• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
Der Vater-Sohn-Konflikt im Expressionismus amBeispiel der Dramen „Die Koralle“ von Georg Kai-ser und „Der Sohn“ von Walter Hasenclever
Magisterarbeit zur Erlangung des Magistergrades (M.A.)
 Am Fachbereich für Geistes- und Erziehungswissenschaften
Der Technischen Universität Braunschweig Vorgelegt von Marco VoglerErstgutachter: Prof. Dr. Gotthardt FrühsorgeZweitgutachter: Prof. Dr. Jürgen Stenzel
 
 1Inhaltsverzeichnis
EINLEITUNG............................................................................................................................................3
 
1. DIE BÜRGERLICHE EPOCHE SEIT 1890.......................................................................................5
 
1.1
 
L
ITERARISCHE
M
ODERNE UM
1900....................................................................................................7
 
1.2
 
AMPF DER 
J
UGEND IM
D
RAMA
.........................................................................................................8
 
1.2.1 Die naturalistischen Vorläufer..................................................................................................9
 
1.2.2 Die Verschärfung des Problems im Expressionismus .............................................................10
 
1.2.3 Jugendmythos aus Sicht der „alten“ Dichter..........................................................................11
 
1.3
 
W
ANDERNDE
J
UGEND
......................................................................................................................14
 
1.3.1 Abgrenzungen der Bewegungen .............................................................................................. 15
 
1.4
 
D
AS SOZIALE
U
MFELD DER 
S
ÖHNE
..................................................................................................16
 
1.5
 
D
ER GROßE
RIEG
............................................................................................................................17
 
1.5.1 Äußerungen Kaisers und Hasenclevers über den Krieg..........................................................18
 
1.6
 
P
SYCHOANALYSE
.............................................................................................................................20
 
2. DER LITERARISCHE EXPRESSIONISMUS.................................................................................21
 
2.1
 
D
IE EXPRESSIONISTISCHE
W
ELTSICHT
.............................................................................................22
 
2.1.1 Begriffsbestimmung.................................................................................................................23
 
2.2
 
D
IE EXPRESSIONISTISCHE
G
ENERATION
...........................................................................................24
 
2.2.1 Georg Kaiser...........................................................................................................................25
 
2.2.1.1 Der ‚Sohn’ Kaiser.............................................................................................................................26
 
2.2.1.2 Der vielschreibende Dichter.............................................................................................................27
 
2.2.2 Walter Hasenclever.................................................................................................................28
 
2.2.2.1 Der ‚Sohn’ Hasenclever....................................................................................................................29
 
2.2.3 Kannte Kaiser Hasenclever?...................................................................................................30
 
2.3
 
 N
IETZSCHE
.......................................................................................................................................31
 
2.3.1 Vitalismus als Weltanschauung...............................................................................................33
 
2.3.1.1 In media vita!....................................................................................................................................34
 
2.3.1.2 Die unvitale Umwelt.........................................................................................................................35
 
2.3.1.3 Der „Neue Club“..............................................................................................................................36
 
2.3.2 Hasenclever und Nietzsche......................................................................................................38
 
2.3.3 Kaiser und Nietzsche...............................................................................................................39
 
2.4
 
S
PRACHKRISE DER 
M
ODERNE
..........................................................................................................41
 
3. VERGLEICHENDE ANALYSE BEIDER DRAMEN.....................................................................42
 
3.1
 
E
 NTSTEHUNG DER 
D
RAMEN
.............................................................................................................43
 
3.2
 
„D
ER 
S
OHN
“,
EIN
D
RAMA IN FÜNF
A
KTEN
.......................................................................................45
 
3.2.1 Erstes Empören .......................................................................................................................45
 
3.2.1.1 Vitalistischer Aufbruch.....................................................................................................................48
 
3.2.2 Der Kampf beginnt..................................................................................................................49
 
 
 2
3.2.3 Die Wandlung..........................................................................................................................50
 
3.3
 
D
IE
ORALLE
...................................................................................................................................51
 
3.3.1 Der Sohn des Milliardärs........................................................................................................52
 
3.3.1.1 Der Sohn als Helfer der Unterdrückten ............................................................................................52
 
3.3.1.3 Der Sohn als Nachfolger...................................................................................................................53
 
3.3.2 „Das Schicksal der Menschheit“ ............................................................................................54
 
3.4
 
G
EMEINSAMES UND
T
RENNENDES
...................................................................................................55
 
3.4.1 Visionen künftiger Lebensweisen.............................................................................................56 
 
3.4.1.1 Die Stadt als Metapher .....................................................................................................................57
 
3.4.1.2 Die sexuelle Entdeckung..................................................................................................................59
 
3.4.2 Die Hinwendung zum einfachen Menschen.............................................................................60
 
3.4.3 Die Tat als Ziel........................................................................................................................61
 
3.4.4 Das utopische Modell der Söhne.............................................................................................65
 
3.4.5 Der „neue Mensch“ ................................................................................................................66 
 
3.4.5.1 Der kommende Mensch....................................................................................................................67
 
3.4.5.2 Erlösungsgedanken...........................................................................................................................69
 
3.4.6 Der Wunsch des Vatermordes.................................................................................................70
 
3.4.7 Die Väter.................................................................................................................................71
 
3.4.7.1 Die Welt der Väter............................................................................................................................72
 
3.5
 
S
TILISTISCHE
H
INWEISE DES
W
ANDELS
...........................................................................................74
 
3.5.1 Ich-Dramatik...........................................................................................................................75
 
3.6
 
D
ER NEUE
T
HEATERSTIL
..................................................................................................................77
 
3.7
 
D
IE NEUE
S
CHAUBÜHNE
...................................................................................................................79
 
4. KRITISCHES ZEITPORTRÄT UND HOCHFLIEGENDE UTOPIE..........................................81
 
4.1
 
D
IE
B
ÜHNE ALS
M
EDIUM ZWISCHEN
P
HILOSOPHIE UND
L
EBEN
.......................................................82
 
4.2
 
D
IE
W
IRKLICHKEIT IM
D
RAMA
........................................................................................................83
 
5. ZUSAMMENFASSUNG UND SCHLUSSBETRACHTUNG.........................................................85
 
LITERATURVERZEICHNIS................................................................................................................88
 
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...