phanloaivisinhban

Phân lo

ạ

i vi sinh b

ằ

ng Sinh H

ọ

c Phân T

ử

Vietsciences-

D

ươ

ng V

ă

n H

ợ

p, Nguy

ễ

n Lân D

ũ

ng

27/02/2007

1. Khái quát v

ề

các ph

ươ

ng pháp phân lo

ạ

i vi sinh v

ậ

t truy

ề

nth

ố

ng:

Tr

ướ

c

đ

ây công tác phân lo

ạ

i vi sinh v

ậ

t v

ẫ

n d

ự

a c

ă

n b

ả

n trên các

đặ

ctính hình thái, sinh lý và hóa vi sinh v

ậ

t: nhu

ộ

m, hình d

ạ

ng t

ế

bào khu

ẩ

nl

ạ

c, kh

ả

n

ă

ng di

độ

ng, nhu c

ầ

u dinh d

ưỡ

ng, kh

ả

n

ă

ng sinh acid trong môitr

ườ

ng c

ũ

ng nh

ư

s

ắ

c t

ố

t

ạ

o thành v.v..Các

đặ

c tr

ư

ng này

đ

ôi khi c

ũ

ng b

ộ

cl

ộ

nh

ữ

ng h

ạ

n ch

ế

do các

đặ

c tính

đượ

c dùng cho nhóm vi sinh v

ậ

t này

(Enterobacteriaceae

) nh

ư

ng l

ạ

i không có ý ngh

ĩ

a

đố

i v

ớ

i nhóm khác (vikhu

ẩ

n gram âm - gram negative bacteria). H

ạ

n ch

ế

c

ủ

a các ph

ươ

ng phápphân lo

ạ

i truy

ề

n th

ố

ng d

ẫ

n

đế

n nhi

ề

u tr

ườ

ng h

ợ

p ph

ả

i xác

đị

nh l

ạ

i tênphân lo

ạ

i c

ủ

a m

ộ

t s

ố

vi sinh v

ậ

t. T

ừ

tr

ướ

c

đế

n nay,

đơ

n v

ị

c

ơ

b

ả

n c

ủ

a

đị

nhtên vi sinh v

ậ

t là loài, bao g

ồ

m nhóm các c

ơ

th

ể

có m

ứ

c

độ

t

ươ

ng

đồ

ng caov

ề

các

đặ

c

đ

i

ể

m hình thái.

Các ph

ươ

ng pháp d

ự

a trên các ph

ả

n

ứ

ng sinh hóa:T

ừ

nh

ữ

ng h

ạ

n ch

ế

c

ủ

a vi

ệ

c xác

đị

nh các

đặ

c tính hình thái d

ẫ

n

đế

nnhi

ề

u nghiên c

ứ

u t

ậ

p trung vào các ph

ả

n

ứ

ng sinh hóa

đặ

c tr

ư

ng cho các visinh v

ậ

t riêng bi

ệ

t. S

ự

khác bi

ệ

t c

ủ

a các ph

ả

n

ứ

ng có ý ngh

ĩ

a cho phân lo

ạ

icác vi sinh v

ậ

t.

- API20E KIT,

nguyên t

ắ

c: d

ự

a vào 20 ph

ả

n

ứ

ng khác nhau. Nói chung hi

ệ

n nay cónhi

ề

u n

ơ

i v

ẫ

n dùng k

ỹ

thu

ậ

t này nh

ư

ng nhìn chung k

ế

t qu

ả

c

ũ

ngcòn nhi

ề

u sai s

ố

do nhi

ề

u nguyên nhân khác nhau: c

ụ

th

ể

trong cáctr

ườ

ng h

ợ

p gene quy

ế

t

đị

nh ph

ả

n

ứ

ng sinh hóa n

ằ

m trong plasmidl

ạ

i b

ị

m

ấ

t do nhi

ề

u nguyên nhân khác nhau nh

ư

tu

ổ

i t

ế

bào, l

ượ

nggi

ố

ng c

ấ

y hay thay

đổ

i trong quá trình nuôi c

ấ

y d

ẫ

n

đế

n sai khác vàlàm sai k

ế

t qu

ả

.

- Phân bi

ệ

t b

ằ

ng th

ự

c khu

ẩ

n th

ể

:

Các vi khu

ẩ

n có

độ

m

ẫ

n c

ả

m v

ớ

i th

ự

c khu

ẩ

n th

ể

khác nhau. Có th

ự

ckhu

ẩ

n th

ể

xâm nhi

ễ

m làm tan t

ế

bào ngay l

ậ

p t

ứ

c

để

sau

đ

ó th

ự

ckhu

ẩ

n th

ể

nhân lên thành các h

ạ

t trong t

ế

bào ch

ủ

, trong khi

đ

ó v

ớ

im

ộ

t s

ố

vi khu

ẩ

n thì th

ự

c khu

ẩ

n th

ể

xâm nhi

ễ

m nh

ư

ng l

ạ

i không làmtan t

ế

bào vi khu

ẩ

n và chúng cùng t

ồ

n t

ạ

i v

ớ

i t

ế

bào v

ậ

t ch

ủ

. D

ự

avào s

ự

khác bi

ệ

t này mà ng

ườ

i ta dùng các th

ự

c khu

ẩ

n th

ể

khácnhau

để

phân bi

ệ

t các

đố

i t

ượ

ng vi khu

ẩ

n nghiên c

ứ

u.

Tuy nhiên, ph

ươ

ng pháp này c

ũ

ng b

ộ

c l

ộ

m

ộ

t s

ố

nh

ượ

c

đ

i

ể

m khógi

ả

i quy

ế

t là các

đặ

c tính m

ẫ

n c

ả

m c

ủ

a vi khu

ẩ

n v

ớ

i th

ự

c khu

ẩ

n th

ể

l

ạ

i thay

đổ

i do

đ

i

ề

u ki

ệ

n ngo

ạ

i c

ả

nh ho

ặ

c là vi khu

ẩ

n l

ạ

i có m

ứ

c

độ

m

ẫ

n c

ả

m khác nhau

đố

i v

ớ

i các th

ự

c khu

ẩ

n th

ể

khác nhau. M

ặ

tkhác n

ữ

a, th

ự

c khu

ẩ

n th

ể

r

ấ

t d

ễ

thay

đổ

i các

đặ

c tính do

đ

ó c

ũ

nglàm thay

đổ

i c

ơ

ch

ế

xâm nhi

ễ

m vào vi khu

ẩ

n ch

ủ

.

- Phân bi

ệ

t theo Typ huy

ế

t thanh:

Đ

ây là ph

ươ

ng pháp

đượ

c dùng khá lâu nh

ư

ng r

ấ

t hi

ệ

u qu

ả

và hi

ệ

nv

ẫ

n

đ

ang

đượ

c s

ử

d

ụ

ng (ví d

ụ

nhóm vi khu

ẩ

n Bt). Nguyên t

ắ

c là d

ự

avào nhóm quy

ế

t

đị

nh kháng nguyên trên t

ế

bào vi sinh v

ậ

t (b

ề

m

ặ

tt

ế

bào tiên mao ho

ặ

c protein v

ỏ

).

Ư

u th

ế

c

ủ

a ph

ươ

ng pháp này là cáckháng huy

ế

t thanh

đượ

c dùng

để

bi

ệ

t hóa nhi

ề

u chi khác nhau, trongnhi

ề

u tr

ườ

ng h

ợ

p

đặ

c tr

ư

ng cho loài. Nói chung

đ

ây là ph

ươ

ng phápkhá

ổ

n

đị

nh nh

ư

ng h

ạ

n ch

ế

ch

ủ

y

ế

u c

ủ

a ph

ươ

ng pháp này

ở

ch

ỗ

: yêuc

ầ

u k

ỹ

thu

ậ

t s

ả

n xu

ấ

t kháng huy

ế

t thanh và tiêu chu

ẩ

n hóa ph

ả

n

ứ

ng kháng huy

ế

t thanh không

đồ

ng nh

ấ

t t

ạ

i các phòng thí nghi

ệ

m vàtính

ổ

n

đị

nh gi

ữ

a các l

ầ

n l

ặ

p l

ạ

i.

- Phân bi

ệ

t b

ằ

ng lo

ạ

i ho

ạ

t ch

ấ

t kháng khu

ẩ

n (Bacteriocin)

:

Bacteriocin b

ả

n ch

ấ

t là peptid kháng khu

ẩ

n sinh ra b

ở

i vi khu

ẩ

n

để

ch

ố

ng l

ạ

i vi khu

ẩ

n khác. Nh

ư

v

ậ

y, lo

ạ

i vi khu

ẩ

n t

ạ

o ra lo

ạ

i bacteriocinnào thì có kh

ả

n

ă

ng kháng l

ạ

i chính bacteriocin

đ

ó. B

ở

i v

ậ

y có nhi

ề

ulo

ạ

i vi khu

ẩ

n

đ

ã

đượ

c phân lo

ạ

i d

ự

a vào ki

ể

u bacteriocin.

K

ế

t lu

ậ

n:

Có nhi

ề

u ph

ươ

ng pháp truy

ề

n th

ố

ng

đượ

c s

ử

d

ụ

ng trong nhi

ề

unghiên c

ứ

u phân lo

ạ

i nh

ư

ng không có ph

ươ

ng pháp nào t

ỏ

ra v

ạ

n n

ă

ngthích h

ợ

p cho m

ọ

i

đố

i t

ượ

ng vi sinh v

ậ

t, tính chính xác ch

ỉ

có th

ể

đạ

t

đượ

c khi k

ế

t h

ợ

p nhi

ề

u ph

ươ

ng pháp khác nhau.

2. Cách ti

ế

p c

ậ

n phân lo

ạ

i h

ọ

c v

ớ

i k

ỹ

thu

ậ

t sinh h

ọ

c phân t

ử

:

Ngày nay nh

ữ

ng ti

ế

n b

ộ

trong sinh h

ọ

c phân t

ử

đ

ã m

ở

ra kh

ả

n

ă

ng

ứ

ng d

ụ

ng h

ữ

u hi

ệ

u trong phân lo

ạ

i h

ọ

c và nghiên c

ứ

u

đ

a d

ạ

ng vi sinh v

ậ

t.N

ế

u nh

ư

các ph

ươ

ng pháp truy

ề

n th

ố

ng ch

ỉ

t

ậ

p trung trên m

ộ

t s

ố

đố

it

ượ

ng vi sinh v

ậ

t thì ph

ươ

ng pháp sinh h

ọ

c phân t

ử

có th

ể

áp d

ụ

ng trên

m

ọ

i

đố

i t

ượ

ng vi sinh v

ậ

t.

Nói chung các ph

ươ

ng pháp sinh h

ọ

c phân t

ử

t

ậ

p trung vào các k

ỹ

thu

ậ

t ch

ủ

y

ế

u là:

+ Phân tích acid nucleic.

+ Phân tích protein.

+ Phân tích lipopolysaccharid.

+ Hóa phân lo

ạ

i h

ọ

c.

Trong ph

ầ

n này chúng tôi t

ậ

p trung gi

ớ

i thi

ệ

u m

ộ

t s

ố

k

ỹ

thu

ậ

t phânlo

ạ

i liên quan

đế

n acid nucleic. Các ph

ầ

n sau chúng tôi l

ầ

n l

ượ

t gi

ớ

i thi

ệ

ucác ph

ươ

ng pháp liên quan

đế

n polysaccharid, lipoprotein và hóa phân lo

ạ

i.

2.1. Phân tích acid nucleic:

K

ỹ

thu

ậ

t phân tích acid nucleic liên quan ch

ủ

y

ế

u

đế

n phân tích kích

th

ướ

c, c

ấ

u trúc acid nucleic, m

ố

i t

ươ

ng quan v

ề

trình t

ự

acid nucleic thôngqua gi

ả

i trình t

ự

ADN và lai ADN.

a. Phân tích ADN plasmid:

Ph

ươ

ng pháp phân tích

ở

đ

ây bao g

ồ

m tách plasmid, so sánh các lo

ạ

iplasmid v

ề

kích th

ướ

c sau

đ

ó tinh s

ạ

ch plasmid và x

ử

lý b

ằ

ng enzym c

ắ

th

ạ

n ch

ế

, sau

đ

ó

đ

i

ệ

n di trên gel agarose và so sánh s

ự

đ

a hình c

ủ

a cácm

ả

nh c

ắ

t

để

phân bi

ệ

t các ch

ủ

ng vi sinh v

ậ

t v

ớ

i nhau.

Plasmid vòngStreptomyces và Borrelia

Plasmid là nhân t

ố

di truy

ề

n ngoài nhân và sao chép

độ

c l

ậ

p v

ớ

inhi

ễ

m s

ắ

c th

ể

. C

ấ

u trúc plasmid là s

ợ

i

đ

ôi ADN khép kín theo vòng. Tuynhiên, có nhi

ề

u tr

ườ

ng h

ợ

p ngo

ạ

i l

ệ

là s

ợ

i kép ADN m

ạ

ch th

ẳ

ng (

đố

i v

ớ

i vikhu

ẩ

n

Borrelia

và

Streptomyces

). Plasmid

đượ

c tìm th

ấ

y h

ầ

u h

ế

t

ở

các vikhu

ẩ

n và m

ộ

t s

ố

ít các vi sinh v

ậ

t nhân th

ự

c b

ậ

c th

ấ

p nh

ư

n

ấ

m men.

+ Tách plasmid:

Category:	Uncategorized.
Rating:	(2 Ratings)
Upload Date:	07/28/2009
Copyright:	Attribution Non-commercial
Tags:	Fiction Fiction (fewer)

Documents

People