• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
 
Blahz: Dawtea Marina Atea Stanley Hmaa Diktea 
Vol. 25 Thupui : Zu dawn ding,nam king kiang ding,rui lo ding! Dated : 17.7.2009
 Blahtorial.
 India-a ka zin tum khan ‘Margema’ leh ‘Thalai aw’chanchinbu hlui, thianpa chhiar ve atan tiin ka keng tela.Chu ka thianpa chuan hmanni khan phone atangin, “Thuleh hla in inziahsiakna a thuziaka pakhatna latu ziah‘Zokhawthar’ tih kha a that reuh kha le,chhiar manhla kanti khawp a nia” a rawn ti a.Chu ‘Zokhawthar’ chu Marina ziah a ni, ka’n zawng leh ngial a,ka hmuchhuak ta tlat lo.Aaiah ‘Kan nun hi’ tih hla tuahrem a phuah ka rawn vawmbeita ringawt!Printing press ah man chawiin thil kan print tir a,tha takinmin print sak avangin lawmthu sawi a tul lem lo,anmahnikan dawr avangin an lawm hle zawk tur a ni.Mahsela, u Jose-a chungah hi chuan lawmthu sawi lo thei kan ni tlat lo.Amah hian phone in kan Blah dawn leh dawn loh minrawn zawt thlap a,an e-mail a kan thawn an hmuh loh pawhin min rawn hrilh leh thlap zel.Kar khat lek min print sakna bat hi chu kan inthlahrung a niang,a thla a thlate kanhan bat sak a.A print chhuah sa an press atangin min rawnhawnsak thlap bakah a changin min han ‘dah’ sak ta thin ania,a chungah kan lawmthu lo thei lo a ni.An pu te bulah pawh min lo sawi sak teh se.Hetia a hna a tlin em emnachhan hi nupui a neih fel vang a niang,an nu hi pasalhmangaih thiam tak a ni si a!Tunkar a kan inhmuhkhawmna ah khan mit khap kar lek katel ve a,fanau enkawl tur nei ho tan hmun ka kian ta maianih kha.Naupang kum 5 mi lek fing deuh chanchin ka hria - Lehkhabu dawr ah khan ‘Fate enkawl dan’ tih bu lei a vatum a,a zuartupa khan a nu leh pa ten an rawn leitir anihleh nih loh alo zawt a.Chu naupang chuan, “Leitir nilo e,kanu leh pa te hian min enkawl dan hi a dik em tih ka proof duh a ni…” a ti.A zirtir :- Naupangte hi an tet lai atangin feltak leh tha taka enkawl tur! Naupang thangtheilo chanchin ka hre bawk tak e.Khawlaiah khan a nu khan a pua a,pa pakhat hian lawm nuih a tuma.Chu naupang chu a tum bar mai a,lawm nuih tumtupachuan beidawng lo zet hian, “Nausen lawm nuih theih lohka nei ngailo,” a ti vei pang pang a.Chu naupang chuan,‘Ka nui pit ang!’ a rawn ti,a beidawnthlak viau maithei ani.A zitir :- Fate hi hmangaihna nen tihtak zeta enkawl lohchuan an puitling tak tak thei lo!Shabbath shalom vek ule. - Dta
I Lawrkhawm ang.
 
Mamani chu Lung lam thatlohna in a tlakbuak a,thatakin dam chhuak leh vat se kan ti hle mai.
 
Hmana Paul-a ni thin kha tun ah chuan Moshe a ni tadeih.Tun Zirtawpni hian van thiang tak kar atangin Israelleilung a rawn rap leh dawn niin thu kan dawng.Aizawla anu leh pa-te an thawveng huai a nga,a bialnu Eden-i a lawmem em bawk ang tih a hriat.A dam chhung nun Isarel ahhian Siamtu duh danin hmang se kan ti em em.
 
Robin Sharon-a pawh ‘Home centre’ atangin a chhuak a,Rekhovot ah a khawsa mek.A ‘ka’ a la kal hle a,ginun hnaa thawk mek.A dam anih chuan ropui takin karleh lam ahNitzan ah Shabbath rawn hman a tum.
 
Ben-a Hlychho chuan Israel rampum Jail-a Essayinziah siakah pahnihna a la.kan lawmpui em em a,a rawnchhuah leh hunkan nghakhlel em em bawk.
 
Yom Khamishi khan LDPA chua a hnathawhnaa athawh laiin Police in passport an dil.Passport an dilnachhan hi a hmel a that vang a nilo tih chu a thawhpui tenan hriatpui.An dilna chhan ber nia lang chu chhun khawlum laia hnathawh naa kawr ban tlawn a hak vang niin anpuh thlu ruah mai.
 
Marina chu tunkar khan a boss a awmloh laiin a bosschair ah power nei lemlo in a thu lal ve bar zel.A kawngerawh a tih nat phah.Police a buaina nei chuan amahkaltlang hian buaina a chinfel theih tep a nia.
 
In zawhna te.
Q : Kar hmasa NCC huang ah khan pu Joel-a kha Chairmanah in rawn puh ringawt,Diktea a ni lawni Chairman kha? –Khanan-a.A : Nia,kan rawn puh ta ringawt mai pawh a.Diktea chuPresident ah kan dah ta mai.Rorel a kal tluan loh hunahpawh ‘President’s rule’ a puang luah thei a,ropui deuh a ni.
 
 
Thu bengluT.
LOTTO LOTTO
Mihring te hi hausak chak lo chu kan tlem viau awm e,hausak thutna awlsam ber pakhat chu lotto man hi ani.Kanhnam zingah pawh lotto man vanga hausa thut chu la awmrih lo mah ila Lotto vanga Ashkelon kal ziah ka hre nualmai,an man hunah a tui chi kan inho a niang chu.Ram dangah pawh Lotto hi an buaipui ve nasa khawp mai a, chanchinmaksak tak tak pawh a awm teuh mai a, tlem a zawng lo tarlang ve mai mai ila -Mi vanduai ber kan ti dawn nge vannei ber kan ti dawn,Frane Selak ,kum 1929 a piang ,Crotia rama music zirtirtuchanchin pawh hi a mak khawp mai :-Kum 1962,january thla khan Selak hi Sarajevo atanginDubrovnik panin relah a chuang a, vanduaithlak takin rel hianlei a zawh chim hlauh maia,luiah a tla lut a, mi 17 lai anboral a,Selak chu a ban ruh tliak tih loh na dang em em nei loin a dam chhuak.A kum leh 1969 khan Zagreb atang a Rijeka pana a thlawhlaiin an thlawhna kawngkhar a inhawn thut vangin an tla a ,mi 19 an thih laiin Selak chu thlawhna atanga tla chhuakinbuhpawl dahkhawm chung ah a tla hlauha, na em em a nei lo.1966 pawh khan Bus accident ah a tel leh a mi pali an thihlai in ,na neilo in a chhuak.1970 ah amotor petrol line dik loh vang in a kang thut a ,naneilo in achhuak leh.Kum 1973 khan a car a kang leh a ,hemi tum pawh hian asam a kang ral deuh vek tih loh chu na dang a nei lo.1995 khan bus in a su, a pilh satliah. Tichuan kum 2003 khan lotto $1,000,000 lai a man ta ani.Selak chuan “Ka hun kal tawh zawng zawng ah te khanLalpa’n min awmpui tih ka hria a, ‘mi vanduai ber’ tih aichuan ‘mi vannei ber’ tia hriat ka duh zawk” a ti .
 
Austrialiarama company lar tak Doritos hlawh tam tak nei turin faknaa lang turin an sawm a ,Selak chuan a vanneihna test turinthlawhna ah a chuan
 
duh tawh loh thu in a chhang.
 
Michael Jackson vanga buaina!
Michael Jackson thih hnu lawk khan Florida,USA a buschuang zinga pakhat chuan a pelephone-ah Michael Jacksonthih thu massage a dawng a,midang hriat turin a chhiar ria.Chutah tak chuan inhnial buaina a tleng ta a ni.Pakhat hian‘ Hman hmanah khan Jail a tang tawh tur a ni,” a rawn tia.Pakhatin, “Rimawi khawvela mi turu tak kan chan ta zuk nia..” a ti bawk a.An sa dun ta phat a,an in tibuai zui ta nghala,bus driver in police a phone a,an buaina a reh chauh.Athiamlo zawk zawkin
case
a nei dawn.
HAIHAWT VANGIN.
Derek Ladner kum 57 leh an nu Dawn-i chuan lotto manbeiseiin an number ngai an cut ve tlut tlut mai a , vanneihthlak takin 2007 kum khan lotto pound 2,395,710 mantupanga zing a mi an ni ve hlauh mai a,mi panga in an insemhnuin pound 479,142 lai an chang a ni.Kar khat aliamhnuin Derek hian a kawrchung ipte ah lotto ticket a hmunawlh mai a ,a’n enchian chuan an lotto man tawhna angchiah kha alo ni a.Lotto pound 2,395,710 hmun nga a thenhmun khat dang chu a va lachhuak leh ta a,tichuan a manzawng zawng chu pound 958,284 alo ni ta a ni.Derek hian lotto ticket a lei, a kawrchung iptea a ah chutheihnghilhin a number ngai chiah dang a lo lei nawnavangin an man nawn ta ani.Achang chuan haihawt te pawhhi malsawmna.
LOtTO VANDUAINA.
William Bud Post chuan Pensylvania Lottery ah kum1988 khan $16.2 million a man a, a man veleh hian a bialnuhluiin ‘min sem ve ngei tur ani’ tiin court ah a khing a.Court chuan sem ve tura atih angin ui chung chungin a sema ,midang pawhin an khing ve ta sup sup mai ani.He tih nak alai hian a unaupa lah chuan a rokhawm beiseiin thah tir alo tum ve bawk a,police ten an man hlauh.A chhung dangteho chuan an sumdawnna a sum thawh ve tur in an kar luailuai bawk si,tumah lah chuan a hlep an sem phal leh silo.Ariru hahin silai a hmehpuah avangin Jail te a tang ren rawnbawk nen,kum a vei meuh chuan $1 million a lo ba hmanreng tawh nia.Tichuan Bituakh ah hming sign in a awm veta mai maia,a thih dawn paw’n “Lotto ka lo man ta kherkher kha a pawi ani,” ati tawp.
MUMANG LAM PAWH.
Tam tak chuan lotto number mumang a lo hmulawk kanawm thin a,thenkhat man tak tak an awm laiin thenkhatman lemlo pawh an awm .Toronto
 
khua Mary Wollenskum 86 chuan a mumang ah lotto number a hmuh chu manngei tumin a lei a, a mumang chu a rin em avangin pahnihlai a lei nghe nghe a.He number hian 2006 september ni 30a Ontario lotery $24 million chu mi pakhat dang nen anman a,ticket pahnih a lei a vangin a zat leh zata insem loinhmun thum a then a hmun hnih $ 16 million a chang .
HRESUAL PALH.
Timothy O’brien chuan lotto man ngei tumin a numberngai a cut tlut tlut mai a , 1995 april thla khan tum khat chulotto a lei lo ve khiah a.A lei loh kar tak hian $3.5 millionmantu number a en chu a phu zawk mai ,a number thai thinngei a ni si!!! A ui lutuk chuan silai a chuh lawk a ,a inkaphlum tawp mai a ni.A thih hnua an check chian chuan lottomantu number hi O’brien a thai thin number hmasa digit lichauh a lo mil tih an hre chhuak! Loto ticket pawh kha lolei se $47 chauh a lo man dawn a lo ni.
MIHRING CLONE DUH LO.
US President Barack Obama chuan mihring ‘clone’ chu aphal dawn lo tih a sawi. "Mihring clone a nihna kawngkhara inhawn kan phal dawn lo hrim hrim," a ti."A hlauhawm a, a dik lo hulhual a, kan society-ah hianhmun a nei lo va, society dangah pawh a nei hek lo," tiinstem cell researchu kaihhruaina khirh tak hnuaiah kalpui anih tur thu Obama
 
chuan a sawi.
 
 
1996 khan a motor chu truck nen an insut pumpelh nankham-ah a tlan liam a,amahhi tla chhuakin thingkung aha tang
 
a,a motor chu a hnuaifeet 300 lai a lum hnuin apuakdarh
 
vek 
.
 
 
Chawhchawrawi?!
Kan pi pute khan thil an sawifiah thiam hle mai a,hnam fingtak,nunphung leh khawsak danah changkang tak an nih tawha rinawm.Major A.G McCall, O.B.E., I.C.S.,MizoramSuperitendent lo ni tawh chuan, “Lushai-te chu TibetoBurman-te nen hian bulbal thuhmun nei niinalang.Chutichung chuan tawng leh culture an nei hrang ngak reng a.Thil chiang tak nia lang chu ‘hmasang khan hnam fingzawk leh ropui zawk nen Lushai-te hi an chengho tawh thin ani,tih a lang.Hnam fing hoten an ngaihsan em em,huaisennate,ngilneihna te,chetze sang tak an nungchangah hmuh tur aawm tlat mai hi a mak a.Anmahni sakhaw biak dan kal zelchu Buddha leh Confucius zirtirnain a tibuai ve lo hi a mak ani.Chuvangin Lushai-te hi hnam mawl(Savage) ni lovin hnamfing (highly cultured men) an ni mah zawk a ni.Lushai-techuan Engkimtithei pakhat an ring tlat a…” tiin a lo ziak tawh a ni.
 
Nihlawh,Vannei,Engthawl tawngkam tobul.
Heng tawngkam hi kan hmang ve nawk nawk thin a,a rawnchhuah dan mithiamte sawi dan chu –
Nihlawh
: Inhlawhfain ni khatah motor hlawh se mak kan tihle ang,motor aiin Ni khi a ropui a,’Ni’ han hlawh chu mak tak a ni.Thil awm theia ngaih loh,phu phak ni lo thil tha dawnhi ‘nihlawh’ kan tih hi a ni,a hlawh ropui hle.
Vannei
: Van khi a nei tihna a ni.Thil hlu tak an neih thutchuan, “Van kan nei e” an ti thin.Phu loh,neih ve tawp,beiseiphak loh,a thlawna thil tha dawn kan sawina a ni. ‘Vanduai’tih chu a vang pawh awm loa thil tha lo dawn,chanchhia kansawina a ni.Ni ai chuan van chu ropui tak a ni,dan naraninneih theih ni lo,phu vanga neih chi pawh a ni lo,a van tlahrim hrim dawn nawlh sawina a ni ti mai ang.
Engthawl
: ‘Eng’ chu kan hrawk leh awm inzawmna lai velhi a ni,hnawhtu a awm chuan thawk a har,kan ipik thin ani.Puana kan inkhuh tlat chuan thawk a harsa a, ‘thaw a pik’kan ti thin.Thil hrehawm,lungngaihthlak te,buaithlak chitinrengin min tlakbuakin,awm nuam kan ti lo,kan eng a pik.Thiltha loin min chim pik lai chu thil lawmawm tak a lo ni tih kanhriat thut chuan kan ‘eng a thawl’ ta huai,kan ipik a reh ta.
Hming chungchang.
Mizo hnahthlak chi peng hrang hrangte hi,kawlphai kan tihBurma Chindwin luikam phaizawla lo chenga,chuta tangahmun hrang hranga kal penga mi thenkhat Mizoram lehManipur lama thlang tla zel kan ni,tih hi kan hriatdan inangvek a niawm e.Kawlphai a an awmkhawm laiin eng tawngnge an hman? tih hi hriat a har tawh ngei ang.Kawlphai atanga an lo darhsarh hnu hian Lusei/Duhliantawng hmangte leh Kuki/Thado/Paite/Gangte etc. te hi tunaMizoram (Lushai Hills) leh Manipur lamah thlang an tlaa.Tin,tuna Chin Hills-a la awm kan unau Pawi,Paite,Matuetc. te chu Chin Hills-ah an la chambang a.Tichuan a tawizawngin sawi ta ila - Tiau thlanga thlang tlate leh,Chin Hills-a la chambangte leh Manipur lama thlang tla te,tiin hmunthumah then ta phawt ila.Tichuan, Chin Hills a chambangte leh Manipur lama thlangtlate tawngah chuan hming tawpa ‘a’ ‘i’ lamrik hi a awm talova.Eg. Thang Tin Lian etc. tiin an in ko thin.Tin,Manipurlama thlangtlate hming han thlir pawh hian ‘a’ ‘i’ a awm velo bawk.Eg. Thangtinkhup,Lalroutmawi etc.Mizorama cheng mizote ah erawh hming tawpah ‘a’ ‘i’ …lamrik a awm ta a ni.Hemi ngaihtuah hian Lushai Hills acheng Lusei/Duhlian tawng hmangte chauh huan ‘a’ ‘i’ hi antelh a ni.Heihi a tha em em a,an hming an sawi hian mipange hmeichhia an nih kan hre nghal thei zel a ni (
 Heng thu ziah ho hi mi hran hran ziah atanga laktawi a ni e. - Dta).
Tawng tih hausak nan.
RF Mawia pa,Malaysia ami chuan,
Mithiamte chuantawng hi kum sawmnga hnuah a danglam a, kum za hnuahchuan a inthlak thin an ti.
 
Khawvel ram hrang hrang lehhnamtinte hian thu leh hla (Literature) kan nei theuh va. Chuthu leh hla a phusa ber leh a ngulpuite chu thalaite kan ni tiila kan sawi sual em em awm lo ve.
 
Chuvangin tawnginhma a sawn zel tur chuan thalaite kan pawimawh ber kantithei ang.Khawvelah hnam tam tak ten an tawng an humhalh lohavangin tunah hian tawng sang tamtak chu vuiliam a boralan awm mek zel a ni’ tiin a ziak a.Chutichuan hei,tunah Israel ah kan lo khawsa ta a.Kanmizo tawng hi a ral mai a hlauhawm avangin tawngkamthar,hman nuam leh hman awlsam tur chi kan han duang vechhin a.Chungte chu -
Maroa-te pafa ang :
A awmzia chu - mi inang lutuk sawina a ni. ‘Zawnga fian phel ang’ tihte kha chu a sei deuhduah a,a buaithlak. Maroa-te pafa ang’ han tih zaih mai hichuan a chiangin a awlsam bik em em bawk si.Eg : ‘Nangniunau chu in va han inang teh lul em.Maroa te pafa an sawiang mai lah ni che u a.
Lalmami intih cher tum ang :
Thil letling/linglet hlauhsawina. Eg : Nanga intih thau tum ve hi,Lalmami intih chertum an sawi ang mai i ni,i cher ang tawlh tawlh a.
Pinhas-a shiur pe ang
: Tui zawng leh hriat zawng tak tuitak maia sawi bawrh bawrh sawina a ni. Eg : Zoram buaichanchin sawi tawh hi chuan ani saw chu a phur thei ania,Pinhas-a shiur pe a iang a,a sawi tawp hleithei thin lo.
Maseni rawngbawl ang
: Hei hi chu mi fak thiam tak sawina a ni deih,a in tuha lo hle naa hman a nuam viauthung.Eg : Kan kawmthlangnu hian Maseni rawngbawl aiang a,a bula awm te hi a nuam a nia.A der tih pawh hre rengmah ila,min sawichhiatna ai chuan min fakna hi ngaihthlak anuam zawk pah reng.
Diktea hna thawr thawk ang :
Lawngawi lo sawina a ni.Eg : Eng hna pawh thawk ila lungawi taka thawh zeltur.Diktea hna thawr thawk ang mai mai a awm hi a tha lo.
NCC committee thuchhuak ang :
A taka thiltih awmmang silo a thawm ring satliah sawina.Eg : Ani thusawi vesaw chu bengkhawn chi a ni lo,NCC committee thuchhuak an sawi ang chauh a ni,engmah thutak hla-taka lak chi a nilove.Tun tum atan chuan duhtawk rih ila,a rawn thawh belhtheih zel a nia.
 
 
 Nangma tana i dah that chu a bo a,i pek chhuah chu inei reng zawk 
. Axel Manthe
 
 Mahni nunhlui lungawi taka thlir let theih chudamchhung vawihnih hmannawn tluk a ni.
– Martial
 
 I lakluh aia tlem hmang la,tichuan lei i ba ngai dawnlo nia. Yiddish Thufing
 
A hmuingil lai aiin a harsat lai zawkin i thian chutlawh ching zawk ang che. - Chilo
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...