Vol - XVIII Issue No.35 11
th
July. 2009
(Inrinni)
: Darthlalang Chanchinbu, Branch YMA, Serkawn : Kartin Chhuak Phek 3 - na
ELEMENTARY LEVEL-A EDUCATIONQUALITY THLAKHNIAM CHHAN
(
A Dicussion at BRC Tlabung Block)
Issue hmasa chhunzawmna
7.Sorkar hna lakdan a fuh lo.
a)Mithiam aiin Politician-te leh Officer-teduhsak zawng lak an tam. b)Chhungte/hmelhriat neih that avang atumah hlau lo, thawh that loh pawhpawiti lo an tam.c)Zirtirtu lak dawnin, an qualification lehmarks sheet chauh en lovin, written examleh interview neihpui ngei thin ni se.
8.Inspection System
bo ta hi a that ber leh ber loh thlir nawn leh ni se. Kan work-ing culture en hian zirtirtute tam takinhlauh tur neilo lek a an awm hian zirnaa pawthniam.
9Nu leh pa :-
a)Naupangte mamawh leisak la an tam a,hei hian inferiority complex a siamsak nasa. b)Lehkha zirtur a fate zilh peih an tam lo.c)Nu leh Pa te’n an fate zirlai-an zirdan (Pro-cess), H/W etc. te lo hriatsak thin an tlem.d)Zirtirtute nen report tha nei se.Naupangte hriatah zirtirtute sawichhiatloh te, fate mizia hotute hnena hrilh te apawimawh.e)Rualawhna dik leh tha nei an tlem. Kanfate hian thiamna tak tak pawchhuak setih ai chuan, engemaw ti mai mai talinlo pass chho ve zel se, tute emaw zarahsorkar hna thawk ve se tih vel hi kan rilruphak tawk niin a lang.f)Nu leh Pa thenkhat, mahni fate an thiantetih entawn tur emaw, entawn tur kenglut tur a fuih mai ching an awm.
10.Evaluation/ Marksheet System.
Continuous Comprehensive EvaluationSystem hi kan mamawh tak zet tawh.Marksheet tha neih tum ringawt anaupang zirtir hian Quality a pawthniam nasa a, kumtawp a exam ringawthian quality a hril zo lo bawk. Mahse,hei hi ti hlawhtling tur chuan zirtirtuterinawmna leh taimawkna a pawimawhhle ang.
11.Audio/Visual Aids :
State pumah Lusei tawng a kan inbiaktheih vek avang leh, State dang ang aMultu-Cultured kan nih loh avangin,Mizorama zirlaite’n tawng pawimawhdang ( English, Hindi, etc.)-ah exposurean nei tha lo va. Hei hi nakin zela anhmalam hun atan a pawi hle. Nurse,Doctor, Engineer leh Computer thian taktak te, Foreign/ State dangah hlawh tamzawk nei tur a thawn chhuah dawnpawhin, English (etc) an thiam loh avanga rawn thawn kir leh engemawzat anawm thinte hi thil pawi tak a ni.
“KA PA AWARD DAWN VE CHU”
Lalbiakthanga
S
orkarin Sanctuary atana a puan vang pawh ni lo, achendartu an awm loh vang mai a thing leh Mau-in ahual vel, mitinin fehkawng pakhat an zawhho dial dialnahmun, vaibuh rimte pawh hla tak atanga an hriat theihnahmunah khan ka Pa chu Zirtirtu a ni a. Mitinin ‘Hotupa’ an tia, Naupang hote phei chuan ‘Kan Hotu’ an ti kher thin. Chuhmunah chuan amah chauh chu Kamding a ni.Secondus Sona, Swiss-ho siam hlui lam tawh kha a nei a,ama sawidan p
hei chuan chu a sona chu a thla thum hlawhaa lei a ni. Chu Sona chu khawpum mai chuan an intawm a.Hotupa in Dar thum a tih chuan dar thum a ni a, dar kua atih chuan dar kua a ni mai. A ni zawng sap kutchhuak,mission tlut mai kha a ni a. Hun a vawng dik thin pawhkha a tihawm reng a ni.
Midang beisei tur an awmlova, amah chauhin Naupangzawng zawng kha a ho khawm a, hnaptawlh pawlin A,.AW,B kan tih tuarh tuarh lai khan rual u deuh te chuan Be, Che,De an lo ti a. Kel beng an chep, enge a tih bete a pet a ni awme tih thlengin. Zawngte thleng kai thei thei chu Chalk bunghlawh........ Chumai a ni nem, Hmeichhe hovin laphiar lehthemlem tah an thiam a. Mipa hoin Aiawt, Pate leh Kawibawmthlengin kan tah thiam vek a ni. Kum a vei a, pawl kan sawnzel a. Ka pa chu a ngai te bawk. Kan Unau thenkhatte pheichu nise, mual min liamsan hunah pawh a thlanah, “A,AW,B, a thihchilh” tih mai tur niin a lang.A tan chuan National Award an tih te chu beisei tur aawmlo va, HBA leh LTC te MR tihte phei chu a lam ri ngaimiah lo. Heng zawng zawng dawng thei tura mahni insawimawi chu thiang lo tluk a ni a. Hotu lian leh thiltithei te betlawnturin a zinchhuak hman lova, mahni hamthatna tur zawnavanga nikhat Sikul kal loh chu sual hnathawh a ni. Naupangzawng zawngin an zah em em leh mitinin ‘Hotu pa’ an tihkha a Award dawn chu a ni a. A sawi apiang khawtlanginthudik ni a an pawm hmiah kha a bonus dawn ve chu a ni.Mahse chutah chuan a hlim a, a lawm a kim thin.Hun a lo kalzel a, rambuai leh khawkhawmin min nanga, UT kan nih hnu phei chuan thil kalphung a lo danglam zo ta.Ka pa pawhin Sona thar tha tak mai Seiko 5 a han bun ve ta a.Thil mak tak a lo thleng a, a chang changin hotupa dar riat chudar 8 :15 a lo ni ta thin a. HMT a bun hnu phei chuan hotupadar kua chu dar sawm te pawh a ni ta fo mai ani. Amah ngeipawh chu hotupa ni tawh lovin Primary Teacher a ni ta a ni.State ah chuan a dan a lo dang lehzual ta. Sap hoinmual an liam zova, mission zirtirtute pawh an lo chawlzo titihta. India lipui ah zawng sawipuitu nei tha apiang andingchangin Sorkar pawisa lo apiang an nihlawh ta mai ni tehian a hriat theih ta rum rum mai. Mission hun laia‘Tlanglamah te khian ka mit ka len chho vang........ mi tanpuinatur chu Lalpa Lei leh Van siamtu hnen ami a lo thleng ang’kan tih thinte kha thlaksakin kan awm a, Rulling Party lamahtekan mit kan len ta ni berin a lang. Naupan laia kan zirlaibu tekhan kan rilru a lo va hruai thui thei tak em !!!Ka pa khan a hna aia ngaihpawimawh a neih hi tunthlengin ka la hre lo. Thlakhat a cheng sawmthum a hlawhlaite, kan hriat ve theih chin, cheng zathum a hlawh atang atun thleng hian,
‘Kan hlawh tam si a, a phu tawk hian kanthawkzo lo palh ang tih ka hlau a ni’
tih hi a hlawhchungchanga a sawi ka hriat fo thin chu a ni. A tan chuancheng za hlir mai khawl kilh chu a tam lulai em a ni. Hna alungawi, a phutawk a thawh tum mihring hian hna an va lothawk nasa thei ngai em .
Leave a Comment