Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
5Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
SİNCAP KAFES ASENKRON MOTORLARDA MOTOR KORUMA ŞALTERİ SEÇİMİ

SİNCAP KAFES ASENKRON MOTORLARDA MOTOR KORUMA ŞALTERİ SEÇİMİ

Ratings: (0)|Views: 3,493|Likes:
Motorlarda şalter seçiminde yapılan hatalar
Motorlarda şalter seçiminde yapılan hatalar

More info:

Published by: Münir Karıncaoğlu on Jul 16, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/11/2014

pdf

text

original

 
SİNCAP KAFES ASENKRON MOTORLARDA MOTOR KORUMAŞALTERİ SEÇİMİ
Münir Karıncaoğlu
Elektrik Mühendisi
Asenkron sincap kafesli elektrik motorlarında, yol verme yöntemlerinden enyaygın olanı direk yol vermedir. Direk yol verme yöntemini bu kadar cazip
yapan
şartlar:
a.
Ekonomik bir tercih olmasıdır.
b.
Tam yükte kalkışlarda, kalkış momenti yüksek olduğundan yükle baş
edilebilir.c.
Panoda az yer kapladığından, yer sınırlaması olan durumlarda avantajlıdır.
d.
Kablo tek olacağından ekonomik olacaktır. Tavalarda az yer kaplayacaktır.Bunun yanında direk yol vermede dikkat edilmesi gereken noktalar:
a.
Şebekeden çekilecek kalkış akımları artacağından, şebekenin güçlü olması
gerekir.b.
Motorun izolasyonunun kaliteli olması gerekir.
c.
Gerilim düşümü nedeniyle diğer cihaz ve ekipmanları etkilemesi
önlenmelidir.d.
Çekilen akımın yaratacağı manyetik alan büyük olacaktır.Direk yol verme sırasında, motor kalkış akımının ne olacağı motor imalatçısıtarafından verilmektedir. Genel olarak anma akımının 6,5 katı olarak alınan budeğer, motor yüküne bağlı değildir. Motorun yani rotorun özellikleri tarafından
belirlenmektedir. Ve
rimi yüksek motorlarda bu değer anma akımının 7 katıolabilir. Bu akımın ne kadar süreceği ise, yüke bağlı olmaktadır.Gerçekte motor kalkış akımı tabiri belirli bir andaki akımdan ziyade saniyelerleölçülen bir süre içindeki akımı anlatmaktadır. Bu süre
, birkaç saniyeden 10
saniyeye kadar uzayabilmektedir (istisnai olarak uygulamanın durumuna göredaha uzun olabilir). Standart motorlarda süreyi belirleyen asıl faktörün yükolması nedeniyle, uzun kalkış süreleri için, yol verici üzerinde bir takımdeğişikliklerin yapılması gerekir.Özel rotor direnci tasarımıyla daha uzun süreli ve düşük akımla kalkış yapmakmümkündür. Bu tür motorlarda kayma yüksektir. Motorlarda ısınma etkisi,çekilen akımın büyüklüğüne ve süresine bağlı olarak artmaktadır. Bu durumdamotordan beklenen özellik, ısınma etkisiyle tahrip olmamasıdır. Isınma etkisiniazaltmanın bir yolu çekilen akımın sınırlandırılarak zaman kazanılmasıdır. Bukonudaki en iyi yöntem rotor çubuklarının geometrisinin özel olaraktasarlanmasıdır. Motor hızlandıkça, rotor iletkenleri, geometrileri gereği her
frekansta giderek azalan rotor direnci sergiler. Bunu yaparken herhangi bir
mekanizmayı kullanmaz. Motor, anma hızında en küçük rotor direnci değeri ileçalışır. Böylece kalkış akımı şebekeyi zorlamadan ve benzer güçteki diğermotorlardan daha fazla kalkış momenti üreterek yükü kaldırılır.Bu yöntemin bazı olumsuz yönleri de vardır.
 
a.
Yüksek rotor direnci yüzünden, motor verimi düşüktür. Uzun işletme yıllarıgöz önüne alındığında ekonomik olmayabilir.
b.Moto
r çeşitli yüklerde çalışırken, yük değişimine bağlı olarak küçük hızoynamaları olur. Hız hassasiyeti istenilen yerlerde kullanılamaz.Bu motorların kullanımı yaygın olmamakla birlikte, kalkış momentinin yüksekolduğu durumlarda yükle birlikte kalkmak için kullanılabilirler. Kalkış akımlarırotor direncine bağlı olarak, anma akımının 4
-
5 katı civarında olur.Yüksek verimli motorlarda ise, rotor direnci son derece düşük tutulmaktadır.Bunun sonucunda kalkış akımları yükselmekte, motor kalkış momenti düşmekteve kalış akımı, motorun anma akımının 7 katına çıkmaktadır.Motorun hangi yapıda olduğuna bakmaksızın, koruma şalterinin veya korumacihazlarının seçimi, motorun anma akımına ve kalkış akımına bağlı olarak yapılır.Elektronik termik röle kullanılması durumunda
b
ilinen yanlış uygulama manyetikakımın, motor anma akımının 6.5 katı olarak alınması ve ayarların buna göreyapılmasıdır. Yapılan birinci hata akımın tepe değerinin değil, averaj değerininalınmasıdır. Akımın tepe değeri efektif değerinin 1,41 katı olması nedeniyle kalkışakımının ani değeri, anma akımının 9,165 katı olmaktadır.Yapılan ikinci hata ise kalkış akımının, bir kısa devre şeklinde başladığı, yanisinüs ekseninde simetrik değil asimetrik olduğudur. Motorun kalkarken çektiğiakımı,iki ayrı zaman bölgesi aralığında incelemek doğru olacaktır. Birinci bölgemotorun çalıştırılmasının sonrasındaki ilk 6 periyot içinde kalan kısımdır. Bubölgede sinüsün tamamı pozitif bölgeye kaymış,yani asimetrik durumdadır.
D
algalı olmasına rağmen, doğru akım şeklindedir. İkinci bölge ise normal kalkışakımının çekildiği simetrik bölgedir. Bu bölgede sinüs pozitif ve negatif yapısınageri dönmüştür. Yani 6. periyodun sonunda kısa devre akımı, anma akımının9,165 katına düşerek simetrik bir yapıya kavuşur. İlk periyotta
asimetriyüzünden
, anma akımının tepe değeri olan 9,165 kat akımın iki katı kısa devreani akımı olarak görülür. Yani, ani akımın tepeden tepeye değeri 18,33 katıolmaktadır.Bu değer, 6,5
-
7 katı olarak yapılan manyetik ayarın, yanlış olduğunugöstermektedir. Bu durumda motor koruma şalterinin bu görevi yerine getiripgetiremeyeceği önem kazanmaktadır. Bazen kablo empedansı bu ayara müsaadeeder fakat çoğunlukla ayar yetersiz kalır. Gereksiz şalter açmaları olacaktır.
Verimsiz motorlardada
iç direncin yüksekliği nedeniyle bu şikayet olmayabilir.Fakat motorların verimli türde seçilmesi halinde, direnç azalması kalkış akımınıdaha da büyüterek, kalkışı vahim hale getirecektir. Büyük sistemlerde verim önplanda olacağından kalkış akımınınbüyümesine göz yumulacaktır.Bu değerlerden yola çıkarak örnek bir motor koruma şalteri seçimi ve ayardeğerleri aşağıda verilmiştir.
Örnek motor 55 Kw 1500 d/dak.400 Volt 3faz-
Delta bağlantılıAnma akımı (In ): 104 AmperKalkış akımı (Is): 6,5 In

Activity (5)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
cart9 liked this
Mehmet Kara liked this
melo liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->