• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
06
CONTEXTO
12 DE XULLO DE 2009. NÚMERO 31SUPLEMENTO DOMINICAL
Pedras sobrantes en Donón doáronse a Vigo para re-construir tres cabanas nun xesto cheo de polémica
gUERRA E PAz NO CASTRO
12
Punto de chegada dos peregrinos e celebración do Díada Patria, distintos colectivos loitan por facela súa
QUINTANA, A PRAzA DE TODOS
08
Tres antigos alumnos volveron ao colexio que seconstruiu cos cartos que mandaban os emigrantes
ESCOLAS PROVAL
ornal
DE GALICIA
A chAmAdAdo guggenheim
Frank Gehry inaugurou a tendencia de char arquitectos estrela de fóra paragrandes proxectos que, en Galicia, están representados na Cidade da Cultura
 
2
CONTEXTO
I
XORNAL DE GALICIA
 
12 de XULLO de 2009
EN FOCO
o ‘efectoguggenheim’divide aosarquitectos
A chaxe de arquitectos ‘estrela’ en Galicia, seguindo a tendencia que inaugurou FrankOwen Gehry en Bilbao, enfronta aos arquitectos galegos, que sinalan a boa calidadee a gran competitividade dos autores da terra. A crise e os seus efectos no sector,os problemas de crear iconas articiais e a necesidade de ollar cara o pasado sonalgunhas das teses defendidas por algúns dos profesionais sondeados.
o
 vangardista museo Guggenheim deBilbao, inaugurado en 1997, obra doarquitecto canadiense Frank OwenGehry, recuperou unha zona ata entón de-primida e contribuiu a incrementar nota-blemente o turismo no País Vasco. Moitosarquitectos consideran que a presenza enGalicia de autores estrela como Peter Ein-semann, no caso da Cidade da Cultura, ouJean Nouvel, no caso do plan portuario deVigo, pretendía crear iconas e actuar comorevulsivo mediático. Se ben se trata de douscasos dierentes, xa que as obras no monteGaiás están en marcha e o proxecto no pei-rao vigués nunca se chegou a executar, sondous bos exemplos de como as cidades ga-legas tentaron imitar o
efecto Guggenheim
,con dúas grandes fguras da arquitectura acargo de senllas obras araónicas.
“Hoxe en día, contratar a un arquitecto es-trela é unha baza política importante, pode-
mos chamalo o
efecto Guggenheim
”, sinala
José Antonio Franco Taboada, especialista enurbanismo e na restauración de monumentos.
“É habitual que os alcaldes das cidades bus-quen un arquitecto de talla internacional, araíz da gran atracción turística do museo de
Bilbao”, apunta. Na súa opinión, os concursos
de ideas do Monte do Gozo e de Vigo, supo-
ñen dous exemplos da “arquitectura excesiva,
que despreza un pouco a unción para a quese idea e tende ao espectáculo”. Este tipo deesquemas, ademais, “esixen grandes custesde produción e mantemento”, precisa.
o “despilfarro” do Gaiás
Para Alberto Unsain González, presidenteda delegación do Colexio de Arquitectos naCoruña, “outra cuestión importante é que oGuggenheim íxose no momento das vacas
gordas, e agora que os cartos escasean a arqui-tectura debe adaptarse á realidade”. Unsain,que considera que “a época do Guggenheim xapasou”, cre que “o despilarro de Einsemannnon se axusta para nada á realidade”, no caso
das obras da Cidade da Cultura. “Si a arqui-tectura mediática é razoable, benvida sexa,
no caso contrario é algo totalmente negativo”,apunta. E Unsain aínda vai máis alá á hora de
defnir o proxecto de Santiago, comparán-
doo con outros edicios. “A boa arquitectura
é atemporal, temos grandes exemplos distoen Galicia: a Torre de Hércules ou o Hostal
dos Reis Católicos, por poñer dous casos. Ou
o edifcio do Parlamento, en Santiago, queoi cuartel e acultade de veterinaria antesde servir para o uso actual, xa que ao tratar-se dunha boa arquitectura soporta diversasprácticas. ¿Servirá a Cidade da Cultura pa-ra moitos usos?”. Para Unsain, cómpre rea-
lizar unha refexión sobre esta “arquitectura
galáctica”, que “non dá respostas e plantexainterrogantes”.Nesa mesma liña mantense Iago Seara,coordinador da sección de arquitectura do
Consello da Cultura Galega. “As cidades de-
ben deixar de apostar polos autores estrela,
porque os seus proxectos non teñen nada que
 ver coa arquitectura. Hai lugares históricosonde debemos voltar para buscar o rigor e aespiritualidade, para trasladalos de novo aoexercicio proesional. Temos que ollar para
o noso patrimonio para buscar a razón de serda arquitectura, nunca antes oi tan necesario
 voltar a eses lugares. Na pedra que nos arro-dea xa hai ftos creados, non hai necesidadede acer un fto polo fto”, explica.
0 Gaiás, un “bo proxecto”
Felipe Peña, sen embargo, arquitecto e pro-esor da Escola Técnica Superior de Arqui-tectura, malia que coincide cos seus colegasá hora de indicar que “hai que aprender das
construcións do pasado”, valora a idea de Ein-
semann. “Coido que a Cidade da Cultura éun bo proxecto, o mellor dos que se presen-
taron ao concurso”, asevera. Aínda así, opina
que “se oi de tamaño e de cartos, polo que
unha rePortaxe de
daniel prieto
 
a C  Cuu,  Sg, uhb cv sb  qu s qu-cs ggs mñ ós -fs  msm cs
 
I
CONTEXTO
3
 
XORNAL DE GALICIA
 
12 de XULLO de 2009
EN FOCOhabería que rendabilizalo moi ben”. Nestesentido, Peña apela ao “espírito Guggenhe-im”. En Bilbao “souberon acer que o museo
ose rendible”, di. No caso do plan Nouvel, enVigo, asegura que “está collido con alfnetes e
é mellor que non se aga”. Cualica a Nouvel
como“un gran arquitecto”, pero estima que “é
un plan moi estridente e cortante”. E “aínda
que a arquitectura sempre ten un compoñen-
te de espectáculo, porque é pública e aectaa todo o mundo, o arquitecto ten que saber
medir a proporción dos acontecementos, damesma orma que sería ridículo erixir nunhaaldea un rañaceos. Unha das responsabilida-des dos autores é medir a envergadura da súa
intervención”, sinala.En consonancia cos demais arquitectos,
Felipe Peña tamén xulga que existe unha “ten-
dencia xeneralizada en crear iconas”. Isto res-
postaría a que “a disciplina xa está liberadadas súas uncións tradicionais”. Segundo oseu testemuño, “antes os edicios ideában-se para albergar algo, e agora a iconograía éo máis importante, xa que se poden empre-gar materiais e conceptos, procedentes daescultura, para a abricación de verdadeiras
iconas”. Para Felipe Peña, esta tendencia exis-
tiu sempre. “Os construtores da catedral deSantiago quixeron que os peregrinos que-daran embelesados e recoñecesen o peso daigrexa. E a igrexa románica xa era algo ex-cepcional de por si. E é que coa chegada dostempos novos o arcebispo quixo ter aí o me-
llor do momento. Porque as iconas existiron
sempre”, explica.Pola súa banda, César Portela, un dos ar-
quitectos galegos máis recoñecidos no exte-rior, tamén considera que “non hai que creariconas, xa que as obras que son boas consolí-
danse co paso do tempo”. Portela, que rexei-
tou maniestarse sobre os proxectos de Einse-
mann e Nouvel, asegura que “a arquitecturagalega está vivindo un mal momento” xa que“o que se constrúe en xeral é malo, o que non
é culpa dos arquitectos exclusivamente”. Asúa opinión dista moito da dos demais au-tores consultados, que valoran como “moiboa” e “competitiva” a arquitectura eita enGalicia, aínda que con matices. “O aportedos arquitectos estranxeiros, se é bo, benvi-do sexa”, engade Alberto Unsain.
a arquitectura galega
Para José Antonio Franco Taboada, a excep-
ción das “obras araónicas”, a arquitectura
eita en Galicia “podería ser incluso superior
aos do resto de Europa” se contase con máis
recursos. “O nivel dos proesionais galegos é
correcto, e está xurdindo unha xeración de
xente nova con moito talento”, sinala. “Sirva
como exemplo da gran calidade dos arqui-tectos galegos que o concurso máis impor-tante da Coruña, ao que concorreru a for e
nata da arquitectura mundial, incluido Nor-man Foster, gañouno un arquitecto da terra,Manuel Gallego, coa Casa dos Antepasados”,precisa Alberto Unsain, para quen o proble-ma de ondo é a tendencia á “arquitectura ga-
láctica”, que “non corre parella aos tempos
que corren”. Segundo César Portela, os arqui-
tectos galegos gozan de moi boa aceptaciónno exterior: “Eu estou traballando en todaspartes, por algo será”. Felipe Peña comparteesta visión: “Hai un gran nivel nos arquitec-tos galegos, e mesmo hai moita xente novatraballando en Suiza, París ou Londres”.Sen embargo, outros proesionais non se
amosan tan optimistas ao respecto. O arqui-tecto Manuel Gallego Jorreto cre que en Ga-
licia existe “certa tendencia a aceptar máis o
que vén de óra”. Gallego, que recoñece “non
traballar nada óra”, advirte que “hai moita
xente deste sector no paro”. A pesares de ali-ñarse xunto aos seus compañeiros ao resaltar
a “calidade” dos arquitectos galegos, expón
que “en Galicia hai moitos menos que no resto
de Europa, xa que o tamaño e a estrutura do
país non dá”. “Somos como unha cidade me-dia en canto a número de habitantes, hai queser realistas; pero temos a baza de contar cun
gran potencial histórico e cultural”, di.Moitos dos consultados sinalan ao urba-
nista catalán Busquets, encargado da reorma
do Plan Xeral de Ordenación Municipal da
Coruña, como un bo exemplo de interactivi-dade, o caso contrario aos proxectos araóni-
cos. “Paréceme unha elección moi acertadaporque se trata dun gran urbanista, experto
en achadas marítimas, cunhas boas propos-
tas sobre o PXOM coruñés”, opina Alberto
Unsain. “É positivo, sensato e útil traer a pro-esionais cando haxa aportación de intelixen-
cia e novidade”, engade. “Polo que sabemos,o Plan Busquets é correcto e moi medido”,sinala Felipe Peña.
os inicios da espectacularidade
A senda da espectacularidade e dos recin-
tos seguida polo Guggenheim, iniciouna con
anterioridade “a ópera de Sydney”, en pala-
bras de Alberto Unsain. O edifcio deseñado
por Jorn Utzon, que oi inaugurado en 1973,
“marcou un fto, ao tratarse dunha icona con
 valor en si mesmo”, asvera Unsain. Así, este
espectacular recinto deu o pistoletazo de saí-
da a este tipo de construcións xigantescas, e“moitos países europeos buscaron ter o seupropio”, engade.Manuel Gallego Jorreto, dene esta ten-dencia como “un enómeno global” no que
“as cidades crean grandes marcas”. Este “em-
peño” iníciase en España “tras o Guggenhe-
im, que sorprendentemente atraeu a un gran
número de visitantes”. Segundo Gallego, o
museo bilbaíno supuxo “unha orma moi in-telixente de explotación turística”, aínda quetamén “é un modelo moi perigoso, porque sepoden sacar as cousas de quicio. Unha cousaé crear uhnha icona e outra ben dierente re-
nunciar a resolver unha necesidade e crearun montón de problemas. Non teño intere-
Felipe Peña: “Coido que a Cidade
d Cutur é un b prxect, mer ds que se presentrn cncurs, índ que se fide tmñ e de crts”
Continúa na páxina seguinte >>
olalla lojo
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...