Amiruddin Mohd SalehSMP / OUM SEM MEI 2009
1.PENGENALAN
Mushaf Uthmani
ialah
mushaf
atau naskhah al Quran yang ditulis semula dizaman pemerintahan Khalifah Uthman bin Affan atas arahan beliau sendiri. Oleh keranausaha menulis
mushaf
ini dilakukan di zaman beliau maka dipanggil
Mushaf Uthmani
iaitu disandarkan kepada nama beliau. Inilah
mushaf
yang ada pada kita sekarang.Al-Quran yang merupakan mukjizat teragung Nabi Muhammad s.a.w. amatterpelihara dan dijaga dari segi bentuk penulisan dan bacaan. Bersama bentuk bacaanmutawatir yang diturunkan melalui malaikat Jibril, Allah juga menentukan kaedah-kaedah tertentu untuk membentuk kalimah Al-Quran. Para ulama telah mengesan beberapa kaedah penulisan kalimah-kalimah Al-Quran dan kaedah-kaedah tersebutdinamakan kaedah Rasm Uthmani.
Rasm
atau bentuk tulisan dalam
Mushaf Uthmani
berlainan pada beberapa tempatdaripada tulisan biasa bahasa Arab. Jadi tulisan dalam
Mushaf Uthmani
dipanggil
RasmUthmani
.
Dalam al Quran lama cetakan Pulau Pinang, Singapura dan Thailand yangterdapat di Malaysia sebelum tahun 70an dahulu yang bernama
Quran Majid
tulisannyadipanggil
Rasm Imlaei
atau
Qiyasi.
SEJARAH DAN KONSEP RASM UTHMANI
Menurut ahli sejarah, penulisan al Quran bermula dari zaman Nabi Muhammads.a.w di mana sebaik sahaja Rasulullah menerima wahyu. Baginda mengarahkan penulis- penulis wahyu mencatatkan ayat-ayat al Quran yang diterimanya. Antara penulis wahyutersebut ialah
Khulafa al Rasyidin
serta sahabat baginda yang lain seperti Zaid bin Thabit.Mereka mencatat ayat-ayat al Quran tersebut pada pelepah-pelepah tamar, kepingan batu,tulang dan lain-lain bahan tulisan. Pada zaman khalifah Uthman bin Affan r.amemerintah, Islam telah berkembang dengan luas hingga ke negeri Sham, Kufah, Iraqdan negara-negara lain.Umat Islam yang berada di merata-rata tempat telah mempelajaridan membaca al Quran menurut kaedah-kaedah bacaan daripada para sahabat yangmasyhur di kalangan mereka.Khalifah Uthman telah membentuk satu jawatankuasa penulisan al Quran yangdiketuai oleh Zaid bin Thabit. Tugas mereka ialah membukukan al Quran, iaitu menyalin1
Amiruddin Mohd SalehSMP / OUM SEM MEI 2009
lembaran-lembaran al Quran yang diambil daripada Hafsah binti Umar untuk dijadikan
mushaf.
Sesudah itu, Khalifah Uthman bin Affan memerintahkan supaya dikumpulkansemua lembaran al Quran yang ditulis sebelumnya dibakar. Dengan demikian maka pembukuan al Quran pada zaman Khalifah Uthman bin Affan itu memberi faedah yang besar kepada umat Islam iaitu menyatukan kaum muslimin dalam satu bentuk
mushaf
yang seragam menurut ejaan dan tulisannya. Ia jua menyatukan bacaan, walupun masihterdapat kelainan bacaan tetapi bacaan tersebut tidak berlainan dengan ejaan
Mushaf Uthmani
.Kesimpulannya, ilmu
Rasm
ialah ilmu yang membincangkan cara menulis lafaz-lafaz atau ucapan untuk memelihara pengucapan huruf-hurufnya dari segi lafaz, huruf-huruf asal dan ilmu yang membahaskan kaedah menambah, mengurang, menyambung,memisah dan menggantikan huruf. Penulisan (
rasm
) al Quran ini adalah satu sunnahRasulullah s.a.w yang diikuti secara
ijma’
( sepakat ) oleh seluruh ulama
mujtahidin
kerana tulisan ini adalah berbentuk
tauqifiyyah
dan ia dibuat di bawah pengawasan Nabis.a.w. Maka penggunaan tulisan
Imlaei
atau
Qiasi
tidaklah diharuskan.2.
RASM UTHMANI DAN KEISTIMEWAANNYA.
Sebagaimana yang telah diketahui bahawa Rasm Uthmani ialah ilmu yangmembincangkan kaedah penulisan kalimah-kalimah ayat al-Quran yang digunakan dandipersetujui oleh Saidina Uthman ketika penyalinan dan penulisan Al-Quran. Inimenunjukkan rasm ini sangat penting dipelajari dan dikaji apabila hendak membaca kitabsuci al-Quran atau menulisnya.
Antara keistimewaan Rasm Uthmani ialah
:
(1) Rasm Uthmani Bersifat Tauqifi bukan Taufiqi
Rasm Uthmani adalah berpunca daripada bimbingan dan tunjuk ajar Rasulullahs.a.w secara langsung dan mengikut sunnah baginda s.a.w. Setiap perkara yangdikhabarkan oleh baginda sudah tentu ia datang daripada Allah s.w.t. Rasulullah s.a.w.tidak mengajar sesuatu kepada para sahabat melainkan setelah mendapat perintah wahyudaripada Allah berpandukan hadis berikut sebagai sandaran:2
Amiruddin Mohd SalehSMP / OUM SEM MEI 2009
’
دمو ،لا نسحو ،يما روعتو نيسا قرفو،ءبا صأو ،ا رحو ،ةاودا قاك رذأ هإف رسيا كذأ ى كم ضو ،يحرا دوجو ،نمحرا‘
Bermaksud : ”Gunakan dakwat, tajamkan pena, sempurnakan penulisan huruf ba’, pisahkan penulisan huruf sin, sempurnakan bulatan pada penulisan huruf mim, perindahkan kalimah Allah, panjangkan sebutan al-Rahmaan, dan lagukan bacaan al-Rahiim, letakkan pena kamu di atas telinga kirimu, maka sesungguhnya ia akanmengingatkan kamu”Kebanyakan para ulama sama ada salaf atau khalaf fakta di atas menjadi peganganuntuk berhujah tentang keistimewaannya, Ia diyakini melalui pegangan sahabat danmereka sendiri tidak pernah sama sekali mengingkarinya. Walaupun ada beberapa pendapat yang berbeza daripada kenyataan di atas, pendapat ini perlu ditolak keranakaedah penulisannya terdedah kepada kesilapan disebabkan tiada sesuatu sandaran yangmantap. Kaedah-kaedah lain juga sering berubah dan sekiranya berlaku kepada Al-Quran pasti berlaku penyelewengan yang merosakkan kalimah-kalimah seterusnya kefahamanterhadap tafsiran ayat-ayat Al-Quran yang mutawatir.Ada juga sebahagian ulama yang menyatakan bahawa format penulisan al-Qurandalam mushaf Uthmani hanya merupakan ijtihad para sahabat Nabi, tidak bersifat tauqifi.Pada mereka tidak ada nas yang jelas baik berupa ayat al-Quran atau pun as-Sunnah yangmenunjukkan secara khusus adanya kewajipan menulis al-Quran berdasarkan format atau pola penulisan tertentu.
(2). Rasm Uthmani Menjadi Sebahagian Rukun Bacaan Al-Quran
Membaca Al-Quran adalah sesuatu yang digalakkan dalam Islam dan akanmendapat ganjaran kepada yang membacanya. Setiap pembacaan yang mendapatganjaran ialah pembacaan yang menepati rukun. Ulama bersepakat rukun bacaan Al-Quran ada tiga dan salah satunya ialah menepati salah satu mushaf-mushaf Uthmani samaada mushaf yang dihantar ke Madinah, Mekah, Kufah, Basrah, Syam atau mushaf Imamyang disimpan oleh Saidina Uthman sendiri. Pembacaan yang tidak menepati rukundikira
syaz
atau bacaan yang ditolak. Ulama bersepakat tidak mengakui “quraniyyat”3
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
More From This User
Notes
Load more
