Todo
llevaapensarquelaspresionesdelaeconomíasoncadavezmásabrumadoras,enespecialenaquellosámbitosdondelosresultadosdelainvestigaciónsonalta-menterentables,comolamedicina,
la
biotecnología
(so-bretodoenmateriaagrícola)y,demodomásgeneral,lagenética,pornohablardelainvestigaciónmilitar.
Así
escomotantosinvestigadoresoequiposdeinvestigacióncaenbajoelcontroldegrandesfirmasindustrialesdedica-dasaasegurarse,atravésdelaspatentes,elmonopoliodeproductosdealtorendimientocomercial;
y
quelafronte-ra,desdehacemuchotiempoimprecisa,entrelainvestiga-ciónfundamental,realizadaenloslaboratoriosuniversi-tarios,ylainvestigaciónaplicadatiendepocoapocoadesaparecer:loscientíficosdesinteresados,quenoconocenmásprogramaqueelquesedesprendedelalógicadesuinvestigaciónyquesabendaralasdemandas«comercia-
les»
elmínimoestrictodeconcesionesindispensableparaasegurarseloscréditosnecesariosparasutrabajo,corren
el
peligrodeencontrarsepocoapocomarginados,por
10
menosenalgunosámbitos,acausadelainsuficienciadelasayudaspúblicas,
y
pesealreconocimientointernodequedisfrutan,enfavordeampliosequiposcasiindustria-les,quetrabajanparasatisfacerunasdemandassubordina-dasalosimperativosdellucro.
y
lavinculacióndelain-dustriaconlainvestigaciónsehahechoactualmentetanestrecha,quenopasadíasinqueseconozcannuevoscasosdeconflictosentrelosinvestigadoresylosinteresescomer-ciales(porejemplo:unacompañíaestadounidensequeproduceunavacunaqueaumentalasdefensascontra
el
vi-rusresponsabledelsidaintentó,afinesdelaño2000,im-pedirlapublicacióndeunartículocientíficoquemostra-baqueesavacunanoeraeficaz).Esdetemer,portanto,quelalógicadelacompetitividad,que,comosepudover
8
enotrostiempos,en
el
terrenodelafísica,escapaz
de
conduciralosinvestigadoresmáspurosaolvidarlasuti-lizacioneseconómicas,
políticas
osocialesquepuedenresultardelosproductosdesustrabajos,secombineyseconjugueconlasumisión,obtenidademaneramásomenosforzada,oconsecuenciadelagradecimientoalosinteresesdelasempresasparahacerderivarpocoapocosectoresenterosdelainvestigaciónenelsentidodelahe-
teronomía.
Respectoalascienciassociales,cabríaimaginarque,alnosersusceptiblesdeofrecerunosproductosdirectamen-teútiles,esdecir,comercializablesdeformainmediata,es-tánmenosexpuestasaesastentaciones.Enrealidad,losespecialistasentalesciencias,yconcretamentelossociólo-gos,sonobjetodeunagrandísimasolicitud,tantopositi-va,y,amenudo,muylucrativa,materialysimbólicamen-te,paraaquellosquetomanlaopcióndeserviralavisión
. 4 < ? m i º M 1 . ! ~
aunquesóloseaporomisión
(y,
en
tal
caso,bastaconlainsuficienciacientífica),comonegativa,
y
ma-lévola,avecesdestructiva,paraaquellosque,limitándose,simplemente,aejercersuoficio,contribuyenadesvelarunapartedelaverdaddelmundosocial.Éstaeslarazóndequemehayaparecidoespecialmen-tenecesariosometera
la
cienciaaunanálisishistórico
y
sociológicoquenotiende,enabsoluto,arelativizarelco-nocimientocientíficorefiriéndolo
y
reduciéndoloasuscondicioneshistóricas,
y,
portanto,aunascircunstanciassituadasespacialytemporalmente,sinoquepretende,muyalcontrario,permitiralospracticantesdelacienciaentendermejorlosmecanismossocialesqueorientanlaprácticacientíficayconvertirsedeesemodoen
«dueños
y
señores»nosólodela«naturaleza»,deacuerdoconlaviejatradicióncartesiana,sinotambién,locualnoes,sinduda,
9
Leave a Comment