Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
87Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Socijalna psihologija i psihologija politickog ponasanja

Socijalna psihologija i psihologija politickog ponasanja

Ratings: (0)|Views: 7,189 |Likes:
Published by Bleda1
skripta za politicku sociologiju i psihologiju politickog ponasanja

socijalna psihologija, psiholoska socijalna psihologija, societalna socijalna psihologija, eksperiment, primena ankete, analiza sadrzaja, karakteristike grupe, struktura moci, kohezivnost grupe, vodje, vodjstvo, teorija socijalnog indentiteta, etnicki stereotipi, socijalne predrasude, etnicke distance,
skripta za politicku sociologiju i psihologiju politickog ponasanja

socijalna psihologija, psiholoska socijalna psihologija, societalna socijalna psihologija, eksperiment, primena ankete, analiza sadrzaja, karakteristike grupe, struktura moci, kohezivnost grupe, vodje, vodjstvo, teorija socijalnog indentiteta, etnicki stereotipi, socijalne predrasude, etnicke distance,

More info:

Published by: Bleda1 on Jul 16, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/14/2013

pdf

text

original

 
1. Predmet socijalne psihologije (definicija i problemi izučavanja)
Socijalna psihologija postaje samostalna naučna disciplina tek u 20. veku. Mada je još ranije prešlasa filozofsko- religijskih spekulacija na empirijsko izučavanje psihičkih pojava, još dugo posletoga psihički život ljudi posmatrao se i proučavao kao život izolovanog pojedinca.Za socijalnu psihologiju može se primeniti Ebinghausova misao: da je to nauka koja ima dugu prošlost, a kratku istoriju.Mada je davno uočeno da socijalna okolina ima značajnog uticaja na razvoj čoveka, njegovo psihološko funkcionisanje i ponašanje, kao i da psihičke osobine ljudi imaju uticaja na društvene pojave, sve to je odavno bilo predmet filozofskih, etičkih, religijskih, literarnih, a kasnije psiholoških rasprava, u novoformiranoj empirijskoj psihologiji (u 19. veku) ova činjenica dugonije uvažavana, niti je ovaj međuuticaj socijalnih i psiholoških pojava bio posebno izučavan.Svoju emacipaciju u odnosu na filozofiju i religiju, psihologija je prvo započela bekstvom podokrilje biologije i fizike (koje je smatrala egzaktnim) odlazeći tako u drugu krajnost. To jeodražavalo aspiracije psihologa da njihovu disciplinu posmatraju kao prirodnu, a ne društvenunauku. Mnoge posebne grane psihologije bile su zato oformeljene davno pre socijalne psihologije.Početak savremenog razvoja socijalne psihologije vezuje se za izdavanje dve knjige, 1908. podistim naslovom „Socijalna psihologija“: jednu je objavio psiholog Mek Dugal, a drugu sociologRos- znači dva naučnika iz dve različite oblasti društvenih nauka istovremeno su osetila i izrazila potrebu za novom naučnom disciplinom koja bi na neki način međusobno povezala dva bazičnaelementa ukupnog socijalnog života- pojedinca i društvo. Nagli razvoj ove discipline započinje 20-tih godina 20.veka.Ovo doba je upravo zahtevalo socijalnu psihologiju: to je vreme naglog razvoja društva kojestavlja ljude u specifične situacije međusobne interakcije, od značaja za proizvodnju i ekonomiju,to je period jačanja građanskog društva, parlamentarne demokratije, opštih izbora...koje je isto takonametalo potrebu za razumevanjem osobina čoveka kao socijalnog bića, kao protagoniste tihzbivanja (subjekta i objekta).Problemi izučavanjaMogu se razlikovati tri velike oblasti ili grupe problema (po Rotu) koji čine predmet socijalne psihologije, a njih svaki pojedinačno možemo rastaviti na skupove pitanja za koje se ova naukainteresuje.1)
proučavanje različitih vidova
 
neposredne interakcije ljudi
(neposredni uzajamni odnosljudi i neposredni uzajamni uticaj jedne osobe na drugu). U okviru ove grupe problemarazlikuju se uže skupine problema:a) izučavanje opažanja i ocenjivanja drugih osoba i njihovih osobina b) proučavanje javljanja naklonosti i nenaklonosti među osobama, tzv. interpersonalna privlačnostc) proučavanje ponašanja ljudi u grupi (formiranje grupe, nastajanje grupnih normi, grupnastruktura, problemi vođe i rukovođenja, dinamika grupe..)d) proučavanje ponašanja ljudi u masi i u izuzetnim situacijama (panika, masovne pojaveagresije..)2)
proučavanje socijalizacije
, tj. delovanja različitih socijalnih faktora na opažanje, mišljenje,motivaciju i celokupnu ličnost. Socijalni faktori koji utiču na psihičke funkcije i ponašanje ljudinazivaju se agensi, činioci ili prenosioci socijalizacije (porodica, škola, mediji, prijatelji).Promene koje u osobinama i ponašanju ljudi nastaju pod delovanjem agensa socijalizacije jesuefekti socijalizacije.U okviru ove grupe problema socijalne psihologije, možemo razlikovati više podgrupa problema:a) proučavanja procesa socijalnog učenja- načina na koji se socijalizacija ostvaruje, na koji dete iliodrastao čovek usvaja ili prihvata određene oblike socijalnog ponašanja i formira se kao ličnost. b) pručavanje delovanja agensa socijalizacije- društvenih faktora koji utiču na promene u ponašanju, koji su izvor socijalnog učenja.c) proučavanje posledica (efekata) delovanja socijalnih faktora na psihičke funkcije čoveka injegovu ličnost u celini.1
 
d) proučavanje socijalne motivacije ljudi, izvora i prirode motiva koji pokreću ljude na socijalno ponašanjee) proučavanje formiranja, menjanja i delovanja socijalnih stavova.3)
proučavanje uloge pojedinih psihičkih funkcija i posebno ličnosti i njenih osobina nadruštvene pojave i društvena zbivanja
(politički život, međunarodne odnose, ekonomskeodnose, socijalnu patologiju). Ovo je najmanje izučavana grupa problema. Upravo u okviru ovegrupe problema, razvija se oblast političke psihologije- proučavanje političkih stavova, vrednosti, ponašanja i uticaja karakteristika ličnosti, tj. psihičkih osobina koje utiču na opredeljivanje izalaganje za određene oblike političkog uređenja.Određenje (definicija) socijalne psihologijePostoje teškoće oko određenja i definisanja predmeta, zato što ne postoji puna saglasnost o tomešta sve socijalna psihologija treba da proučava, pošto postoji više naučnih disciplina koje seinteresuju za iste pojave, mada sa drugim ciljevima.Činjenica je da su gotovo sve definicije u okviru ove društvene nauke pretežno deskriptivne- onedaju određenja ne na nivou nekog opšteg teorijskog postulata, već navođenjem konkretnih predmeta i problema njihovih istraživanja. Naglasak je uvek na konkretnim psihološkimsadržajima i njihovim pojavnim oblicima, načinima na koji se formiraju, menjaju i vrše određeniuticaj u kontekstu socijalnih odnosa.Stoga i postoje velike razlike u definicijama različitih autora.Primer opisne definicije (Rot): naučna disciplina koja proučava uticaj socijalnih činilaca na ponašanje pojedinca, njihovo ponašanje kada su u neposrednoj socijalnoj interakciji, kao i ulogu psiholoških karakteristika ljudi u društvenim zbivanjima.Rot i Zvonarević pokušavaju da ponude definicije socijalne psihologije koje bi prelazišledeskriptivni nivo, koje bi bile supstancijalne.Rot polazi od Šerifove definicije, po kojoj je predmet socijalne psihologije naučni studijneposrednog iskustva i ponašanja ljudi u odnosu na socijalnu situaciju. On smatra da je ovakvoodređenje pogodno zato što se na ovaj način:a)ističe da socijalno psihološka proučavanja uključuju ne samo ponašanje ljudi nego i ono štooni doživljavaju. b)ne ograničava se samo na proučavanje neposredne interakcije ljudi, već ponašanja iiskustva u odnosu na socijalnu situaciju, koaj se može veoma široko odrediti- socijalnudraž mogu predstavljati pojedinci, grupe, proizvodi materijalne (tehnološka sredstva) inematerijalne kulture (shvatanja i vrednosti).c)formulacija „u odnosu na socijalnu situaciju“ dozvoljava tumačenje da je predmet socijalne psihologije pored neposredne interakcije ljudi i proučavanje uticaja socijalnih faktora na ponašanje pojedinca, kao i proučavanje uticaja ljudi i njihovih psihičkih karakteristika nadruštvene pojave i društvena zbivanja.Rot daje svoju deficiju u kojoj želi da istakne da je socijalna psihologija psihološka disciplina,koja, za razliku od nekih drugih nauka koje takođe kao svoj predmet određuju ponašanje ljudi(antropologija, sociologija), izučava ponašanje čoveka s obzirom na psihički život.
Socijalna psihologija je naučno proučavanje psihičkih pojava i njihovih manifestacija u vezisa socijalnom situacijom
. Dva momenta su ovde važna: da se proučavaju psihološke pojave(intelektualni, emocionalni, konativni procesi i osobine čoveka), da se proučavaju uvek u vezi sasocijalnim i društvenim pojavama (bilo da je reč o neposrednoj socijalnoj interakciji, uticajusocijalnih pojava na psihičke ili psihičkih na socijalne).Definicija koju daje Zvonarević, a usvaja Šiber: socijalna psihologija je grana psihologije koja proučava psihološke aspekte socijalnih pojava i socijalne aspekte psiholoških pojava.Oba autora dolaze do zaključka da svako od različitih određenja socijalne psihologije koja postoje,stavlja težištte bilo na psihološki bilo na sociološki aspekt posmatranja te discipline. Na taj načinoni uočavaju i u svojim definicijama ističu svojevstan paralelizam psihološkog i sociološkogaspekta u okviru ove naučne discipline.2
 
2. Psihološka socijalna psihologija i societalna socijalna psihologija
Oba ova pristupa, ovaj dualizam ili parlelizam, usredsređen je primarno bilo na psihološki bilo nasocijalni aspekt. Ni jedan od ovih pristupa u socijalnoj psihologiji ne zanemaruje u potpunosti važnost onog drugogaspekta posmatranja socijalno- psiholoških problema: tako, psihološka socijalna psihologija nezanemaruje važnost grupa i društva kao odrednica individualnog ponašanja, niti sociološka socijlna psihologija zanemaruje važnost pojedinca i njegovih psiholoških osobina.Ipak, one se znatno razlikuju u primarnom usmerenju, razlozima njihovog nastanka kao pristupa uokviru socijalne psihologije i metodološkoj usmerenosti.Prva,
psihološka (individualistička) socijalna psihologija
usmerena je na analizu pojedinca u okviru socijalne sredine, tj. onoga što se dešava unutar pojedinca kao rezultat posebnihsocijalnih uslova (njegove stavove, motive, osećanja, učenje, doživljaje, na analizu procesaoblikovanja njegove ličnosti od strane društva...).To je klasičan pristup koji je utemeljio Mek Dugal, a najbolje je izražen kroz sintagmu „pojedinacu društvu“. Najveći deo, posebno američke socijalne psihologije, posebno od 50-tih god. 20.veka, bavio se ovin aspektom socijalne psihologije.Ovaj pristup je nastao kao izraz aspiracija psihologa da zasnuju psihologiju prema standardima prirodnih nauka. To je bila reakcija na spekulativne tendencije u psihologiji koje su preovladavalekrajem 19. veka i početkom 20. veka, a koje su je udaljavale od prirodnih nauka.a)reakcija na introspektivnu psihologiju (stavljanje težišta na vidove ponašanja koji sudostupni neposrednom posmatranju i merenju), poznati pravac u psihologiji- bihejviorizam.Važnije je šta ljudi čine, jer se to može posmatrati, nego šta misle, osećaju ili kažu,, jer sene može objektivno proveravati. b)reakcija i suprotstavljanje instinktivističkim teorijama motivacije i psihoanalitičkimtumenjima- traganje za neposrednim vezama između organskih stanja i motiva, azanemarivanje socijalne motivacije koja se razvija u odnosima pojedinca i društva.c)Suprotstavljanje teorijama grupne svesti (Le Bon) koja postoji kao svest izvan i iznad pojedinca. To je dovelo do istraživanja atomizovanog pojedinca, čak i kada se pokušava proučavati šira društvena grupa.Karakteristike ovakvog pristupa su uska povezanost sa opštom psihologijom i pokušaj da se opštezakonitosti čovekovog psihološkog funkcionisanja nekritički „prevedu“ i primene na njegovosocijalno funkcionisanje. Favorizovanje pozitivizma i traganje za opštim (univerzalnim) zakonimasocijalnog ponašanja koji su nezavisni od socijalne realnosti- pod uticajem naučne klime tog doba.Usmerenost na izučavanje pojedinca, interpersonalnih odnosa i malih grupa u eksperimentalnim(laboratorijskim) uslovima: laboratorijski eksperiment je posmatran kao metod par exelance, alaboratorijski rezultati kao jedni arbitar validnosti neke teorije. Stoga su važne oblasti socijalnog ponašanja, koje nisu mogle da budu podvrgnute eksperimentisanju, bile zanemarene.Laboratorijska istraživanja postala su sve više van socijalnog konteksta i ograničena na izučavanjeneposrednih kratkoročnih efekata.Primarna usmerenost je na otkrivanje i demonstraciju procesa, a ne na njihovu ulogu usvakodnevnom životu. Za mnoge socijalne psihologe laboratorija je sve više predstavljalaodgovarajuću kopiju svakodnevnog života, ako ne i sam svakodnevni život. Na neki način, ovakav pristup je isterao pojedinca iz društva i proučavao ga u „socijalnomvakuumu“, u neposrednoj interakciji i izvan konteksta širih društvenih zbivanja, šire društveneokoline, date kulture i institucija.Polje u kojem se odigrava ljudsko socijalno ponašanje ostalo je van vidika.Drugi pristup,
sociološka ili societalna socijalna psihologija
usmerena je na grupu kao jedinicu analize i na proučavanje onoga što se dešava između ljudi u širem socijalnom,institucionalnom i kulturnom kontekstu.Utemeljivačem ovakvog pristupa smatra se sociolog Ros. Ona je reakcija na instinktivističketeorije i teorije o grupnom umu, ali i na rigidan bihejviorizam.Razvija se prvobitno u okviru proučavanja tzv. primitivnih kultura koja ukazuju na važnost uticajakulturne okoline na socijalno ponašanje.3

Activity (87)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
kata_tomic9369 liked this
zivotnaskola liked this
Jelena Djukic liked this
Amna Hodžić liked this
Deni Jacimovic liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->