κυβερνητικής» και της γενικευμένης «πληροφορικοποίησης».Προσδίνοντας αυθαίρετα μια αυθύπαρκτη νομοτελειακή δυναμική στην νέααναδυόμενη μεγα-οντότητα του κυβερνοδικτύου χάραζε τη γραμμή της επόμενηςιστορικής φάσης για την ανθρωπότητα τοποθετώντας σε δεύτερη μοίρα τόσο τουςαντικειμενικούς υλικούς οικονομικούς όρους της ανθρώπινης επιβίωσης(ανακαλύπτοντας τάχα την αδιαμφισβήτητη πρωτοκαθεδρία των γνωσιακών καιπληροφοριακών παραγόντων) όσο και τους υποκειμενικούς όρους της ανθρώπινηςανατρεπτικής πράξης η οποία τώρα όφειλε να παραδώσει τον αυτενεργό καιμετασχηματιστικό της ρόλο σε μια καινούργια και επενδυμένη στις κυβερνομηχανές,νεοθετικιστική τελολογική ελπίδα.Εδώ δεν θα εντοπίσουμε καμιά πρωτοτυπία. Η υλική παραγωγή και ο πλούτος τωνκοινωνιών μέσα στο πλαίσιο των οικουμενικών σχέσεων εκμετάλλευσης πάντοτεενέκλειε υψηλά επίπεδα πολεμικής και πολιτικής δύναμης και βεβαίως σημαντικόταταπλεονεκτήματα τεχνογνωσίας. Και η σημασία της ισχύος και της γνώσης ήταν και
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...