1
ezoterika
http://www.fortunecity.com/meltingpot/sanjacinto/708/
Bu site'nin amaci, tarih boyunca ezoterik akimlarin düsünce, kavram ve inançlarini nesnel olarak incelemek ve bu konu ile ilgilenenleri bilgilendirmektir. Ilke olarak, site'de yer alan yazilar hiçbir siyasi görüs ya da inancin propagandasini yapmadigi gibi, kesinlikle herhangi bir kurumun,grubun, düsünce ve inanç toplulugunun karsisinda da degildir. Site'nin temel ilkeleri nesnellik ve özgür ifadedir.......
Derleyen: Thamos (GEOMETRI)
2
Ezoterizm
Ezoterik Ögreti Sistemi Nedir ? ..........................................Derleyen: Thamos (Geometri)
Ezoterizm, asil gerçeklerin yalnizca anlayabilecek yetenek ve bilgide olanlara bildirilebilecegi görüsüüzerine temellenen bir ögreti sistem
idir. Genel olarak, Arapça ve Eski Türkçe‟de “Batiniyye”, Fransizca‟da“Esotérisme” ve Ingilizce‟de “Esoterism” ya da “Esotericism” karsiligidir. Bu sözcügün Türkçe‟de yenikullanilan karsiligi “Içrekçilik”tir.
Ezoterizm özünde, bilgi ve görgülerin kapali bir topluluk içinde ve asamali olarak verildigi bir çalisma veögreti sistemi olarak tanimlanabilir. Bu tanimda dikkat edilmesi gereken en önemli unsur, ezoterizmdeaktarilan bilgiler ve görgülerin ister bilimsel, isterse töresel-dinsel nitelikte olabilmesidir. Ezoterizm birögreti sistemidir ve bu sistemle aktarilan ögreti bilimsel ve çagdas olabilecegi gibi, töresel ya da dinsel deolabilir. Ne var ki, Ezoterizmin bu özelligi çogunlukla göz ardi edilir ve hemen her zaman Ezoterizmi,Gizemcilik (Mistisizm) ya da Gizlicilik (Okültizm) ile karistirma yanlisina düsülür.
Ezoterizm sözcügü, köken olarak Yunanca‟daki esoterikos sifatindan türemistir. Ezoterik biçiminde yayginolarak kullanilan bu sifat, “içrek yani disa kapali ve kendi içine dönük ya da apaçik olmayan” anlamlarina
gelir ve bir topluluk ya da bir örgütü, bir yöntem ya da sistemi, bir yazi ya da konusmayi nitelendirmek için
kullanilabilir. Ezoterik sifati, “genel ve herkesin olabilen” anlamina gelen “eksoterik” (disrak, Ingilizcede
Exoteric, Fransizcada Exotérique) teriminin karsitidir. Örnegin dinler eksoterik, Gizemcilik ezoteriktir.Antikçagin gizemci düsünürü Pisagor, ögrencilerini esoterikos ve exoterikos diye ikiye ayirir, gizli ögretisiniyalnizca birincilere aktarirmis.Ezoterik sifatinin tanimi geregi, bir ögreti sistemi olarak Ezoterizmin üç temel özelligi vardir:
Ögretiyi alacak kisilerin özenle seçilmelerinden sonra, “inisiyasyon” yöntemiyle topluluga kabul edilip yine
ayni yöntemle ilerletilmeleri;Ögretilerin, inisiyasyon yöntemi uyarinca bir dereceler silsilesi içinde verilmesi;Ögretilerin kapsaminda öncelikle simgelerin, allegorilerin ve özdeyislerin kullanilmasiyla, bireye kendigerçeklerini bulma yolunun açilmasi.Görüldügü gibi, Ezoterizm bir sistem olarak aktarilan ögretinin özünden bagimsizdir ve temelde biçimselbir isleyisi nitelendirmektedir.Ezoterik ögreti sisteminin dogusu, Insanoglunun doga yasalari üzerinde düsünmeye koyulmasi vedoganin ve evrenin gerçeklerini arayip bulmaya baslamasi kadar eskidir. Ulasilan gerçekleri, insanlarinbüyük çogunlugu ya anlayamamis, ya tepkiyle karsilamis, ya da bunlari kendi çikarlari için kötüyekullanmaya kalkismislardir. Bu durum, gerçeklerin arastirilip dogrularin aktarilmasinda, kapaliligin insanlarve Insanlik için daha yararli sonuçlar saglayacagi düsüncesini yaratmis ve böylece Ezoterizm ortayaçikmistir. Ezoterizmde, herkese duyurulmasi sakincali görülen bilgilerin, yalnizca belirli bir kültür düzeyineerisen kisilerce anlasilabilecegi gerekçesi kapaliligi zorunlu kilmistir. Bu anlamda Aristoteles ögretisi deezoterik sayilmalidir; Aristoteles sabahlari seçkin ögrencilerine ders verirken, aksamlari halka dersverirmis ve ögrettikleri de ayri ayri bilgilermis.Ezoterizm uygulayan topluluklarin büyük çogunlugu, ulastiklari gerçeklere iliskin bilgi ve bulgulardanyalnizca kendi üyelerinin yararlanmalarini öngörmez; kendi dislarindaki toplumu ve tüm Insanligi dagözetirler. Ne var ki, yeterince uyumlu bir ortam saglanmadikça, gerçeklerin gelisigüzel bir biçimde ortayadökülmemesini ve sakli tutulmasini yararli ve hatta gerekli bulurlar. Bu yaklasimin dogal sonucu olarak,gerçeklerin topluluk disina yayilmasi, Insanliga maledilmesi gecikebilir.Ezoterizmin kapalilik gerekçesi Hermesçiligin su sözleri ile daha iyi anlasilabilir:
3
“Her
us büyük gerçekleri kavrayamaz. Çogunluk ya aptal, ya kötüdür. Aptalsalar, gerçek karsisindaakillarini büsbütün yitirirler. Kötüyseler, bu gerçegi kötüye kullanarak, büsbütün kötülük ederler. Gerçegigizlemekten baska yol yoktur. Bulmak, bilmek, susmak g
erek...”Benzer bir yaklasimi Seyh Bedreddin‟de de bulmak olanaklidir:“Her bilgi kendi mertebesinde haktir. Gerçekler halka daha isin basinda söylenirse, ya yollarini saptirirlar,
ya da gerçegi söyleyeni suçlarlar. Halk ve hak, orta bir yolla ve ayri ayri gözetilerek birbirine alistirilabilir.
Ama herhalde halk, hak ve hakikate alistirilmalidir...”
Ezoterizmin islevi, bazilarinca bilinen bir takim gerçeklerin, bilemeyenlere aktarilmasindan ibaret degildir.Ezoterizmin islevleri arasinda, topluluk üyeleri arasinda uyumlu bir iletisim saglamak olgusu da vardir. Builetisim sayesinde, bilgileri gelistirmek, derinlestirmek, yenilemek, genisletmek ve olgunlastirmak içinolumlu bir yapi saglanir.Ezoterizmin temel kurali geregi, bilgiler yalnizca yeterli düzeyde anlayis yetenegi olan ve bu yolda ilerlemeözelligi gösterebilen kisilere aktarilmalidir. Ezoterik sistemde çalisan bir topluluga katilan kisiye bilgilerintümü bir anda yüklenmez, kisi belli düzeylerde sinanarak daha ileriye gitme yeteneginin olup olmadigianlasilmalidir.Özellikle dinsel ve töresel nitelikte olan bilgiler açik ve belirgin bir kesinlikle verilmemeli, böylece ögretiyialacak kisilerin kendilerine ögretilenleri putlastirmalari önlenmelidir. Ezoterik sistem içinde bilgileriögrenmeye baslayan kisi, yalnizca kendisi için ögrenmekle yetinmemeli, bilgilerini birlestiripolgunlastirarak baskalarina da yararli olmaya çalismalidir.Ezoterizmi benimseyip uygulayan kuruluslar ve topluluklar, kendi ögretileri kapsaminda çogunlukla din,töre, bilim ve sanat gibi konulari bir bütün biçiminde isleyip, ögretilerine göre yorumlamislardir.
Bununla birlikte, salt “bilimsel”, salt “dinsel
-
töresel” ya da salt “sanatsal” Ezoterizmden de söz edilebilir.
Salt bilimsel Ezoterizm, yalnizca dogal ve evrensel gerçeklerin, bunlarin yasalarinin ardina düsmüstür.Salt sanatsal Ezoterizm, bireyler arasindaki iletisimin gelismesinde öznelligi öne alarak, duyumsalalgilamayi gelistirmeyi öngörür. Salt dinsel-töresel Ezoterizm ise, dinlerin akil ve mantiga uymayanögelerini ayikladiktan sonra, Tanribuyruklarindan içsel anlamlar çikarmak yoluyla Gizemcilige yaklasir; eger akil ve deney yoluyla ulasilan
bilgilerin ötesinde, “sezgi” yöntemi ile saglanabilen bilgilere öncelik verilirse Gizlicilik ile bagdasir. Genel
olarak dinsel Ezoterizmde, usa-aykiri dinsel dogmalarin, usa-uygun bir yoruma kavusturulma çabasi dabulunmaktadir. Ne var ki, kimi ezoterik yorumcular, bu yorumlarda büsbütün usa-aykiriliga düsmektenkaçinamamislardir.Ezoterizmi benimseyen topluluklar, kendilerine özgü bir çalisma yöntemi ve ögretisi olan, üyesi olmayankisileri çalismalarina almadigi gibi, ögretilerini kendi üyelerinden baskasina açmayan örgütlenmelerdir. Bir
ezoterik toplulugun bu özelligi, onun bir “gizli örgüt” olmasini gerektirmez. Zira ez
oterik bir toplulugun yada kurumun varligi, amaçlari, ilkeleri, üyelerinin kimler oldugu, çalismalarinin nerede yapildigi, nasilçalistigi herkesçe bilinebilir. Bir ezoterik toplulugun gizli olarak nitelendirilebilecek tek yönü, üyelerininkendi aralarinda yaptiklari toplanti ve çalismalarin içerigidir.Kaynaklar:Mason Sözlügü, M. Özgen AyferFelsefe Sözlügü, Orhan HançerliogluDünya Inançlari Sözlügü, Orhan Hançerlioglu
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
