Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
0Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
TEMAT 1 - OGÓLNY KONTEKST HISTORYCZNY, SPOŁECZNY, KULTUROWY

TEMAT 1 - OGÓLNY KONTEKST HISTORYCZNY, SPOŁECZNY, KULTUROWY

Ratings: (0)|Views: 2 |Likes:
Published by martteks

More info:

Published by: martteks on Oct 05, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/05/2013

pdf

text

original

 
TEMAT 1
OGÓLNY KONTEKST HISTORYCZNY, SPOŁECZNY,KULTUROWYGeografia
największe państwo Ameryki Południowej, liczy 8.511 tys. km², co plasuje ją na piątym miejscu w świecie pod względem powierzchni
 jest republiką związkową, składającą się z 26 stanów i 1 dystryktu federalnego
na terenie tego kraju znajdują się trzy wielkie krainy geograficzne: Wyżyna Gujańska, Nizina Amazonki iWyżyna Brazylijska
Wyżyna Gujańska: zajmuje północną część Brazylii i tworzy naturalną granicę z północnymi sąsiadami;charakteryzuje się licznymi łagodnymi pasmami górskimi a w jednym z nich, zwanym Imeri, na granicy zWenezuelą, wznosi się najwyższy szczyt kraju – Pico da Neblina (Szczyt Mgły), o wysokości 3.014 mn.p.m.
 Nizina Amazonki: ma kształt niecki, zwężającej się ku wschodowi a jej główną rzeką jest najdłuższa inajwiększa rzeka świata – Amazonka; bogactwo fauny i flory, jakiego nie ma nigdzie indziej na świecie
Wyżyna Brazylijska: rozciąga się na południe od Niziny Amazonki tworząc płaskowyż; na zachodzie opadaku dolinie rzeki Guaporé i niecce Pantanal, największemu obszarowi bagiennemu w Ameryce Południowej
sieć wysokich łańcuchów górskich (Serra do Mar, Serra da Mantiqueira i inne) biegnie z południa kraju na północny wschód, dzieląc go na część przyległą do Oceanu Atlantyckiego oraz interior 
5 stref klimatycznych: równikowa, podrównikowa, zwrotnikowa, wysokogórska oraz podzwrotnikowa. (wregionie Amazonki rzadko zdarzają się temperatury przekraczające 30°C, występują tu natomiast obfiteopady, które powodują bardzo dużą wilgotność powietrza)
 brazylijska zima trwa od czerwca do sierpnia
graniczy z wszystkimi państwami Ameryki Południowej z wyjątkiem Chile i Ekwadoru
Historia
9 marca 1500 roku z portugalskiego portu Restelo wypłynęła flota, na czele której stał Pedro Álvares Cabrala po kilku tygodniach żeglugi armada, zamiast do Indii, dopłynęła 22 kwietnia do wschodnich wybrzeżyBrazylii (do brzegów dzisiejszego Porto Seguro, stan Bahia)
nowo odkryte ziemie Cabral uznał za własność korony portugalskiej i nazwał je Terra de Santa Cruz (ZiemiaŚwiętego Krzyża) (wkrótce nazwa ta została zamieniona na Brazylię od czerwonego drewna, którego kolor  przypominał rozżarzone węgle – po portugalsku
 pau-brasi
))
systematyczna kolonizacja przybrzeżnych terenów Brazylii rozpoczęła się w latach trzydziestych XVI w.
centralizacja kolonii - zdecydowano się na ustanowienie jednoosobowego urzędu bezpośrednio podległegoLizbonie, a pierwszym gubernatorem generalnym został w 1549 r. Tomé de Sousa, a miejscem jegourzędowania do 1763 r. był Salvador (Bahia).
do czasu Unii Iberyjskiej (1581 r.), kiedy to Portugalia i jej imperium zamorskie przeszły pod rządy Filipa II,króla Hiszpanii, kolonizacja portugalska w Brazylii ograniczała się do pasa wybrzeża
Portugalczycy rozpoczęli penetrację rozległych terenów wewnątrz lądu dopiero później; ekspedycje przywoziły szlachetne kamienie oraz indiańskich niewolników
rozwój gospodarczy oraz ewangelizacja Indian przez Kościół katolicki
gospodarka kolonialna Brazylii opierała się na wielkiej własności ziemskiej i pracy niewolników
1
 
najważniejszą dziedziną produkcji był cukier, wytwarzany przede wszystkim w północno-wschodniej częścikraju; Portugalczycy, tworząc wielkie plantacje trzciny cukrowej i bawełny, usuwali z ziemi Indian i obracaliich w niewolników - wywoływało to liczne wojny a polowania na tubylców i handel żywym towarem prowadzili zwłaszcza
bandeirantes
od XVI w. Indian zaczęli zastępować na plantacjach niewolnicy afrykańscy
misję ewangelizacyjną prowadzili w Brazylii przede wszystkim jezuici; nie tylko nawracali oni Indian nawiakatolicką, ale uczyli ich prowadzić osiadły tryb życia, zakładali szkoły, szpitale, instytucjedobroczynne itp.
1759 r. – wydalenie jezuitów z Brazylii.
1750 r. - Portugalia i Hiszpania zawarły porozumienie, na mocy którego anulowano postanowienia traktatu zTordesillas a tym samym okrlono granice przyszłej niepodległej Brazylii, której terytorium miałoobejmować ziemie położone od Amazonki (na północy), po Andy (na zachodzie) i Rio de la Plata (na południu)
sytuacja kolonii zaczęła się zmieniać na początku XIX w., kiedy to wojna w Europie, a w szczególnościnajazd Napoleona na Portugalię (1807 r.), zmusił rodzinę królewską do przeniesienia monarchii i całegodworu do Rio de Janeiro, ówczesnej stolicy Brazylii
król João VI wrócił do Lizbony dopiero w 1821 r. i pozostawił jednocześnie w Brazylii swego syna Pedra, jako namiestnika, który w rok później proklamował niepodległość kraju, a siebie samego koronował na jejcesarza – Pedra I
 jego rządy, pełne absolutystycznych ambicji, spotkały się ze sprzeciwem i mimo iż w 1824 r. Pedro I nadałBrazylii konstytucję, w praktyce jej nie przestrzegał; cesarz został w 1831 r. zmuszony do abdykacji na rzeczswojego małoletniego syna, Pedra II
za jego rządów utworzono sprawną i kompetentną administrację
w brazylijskim eksporcie dominującą rolę zaczęła w tym czasie odgrywać kawa, co przyczyniło się dorozwoju miast Południa i masowego napływu emigrantów
w 1888 r. zniesiono niewolnictwo
15 listopada 1889 r. - obalenie cesarstwa
młoda republika przyjęła ustrój federacyjny, który nie zmienił się do dzisiaj: dotychczasowe prowincjeCesarstwa przekształcone zostały, na zasadach federacji, w stany, system parlamentarny został zastąpiony przez prezydencki, utworzono dwuizbowy Kongres (Izbę Deputowanych i Senat), a także niezawisły Sąd Najwyższy
 prezydenci wybierani byli na zasadach obowiązujących w systemie konstytucyjnym, przejmując władzękolejno po sobie do 1930 roku, kiedy to rząd po raz pierwszy został obalony siłą; w tym okresie Republika brazylijska wprowadziła wiele postępowych reform (okres ten cechuje władza oligarchii właścicieliziemskich, reprezentujących środowisko plantatorów kawy)
na czele ruchu rewolucyjnego, który obalił w 1930 r. tzw. Starą Republikę, stał Getúlio D. Vargas,gubernator stanu Rio Grande do SuI; odsunął potentatów kawowych od wpływu na sprawy państwa,wzmocnił władzę centralną i przeprowadził szereg reform społecznych (jako pierwszy wprowadził płaceminimalne, system ubezpieczspołecznych, szkoły państwowe, bezpłatną opiemedyczną i urlopymacierzyńskie)
w 1937 roku Vargas dokonał wojskowego przewrotu i ogłosił się dyktatorem ustanowionego wówczas tzw. Nowego Państwa (Estado Novo) i w okresie II wojny światowej przystąpił do wojny po stronie aliantów
gdy skończyła się wojna, Vargas został pozbawiony urzędu (w 1951 r. powrócił do władzy, by w niespełnatrzy lata później, nie godząc się z krytyką i żądaniami ustąpienia, popełnić samobójstwo)
następnym prezydentem Brazylii był Juscelino Kubitschek de Oliveira, który zapoczątkował programszybkiego rozwoju kraju („pięćdziesiąt lat w pięć”); to właśnie on zbudował Brasílię – nową stolicę kraju(od 1960 r.), rozwinął przemysł, dbał o zagospodarowanie interioru, ale na początku lat 60. rozwójgospodarczy osłabiła inflacja
2
 
w 1964 r. wojsko znów obaliło legalny rząd – sprawowało ono władzę przez następnych 21 lat, aż do 15 III 1985 r.,kiedy to wybrano pierwszego cywilnego i pochodzącego z opozycji prezydenta; był to czas trudny w historii kraju – zawieszono wiele indywidualnych i społecznych praw
5 października 1988 r. – nowa konstytucja została ogłoszona publicznie; dała ona wolność wszystkimgrupom etnicznym zamieszkującym Brazylię, zagwarantowała obywatelom bezpośrednie wybory prezydenckie, przywróciła swobody polityczne i związkowe; jest obowiązującą po dzień dzisiejszykonstytucją kraju
 pierwsze bezpośrednie od 1960 r. wybory prezydenckie odbyły się w Brazylii 29 IX 1989 r. a ich zwycięzcązostał Fernando Collor, który po dwóch latach sprawowania urzędu – w obliczu oskarżeń o korupcję – musiał ustąpić
 jego następcą został dotychczasowy wiceprezydent Itamar Franco, który poprowadził kraj w kierunkustabilizacji ekonomicznej i społecznej; największą jego zasługą było wprowadzenie w lipcu 1994 r. tzw.Plano Real, który przyniósł równowagę gospodarce brazylijskiej (autorem tego planu był Fernando HenriqueCardoso, w glorii chwały wybrany na kolejnego prezydenta Republiki)
 prezydentura Fernanda H. Cardoso była dużym sukcesem – opanowano inflację, ograniczenie roli państwa wgospodarce, prywatyzacja sektora publicznego, liberalizacja handlu ale także wzrost bezrobocia oraz pogłębienie nierówności społecznych
następnie na prezydenta Brazylii został wybrany Luiz Inácio Lula da Silva, dzięki któremu warunkigospodarcze znacznie się poprawiły
Społeczeństwo
obszar Brazylii zamieszkany był przez kilkaset plemion, które mówiły różnymi językami i były odrębne podwzględem kulturowym; Portugalczycy najpierw zetknęli się z grupami mówiącymi językami tupi i guarani,które mieszkały wzdłuż wybrzeża.
w większości prowadzili oni koczowniczy tryb życia, zajmując się myślistwem, rybołówstwem i uprawąziemi, często zmieniali miejsce swego pobytu, prowadzili wojny plemienne
obecnie rodowici Indianie w Brazylii liczą zaledwie około 200 tysięcy osób i jest to konsekwencja bezlitosnego ich traktowania przez białych osadników; zostali oni zepchnięci na margines kraju, któregokiedyś byli gospodarzami
na początku osadnicy portugalscy mogli zawierać związki z kobietami indiańskimi, ale nie z Murzynkami,ale nie wszyscy przestrzegali tego zakazu
słowo
mestiço
(Metys) oznacza osobę mieszanej krwi, dzieci z małżeństw biało-indiańskich nazywa się
caboclos
, a biało-afrykańskich – Mulatami; potomstwo rodziców indiańsko-afrykańskich to
cafuzos
.
w drugiej połowie XIX wieku do Brazylii zaczęło napływać coraz więcej imigrantów z całego świata anajwiększym źródłem imigrantów była Portugalia, ale także Włochy, Hiszpania, Niemcy, Polska, Ukraina, aod 1908 r. także Japonia
łącznie, w latach 1822–1975, do Brazylii przybyło blisko 6 mln imigrantów; ich stopniowe scalanie zludnością tubylczą było procesem długotrwałym
Brazylia liczy dziś ponad 193 mln mieszkańców, co daje jej piątą pozycję na liście najludniejszych krajówświata; jednocześnie gęstość zaludnienia państwa należy do najniższych na świecie i wynosi niewiele ponad23 osób na km
2
społeczeństwo brazylijskie jest młode
rozmieszczenie ludności Brazylii jest wybitnie nierównomierne - dwie trzecie populacji mieszka wzdłużwybrzeża lub w miastach, ale migracja z różnych części kraju do miast w poszukiwaniu pracy i lepszychzarobków doprowadziła do systematycznego pogorszenia się warunków mieszkaniowych - powstały tzw.
 favelas
(osiedla nędzy)
 potomkowie białych osadników europejskich stanowią 54% ogółu ludności; zdecydowaną większośćludności stanowią katolicy (62%), chociaż ostatnio coraz liczniejsze stają się w Brazylii grupy protestanckie;
3

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->