Bilgisayar a\u011flar\u0131 kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 ilk zamanlarda sadece ayn\u0131 \u00fcreticinin \u00fcretti\u011fi cihazlar birbirleriyle ileti\u015fim kurabiliyordu. Bu da \u015firketleri t\u00fcm cihazlar\u0131n\u0131 sadece bir \u00fcreticiden almalar\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yordu. 1970\u2019lerin sonlar\u0131na do\u011fru ISO (International Organization for Standardization) taraf\u0131nda, OSI (Open System Interconnection) modeli tan\u0131mlanarak bu k\u0131s\u0131tlaman\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ildi. B\u00f6ylece farkl\u0131 \u00fcreticilerden al\u0131nan cihazlar ayn\u0131 a\u011f ortam\u0131nda birbirleriyle haberle\u015febileceklerdi.

Application
Presentation
Session

Transport
Network
Data Link
Physical

katman\u0131na sunarken veri \u00fczerinde bir kodlama ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme i\u015flemlerini yapar. Ayr\u0131ca bu katmanda veriyi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma/a\u00e7ma, \u015fifreleme/\u015fifre \u00e7\u00f6zme, EBCDIC\u2019dan ASCII\u2019ye veya tam tersi y\u00f6nde bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u015flemlerini de yerine getirir. Bu katmanda tan\u0131mlanan baz\u0131 standartlar ise \u015funlard\u0131r;PICT ,TIFF ,JPEG ,MIDI ,MPEG.

sonland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu katmanda \u00e7al\u0131\u015fan protokollere \u00f6rnek olarak NFS (Network File System), SQL (Structured Query Language), RPC (Revate Procedure Call), ASP (AppleTalk Session Protocol) ,DNA SCP (Digital Network Arcitecture Session Control Protocol) ve X Window verilebilir.

\u00fcst katmandan ald\u0131\u011f\u0131 verileri segment\u2019lere b\u00f6lerek bir alt katmana iletir ve bir \u00fcst katmana bu segment\u2019leri birle\u015ftirerek sunar. Bu katman ayn\u0131 zamanda ak\u0131\u015f kontrol\u00fc (flow control) kullanarak kar\u015f\u0131 tarafa g\u00f6nderilen verinin yerine ula\u015f\u0131p ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder. Kar\u015f\u0131 tarafa g\u00f6nderilen segment\u2019lerin kar\u015f\u0131 tarafta g\u00f6nderenin g\u00f6nderdi\u011fi s\u0131rayla birle\u015ftirilmesi i\u015finden de bu katman sorumludur.

y\u00f6nlendirme i\u015fini yapar. Y\u00f6nlendiriciler (Router) bu katmanda tan\u0131ml\u0131d\u0131rlar. Bu katmanda iletilen veri bloklar\u0131 paket olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu katmanda tan\u0131mlanan protokollere \u00f6rnek olarak IP ve IPX verilebilir. Bu katmandaki y\u00f6nlendirme i\u015flemleri ise y\u00f6nlendirme protokolleri kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Y\u00f6nlendirme protokollerine \u00f6rnek olarak RIP,IGRP,OSPF ve EIGRP verilebilir. Burada dikkat edilmesi gereken \u00f6nemli bir nokta da y\u00f6nlendirme protokolleri ile y\u00f6nlendirilebilir protokollerin farkl\u0131 \u015feyler oldu\u011fudur. Bu katmanda kullan\u0131lan y\u00f6nlendirme protokollerinin g\u00f6revi ,y\u00f6nlendirilecek paketin hedef\u2019e ula\u015fabilmesi i\u00e7in ge\u00e7mesi gereken yolun hangisinin en uygun oldu\u011funu belirlemektir. Y\u00f6nlendirme i\u015flemi yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz y\u00f6nlendirme protokollerini kullanarak dinamik bir \u015fekilde yap\u0131labilece\u011fi gibi ,y\u00f6nlendiricilerin \u00fczerinde bulunan y\u00f6nlendirme tablolar\u0131na statik olarak kay\u0131t girilerek de paketlerin y\u00f6nlendirilmesi ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.

\u00e7er\u00e7eve (frame) halinde fiziksel katmana iletme i\u015finden sorumludur. Ayr\u0131ca iletilen \u00e7er\u00e7evenin do\u011fru mu yoksa yanl\u0131\u015f m\u0131 iletildi\u011fini kontrol eder ,e\u011fer \u00e7er\u00e7eve hatal\u0131 iletilmi\u015fse \u00e7er\u00e7evenin yeniden g\u00f6nderilmesini sa\u011flamak da bu katman\u0131n sorumlulu\u011fundad\u0131r. Bu katmanda ,iletilen \u00e7er\u00e7evenin hatal\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7inCRC ( Cyclic Redundancy Check) y\u00f6ntemi kullan\u0131l\u0131r. Switch\u2019ler ve Bridge\u2019ler bu katmanda tan\u0131ml\u0131d\u0131rlar.

fiziksel katmanda tan\u0131ml\u0131d\u0131rlar.Bu katmanda tan\u0131mlanan standartlar ta\u015f\u0131nan verinin i\u00e7eri\u011fiyle ilgilenmezler. Daha \u00e7ok i\u015faretin \u015fekli ,fiziksel katmanda kullan\u0131lacak konnekt\u00f6r t\u00fcr\u00fc , kablo t\u00fcr\u00fc gibi elektiriksel ve mekanik \u00f6zelliklerle ilgilenir. \u00d6rne\u011fin V.24 ,V.35, RJ45 ,RS- 422A standartlar\u0131 fiziksel katmanda tan\u0131ml\u0131d\u0131rlar.

kullan\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6ntemde ayn\u0131 anda birden fazla cihaz\u0131n ayn\u0131 yol \u00fczerinden veri g\u00f6ndermesi engellenmi\u015f olur. Veri g\u00f6nderecek cihaz ilk
\u00f6nce yolu dinler ve e\u011fer yolda herhangi bir veri yoksa kendi verisini yola \u00e7\u0131kar\u0131r. E\u011fer iki cihaz ayn\u0131 anda yola veri \u00e7ikarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarsa
bu durumda collision(\u00e7ak \u0131 \u015fma) olur ve bu iki cihazda hat\u0131 b\u0131rak\u0131r. Ard\u0131ndan yeniden hatta \u00e7\u0131kmak i\u00e7in restgele hesaplanan bir s\u00fcre
beklerler. Bu s\u00fcreyi hesaplamak i\u00e7in kulllan\u0131lan algoritmalar \u201cback-off\u201d algoritmalar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.

Ethernet a\u011flarda adresleme i\u00e7in MAC (Media Access Control) adresleri kullan\u0131l\u0131r. MAC adresleri herbir NIC(Network
Interface Card) \u2018in i\u00e7ine donan\u0131m olarak kaz\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ve 48 bitlik bir say\u0131d\u0131r. Bu 48 bitin ilk 24 bit\u2019i bu kart\u0131 \u00fcreten firmay\u0131 tan\u0131mlayan
koddur. Geriye kalan 24 bit ise o karta ait tan\u0131mlay\u0131c\u0131 bir koddur. Bir ethernet a\u011fda ayn\u0131 MAC adresine sahip iki cihaz olamaz. Zaten MAC
adresleride d\u00fcnyada bulunan herbir NIC i\u00e7in tekdir. \u00d6rnek bir MAC adresi A0-CC-AC-03-55-B9 \u015feklindedir.

\u00d6nemli bir nokta da asl\u0131nda birbirinden farkl\u0131 olan Ethernet ile IEEE\u2019nin 802.3 standart\u0131n\u0131n birbirleriyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.Asl\u0131nda
bu iki teknoloji birbirlerine \u00e7ok benzerler ve bu y\u00fczden kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rlar. Ethernet DEC ,Intel ve Xerox firmalar\u0131 taraf\u0131ndan 1980 y\u0131l\u0131da
duyurulmu\u015ftur.

tipleri birbirleriyle uyumlu de\u011fillerdir. Yani ayn\u0131 a\u011fda farkl\u0131 \u00e7er\u00e7eve tiplerini kullanan iki cihaz haberle\u015femezler. Bu iki cihaz\u0131n birbirleriyle
haberle\u015febilmeleri i\u00e7in enkaps\u00fclasyon (encapsulation)i\u015fleminin yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Yani \u00e7er\u00e7eve tiplerinin birbirlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi
gerekir. \u015eimdi s\u0131ras\u0131yla bu \u00e7er\u00e7eve tiplerini inceleyelim.

Bu \u00e7er\u00e7evedeki Preamle k\u0131sm\u0131 64 bit uzunlupunda olup senkronizasyon i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. DA(Destination Address) ,hedef adresi g\u00f6sterir
ve 6 byte uzunlu\u011fundad\u0131r. SA(Source Address) k\u0131sm\u0131nda ise g\u00f6nderenin 6 Byte uzunlupundaki MAC adresi bulunur. EType (Ether-
type) k\u0131sm\u0131nda ise 2 Byte\u2019l\u0131k bir de\u011fer bulunur ve bu de\u011fer ta\u015f\u0131nan verinin hangi protokole ait oldu\u011funu belirtir. \u00d6rne\u011fin IP i\u00e7in bu
de\u011fer 0800 \u2018d\u00fcr. \u00dcst kasman verisi k\u0131sm\u0131nda ise bir \u00fcst katmandan al\u0131nan veri bulunur. \u00c7er\u00e7evenin sonunda bulunan 4 Byte \u2018l\u0131k CRC
ise hata sezme algoritmalar\u0131 kullan\u0131larak hesaplanm\u0131\u015f bir de\u011ferdir ve kar\u015f\u0131 taraf bu de\u011fere bakarak \u00e7er\u00e7evenin do\u011fru iletilip
iletilmedi\u011fini anlar.

Bu \u00e7er\u00e7eve tipi
yukar\u0131da anlat\u0131lan Ethernet_II tipine \u00e7ok benzer . Tek fark\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede \u00fcst katman\u2019dan al\u0131nan verinin ba\u015f\u0131nda 2 Byte uzunlu\u011funda bir
null-checksum bulunur.

ile DSAP(Destination SAP) ve SSAP(Source SAP) bilgisini i\u00e7erir. Buradaki DSAP k\u0131sm\u0131 1 Byte uzunlu\u011funda olup hedef servis eri\u015fim
noktas\u0131n\u0131n de\u011feridir. SSAP ise yine 1 Byte uzunlu\u011funda olup kaynak servis eri\u015fim noktas\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Control k\u0131sm\u0131 ise 1 veya 2 Byte
uzunlupunda bir de\u011fer olup LLc katman\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n connection-oriented mi yoksa connectionless mi oldu\u011funu g\u00f6sterir.

End\u00fcstride Ethernet_SNAP olarak bilinen bu \u00e7er\u00e7eve format\u0131nda 802.2 \u00e7er\u00e7eve ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na 5 Byte uzunlu\u011funda SNAP bilgisi
eklenmi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evedeki Vendor Code k\u0131sm\u0131nda 3 Byte uzunlu\u011funda bir de\u011fer bulunur ve bu kod \u00fcreticiyi tan\u0131mlayan bir koddur.Type
k\u0131sm\u0131nda ise 2 Byte\u2019l\u0131k bir de\u011fer bulunur ve \u00e7er\u00e7evede ta\u015f\u0131nan verinin ait oldu\u011fu protokolu belirtir.

veri iletimini g\u00fcvenli ve garantili bir \u015fekilde sa\u011flar. Yani verinin gidip gitmedi\u011fini ,gitdiyse verinin do\u011fru gidip gitmedi\u011fini kontrol eder.
E\u011fer veri yanl\u0131\u015f iletilmi\u015fse kar\u015f\u0131 taraftan verinin do\u011frusunu istemekte bu protokollerin g\u00f6revidir. Bu protokollerin genel karakteristik
\u00f6zellikleri ise \u015f\u00f6yledir.
- Session Setup :\u0130ki u\u00e7 sistem aras\u0131nda ileti\u015fime ba\u015flamadan \u00f6nce sanal

Acknowledgements : G\u00f6nderen tarafa verinin iletildi\u011fine dair bir
mesaj yollan\u0131r.
-S equencing : G\u00f6nderilen \u00e7er\u00e7evelerin iletim ortam\u0131nda kaybolup

- Flow Control : Veri g\u00f6nderim h\u0131z\u0131n\u0131 kontrol eder. Bir u\u00e7taki sistem
di\u011fer u\u00e7taki sisteme veri g\u00f6nderim h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatmas\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilir.
Keepalives :Veri iletiminin olmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda ba\u011flant\u0131n\u0131n
kopmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
- Session Teardown : U\u00e7 sistemlerden gelen ba\u011flant\u0131 kesme istekleri
do\u011frultusunda aradaki sanal devreyi kopar\u0131r.
- Connectionless (Ba\u011flant\u0131s\u0131z) Protokoller : Bu protokoller veriyi g\u00f6nderir
fakat g\u00f6nderilen verinin do\u011fru yere gidip gitmedi\u011fini ,do\u011fru gidip gitmedi\u011fini kontrol etmezler. Peki bu protolkolleri kullanman\u0131n
bize ne faydas\u0131 var? En \u00f6nemli faydas\u0131 g\u00f6nderilen verilere kontrol bitlerini eklemedikleri ve verinin do\u011fru gidip gitmedi\u011fini kontrol
etmedikleri i\u00e7in h\u0131zl\u0131d\u0131rlar.

IEEE ,OSI\u2019nin Data Link katman\u0131n\u0131 LLC(Logical Link Control) ve MAC (Media Access Control) olmak \u00fczere iki alt katmana ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.
B\u00f6ylece ayn\u0131 network kart\u0131 ve kablosu \u00fczerinden birden fazla protokol ve \u00e7er\u00e7eve tipi ileti\u015fim kurabilir. \u015eimdi k\u0131saca bu katmanlar\u0131
inceleyelim.

protokoller \u00e7er\u00e7eve i\u00e7indeki bir byte\u2019l\u0131k SAP(Service Access Point) numaras\u0131yla adreslenir. \u00d6rne\u011fin SNA \u2018n\u0131n SAP numaras\u0131
04,NETBIOS \u2018un Sap numaras\u0131 F0 \u2018d\u0131r. Bunun haricinde LLC \u00fcst katman protokollerine connection-oriented veya connectionless
servis verebilir. Bu servisler type 1,type 2 ve type 3 kategorileri olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rlar.