Conservering

Hoe sneller de wereld verandert en hoe com-plexer de leeomgeving van mensen wordt,hoe groter ook het verlangen naar overzichte-lijkheid, naar herkenbaarheid, kleinschaligheiden naar de eenvoud van vroeger. De mega-trend conservering staat voor het verlangennaar vroeger, voor het behouden van dingendie waardevol zijn en voor het vasthoudenaan het bekende. Conservering is een manierom je te weren tegen de grote veranderingendie zich aan het begin van een nieuwe eeuwvoordoen. De voedingsbodem wordt gelegddoor het einde van de verzuiling en van deverzorgingsstaat, het einde van Nederland alsboerenland en als economische grootheid.

(Bron: www.trendslator.nl/trends/trendniveaus/maatschappelijke-trends)

Duurzaamheid in de stad

Voor het eerst in de geschiedenis wonen erbinnenkort wereldwijd meer mensen in destad dan op het platteland, zo voorspelde hetbevolkingsonds van de Verenigde Naties.Verstedelijking ruikt naar uitlaatgassen. Hetverlangen naar een gezonde, natuurlijke enduurzame leeomgeving is nergens groterdan in de stad. Hoe schaarser de ruimte, hoeinventiever er wordt nagedacht over Sustai-nable Urban Design, zoals dat heet.Van uturistische verticale tuinen tot nostal-gische volks- en schooltuinen, er is een groenetoekomst voor het laatste kind in het bos.

(Bron: www.trendslator.nl/trends/trendniveaus/maatschappelijke-trends)

Multimediaal

Gewoon lezen is er niet meer bij, zo lang-zamerhand wordt alles wat met papier enletters te maken heet ook op andere mediaaangeboden. Er wordt steeds minder vanpapier gelezen, met name onder de jeugd. Uit-gevers van boeken en kranten overleven nietmeer met letters alleen en grijpen verschil-lende media aan om de consument (opnieuw)te bereiken. In de huidige multimedialesamenleving moeten niet alleen lezers maarook bedrijven vertrouwd raken met verschil-lende media. Er wordt volop geëxperimen-teerd en uitgeprobeerd op allerlei platorms.Deze staan naast elkaar, beïnvloeden elkaaren staan elkaar soms ook

in de weg.

(Bron:www.trendslator.nl/trends/trendniveaus/maatschappelijke-trends)

Groene initiatievenbij OB Amsterdam

p.2

TNT post enVolkerwesselsrealiserenduurzaamste gebouw

p.3

Trendrapport

duurzaamheid

editie 7, juli 2009

Op donderdag 23 april vond de Madurodamcon-erentie plaats in Den Haag, georganiseerd doorFobid Netherlands Library Forum en Verenigingvan Openbare Bibliotheken. Onderwerp was:duurzaamheid en bibliotheken onder de titel:

How green is my library?Exploring sustainability and libraries:

Hoe houdbaar/duurzaam het concept bibliotheek

eigenlijk? Erg veel belangstelling is er in Neder-land nog niet voor het thema duurzaamheid.IFLA president Claudia Lux schetste drie mogelij-ke vormen van betrokkenheid van bibliotheken:het geven van inormatie over duurzaam-heid en het organiseren van activiteiten voorkinderenondersteunen van duurzaamheid in de bibli-otheken zel, duurzame collecties die wordenuitgeleend (‘recycling’), geconserveerd engedigitaliseerd en het gebruik van duurzamebibliotheekmaterialen, avalsystemen enenergie.betrokkenheid gericht op het eigen voortbe-staan en dat van de sector. •••Hiertoe zouden we als branche meer moetendeelnemen aan internationale initiatievenzoals de IFLA Special Interest Group on Environ-mental Sustainability and Libraries. Er was veelaandacht voor groene/duurzame bouw en erwerden mooie voorbeelden gegeven uit andereEuropese landen zoals Denemarken en Frankrijk.Tenslotte was er een verzoek om een checklistwaaraan bibliotheken zouden moeten voldoenom een ‘groen stempel’ te krijgen.

(Bron IP 6-2009).

Madurodamconferentie 2009

Steeds meergemeenten subsidiërengroene daken

In Groningen is het sinds april 2008 mogelijksubsidie aan te vragen voor groene daken. InRotterdam is dat mogelijk sinds juli 2008.Gemeentelijke subsidies voor de aanleg vangroene daken lijkt een trend te worden, wantook in andere steden staat dit onderwerp op depolitieke agenda. Zo heet de PvdA in Den Haageind juli 2008 het college van B&W gevraagdom een subsidieregeling voor groene daken.

Ten slotte heet stadsdeel Centrum in Amsterdam

in augustus 2008 besloten om subsidie teverlenen

voor de aanleg van een groen dak.Een groen dak is een dak begroeid met planten.Vaak zijn dit kleine planten met ondiepe wortelszoals gras, mos, kruiden en vetplantjes, maar insommige gevallen kunnen ook struiken enbomen worden gebruikt. Gemeenten gevensubsidie voor groene daken omdat zij vinden datze goed zijn voor het milieu. Zij zorgen voor eenvermindering van de CO2 uitstoot en verbeterende luchtkwaliteit.

(Subsidie Databank Elsevier 20-8-2008)

(Beeb ‘@-spacemultimedia-chair)

Trends in productie:eerlijke mode,duurzamebedrijfskleding?

p.4

De duurzame bibliotheek= De ronde cirkel

Op het momentdat dit trendrap-port uitkomt isduurzaamheidgeen trend meer,maar een hype.Zo snel gaan de dingen, maar toch is heteen belangwekkend onderwerp voor bibli-otheken en daarom hebben we een aantalrelevante items verzameld.

Een pleonasme wat mij betret die“duurzame bibliotheek”, zoals “de oudegrijsaard”, “de ronde cirkel”. Een bibliotheekis een instelling, die zich altijd al heetbeziggehouden met duurzaamheid, n.l. hetbewaren voor het nageslacht, voor kortere(openbare bibliotheken) dan wel langere(Koninklijke Bibliotheek, archieven) termijnvan geschriten en andere inormatiedra-gers. Daarbij heet men altijd al zuinigheidmoeten betrachten (want ahankelijk van

subsidiegelden), aan klimaatbeheersing

moeten doen (want die media moeten

langer

mee dan vandaag en dus beschermd worden

tegen ongewenste indringers als schimmels

en insecten) en aan het bewaren vangedachtegoed (want men moet zich kunnenbeschermen tegen de waan van de dag).Wat kunnen bibliotheken mogelijk nogmeer doen dan deze al eeuwenlange ge-koesterde en uitgedragen missie?Bezuinigen is een dagelijkse bezigheidgeworden, we worden van de ene bezui-nigingsronde naar de andere gesleept,personeelsstops zijn vana dat ze werdenopgelegd nooit meer opgeheven, we zijn zoefciënt gaan werken, dat we ons avrageno we misschien geen diensten hebben

wegbezuinigd, die eigenlijk essentieel waren

voor onze kernuncties.

Toch is het niet verkeerd om ons heen tekijken naar wat er al gebeurd is in verschil-lende bibliotheken, en naar andere secto-ren en het buitenland, en mogelijkheden teoverwegen, die misschien in onze brancheook van toepassing kunnen zijn, middelsverlichting, verwarming, en b.v. duurzaamgeproduceerde tassen en bedrijskleding.Dat van die begroeide daken, vind ik weleen mooi idee, als je dan toch nieuwbouwpleegt, o als je dan toch een nieuw dakop je oude gebouw moet plaatsen, o denodige reparaties moet verrichten, denkdaar dan eens aan.Nederland loopt hierin zwaar achter, in an-dere landen, zoals België geven gemeenteshiervoor gri subsidies. In London is zelshet beroep “rootop gardener” in opkomst.Hoe meer we het erover hebben, hoe meerer doordringt.Dus op naar de groene dakenbibliotheek!

(Bron: www.guardian.co.uk/environment/2009/

mar/30/green-building-biodiversity en www.worldgreenroofcongress.com/)

duurzaamheidspecial

Groene initiatievenbij OB Amsterdam

Nederland kent één ociële duurzame biblio-theek: de openbare bibliotheek Amsterdamop het Oosterdokseiland. Eind 2008 kreeg zijeen prijs voor het meest duurzame publiektoegankelijke gebouw van Amsterdam. Er is ookEuropese subsidie aangevraagd en gekregenvoor een scala aan maatregelen op dit gebied.Die maatregelen betroen onder andere zonne-panelen op het dak, zonnecellen op delen van deramen, ledverlichting op de kasten en duurzamemateriaalgebruik. Voorts is het gebouw aange-sloten op de lange termijn energie opslag vanhet Oosterdokseiland. Zo wordt de koude van dewinter gebruikt voor de koeling in de zomer enwarmte van de zomer voor de verwarming in dewinter. Als dit niet genoeg oplevert in de winter,wordt er bijgestookt met bio-olie.

(

Bron:

www.dgbc.nl/mediaroom/actueel/centrale_bi

bliotheek_wint_duurzame_prijs_adam)

Meer groene ideeënvan bibliotheken

Op 17 juli 2008 heetwethouder Lucas Bolsius

(Financiën, Sport enBuitenruimte) de

Subsidiere

geling GroeneDaken bekendgemaakt.Hij deed dit tijdens de opening van het groene

dakterras op de Centrale Bibliotheek in

Rotterdam.

Daar

ligt sinds kort een mooiegrasmat die overtollig

regenwater opneemt enjnsto uit de lucht ltert. Op die manier raaktde riolering niet overbelast bij een finke regen-bui en verbetert de luchtkwaliteit. Bovendienheet een groen dak een isolerende werking, dushoet een gebouw minder te worden verwarmdo gekoeld. Dat betekent minder uitstoot vankooldioxide.

(Bron: www.iktekenervoor.nl/actueel/nieuws/groen_dak_voor_centrale_bibliotheek/?cid=8&news_id=198)

De bibliotheek

Breda

heet een groene bestel-bus op gas in gebruik genomen.

Probiblio

heet haar acht busjes vervangen doornieuwe die zijn uitgerust met een roetlter; een

andere is vervangen voor een exemplaar dat zorgt

voor een lagere uitstoot van fjnsto en roet.

Nog zo’n groen initiatie:

www.biebmarkt.nl

,door Probiblio overgenomen van de oorspron-ke

lijke bedenker,

kunnen bibliotheken hun oude,m

aar bruikbare meubilair en bibliotheekmateri-alen kwijt.

De klimaatinstallatiesbij de nieuwbouw vanCODA, waarin twee

Apeldoornse

musea,het gemeentearchie en de uitbreiding vande bibliotheek zijngehuisvest hebben een zeer hoog rendement.Het gebouw heet veel glasgevel, met de keuzevan het glas en de coating wordt een hoge iso-latiegraad bereikt voor zowel zomer als winter,het hemelwater wordt in een aparte kelderopgeslagen en gebruikt om toiletten door tespoelen. Verder is er energiezuinige verlichtingtoegepast.

(Bron: Informatie Professional 2-2009)

AVVN-gebouw

Het Algemeen Verbond van Volkstuindervereni-gingen in Nederland AVVN (circa 220 tuinen-parken aangesloten) heet haar bureaukantoor,tevens multiunctioneel kennis- en inormatie-centrum) in Leidsche Rijn ‘t Zand gebouwd. Vanmeet a aan was duidelijk dat het AVVN met zijngebouw het milieudenken van de aangeslotenleden wilde bevestigen. Het gebouw laat zien datmilieuvriendelijk bouwen niet duurder hoet tezijn en ook een aantrekkelijk en in de omgevingpassend gebouw kan opleveren. Opvallend zijndaarbij de oude historie van de glastuinbouw ende nieuw aan te leggen schooltuinen van het na-tuur- en milieu centrum van de gemeente.

Op het gebied van duurzaamheid is in de visieaandacht besteed aan energie, water, materi-aalgebruik en bouwproces. Het gebouw is in hetvoorjaar van 2008 in gebruik genomen.

(Bron: www.utrecht.nl/smartsite.dws?id=267335en Spaarmotief ASN-bank)

Trendrapport

duurzaamheid

Bouw duurzaamstekantoorgebouw gestart

In Noord-Holland is mengestart met de bouwvan het duurzaamstekantoorgebouw vanNederland: de Bus-sumse watertoren. Hetbelangrijkste gegeven isdat het een volledig CO2neutraal gebouw is.

Het voorziet geheel in zijn eigen energiebehoete,

door het gebruik van windmolens, zonnecellen eneen bio-warmtekrachtkoppeling. Dit is uniek inNederland. Eveneens uniek is dat voor het eerstin Europa een gebouw van deze omvang geen

rioolaansluiting heet, omdat het eigen avalwater

via een heloytenflter gezuiverd wordt voortoilets

poeling. De Bussumse watertoren haaltna de ingrijpende renovatie en nieuwbouw eenMilieu-Index-Gebouw van 640. Dit is de hoogste

waarde, die tot nu toe in Nederland is gerealiseerd.

(De Pers 11 maart 2009)

TNT post en Volkerwessels realiserenduurzaamste gebouw

Eind vorig jaar is in Veenendaal het eerstedistributiecentrum voor TNT opgeleverd dat inhet gebruik geheel CO2 vrij is. In het gebouw zijn

bestaande en bewezen technieken samengevoegd.

Het ontwerp houdt zeer bewust rekening met desituering. De zon wordt gebruikt voor energie-opwekking, het daglicht kan ver in het gebouwdoordringen terwijl teveel zoninstraling wordtvoorkomen door zonwering in de vorm van eenpergola o luiken. Op het dak zijn meer dan 300

photovoltaïsche cellen geplaatst voor opwekking

van elektriciteit en een zonnepaneel voor deopwekking van warm water.Er wordt verwarmd door middel van warmte-koude opslag in de bodem. Het hemelwaterwordt deels opgevangen in een bekken engebruikt voor toiletspoeling. De wanden van de

distributiehal zijn uitgevoerd in sandwichpanelen

uit de koel- en vriescellenbouw; de wandenvan het publieksdeel zijn in houtskeletbouwelementen uitgevoerd met een lariks bekleding.Er is drielaags glas toegepast in houten kozijnen,verschuibare zonwering van Western RedCedar en de bestrating bestaat uit hergebruiktestraatstenen.Op basis van de CerticeringsmethodiekGreencalc (www.greencalc.com/nl-introductie.html) heet het distributiecentrum een score van632 punten behaald. De hoogste score was totnu toe 323 punten.

(Bron: De Pers 6 mei 2009 en www.bouwwereld.nl/

1015488/een-project-uitgebreid/cosup2sup-vrij-distri-butiecentrum-tnt-veenendaal.htm)

Mvo (maatschappelijk verantwoord ondernemen) in bibliotheken

Er zijn verschillende mogelijkheden om steunte krijgen als je als bedrij je goede wil toont enmaatschappelijk verantwoord aan de slag wilt.Energie Centrum Nederland (www.ecn.nl) maakt

scans van de verlichting, energiegebruik, cv-ketels.

Missie van het ECN:“comortabel, gezond en duurzaam werken enleven in de gebouwde omgeving met minimaleenergie- en milieubelasting” dit wordt bereiktdoor hoogwaardige kennis en een aantal tech-nologieën te ontwikkelen voor een duurzameenergiehuishouding en die tot toepassing tebrengen. Uitgangspunt is dat gerealiseerd kanworden dat het netto gebruik van energie mediodeze eeuw neutraal is. Aan de onderzoekskantwordt het meest intensie samengewerkt metTNO in het

samenwerkingsverband BuildingFuture (www.

buildinguture.org). Bedrijven dieinvesteren in energiebesparing en duurzameenergie, genieten een scaal voordeel via deenergie-investeringsatrek.

(Bron: www.senternovem.nl/eia/)

“Iets goed doen voor dewereld is ook een vak”

Maatschappelijk verantwoordondernemen is uiteraardgeen bezigheid die zichalleen binnen de grenzenvan het eigen land aspeelt.

Moving people (www.movingpeople.ino) is ini-

tiatienemer om in Kaapstad een Fryslân Housete openen in 2010. Doel van het Fryslân Houseis om samenwerking tussen Friese, Drentse enGroninger bedrijven met Zuid-Arika te bevor-deren. Bedrijven delen hun kantoor kantoor enhun netwerk en zitten daardoor dichter bij demarkt. Moving people laat bedrijven zien datze met hun winsten ook sociale doelen kunnennastreven. “Iets goed doen voor de wereld is ookeen vak. Het geld moet goed terecht komen.Dat gaat niet vanzel. Het is dus zaak om ook deeecten van nobele inspanningen te meten”zeggen de gezusters Medema, oprichters vanMoving people.Tot hun klanten behoren het Instituut Clingen-dael, de ministeries van Buitenlandse Zakenen Ontwikkelingssamenwerking en veel Frieseondernemers, die maatschappelijk willen on-dernemen. Zij ondernemen pogingen om dezeinitiatieven te koppelen.

(Bron: LC 2-5-2009)

Duurzame ondernemers in Friesland

Luitzen Overwijk uit Gorredijk van Overwijkkoeautomaten, waterkoelers en snoep- enrisdrankenautomaten verdiende een Milleni-umbokaal (duurzaamheidstroee) met tweevindingen; zijn digitale storingsprogramma,waarmee hij zij storingsmonteurs uiterst e-ciënt ingezet kunnen worden, een jaarlijksebesparing van 7500 kilometer.Samen met een Zweedse en Noorse partnerheet hij een eigen lijn koeautomaten latenontwikkelen, die zeer onderhoudsvriendelijken zuinig zijn. Ze hebben alle overbodigeuncties eruit gehaald en zijn uitgerust mettimers voor de temperatuur, bovendien voor95% recyclebaar.Telecom en ict onderneming Cenned zoekthet in de isolatie en warmteopslag middelswarmtepompen in een gesloten watercircuit.Sensoren die bij een bepaalde lichtinval delampen automatisch in- en uitschakelt ensolartubes die in het dak zijn ingebracht enbestaan uit een koepel met daar vlak ondereen prismavenster, dat het daglicht versterktlaat schijnen in een anders donkere gang.Baderiewinkel Leeuwarden heet een10kuubs watertank onder de grond die hetregenwater van zijn stalen dak van 1300vierkante meter opvangt, via een drukpompen lter wordt het voor alle toepassingenvan water in de showroom gebruikt. Via eenlucht-water-warmtepomp wordt door sa-menpersen het water verwarmd. Op het dakstaat al 3,5 kw aan zonnepanelen, daar komtbinnenkort 15 kw bij.

(Bron: LC 18-4-2009)

Websites duurzaamondernemen:

www.duurzaam-ondernemen.nlwww.cradletocradle.nlwww.marktplaatsduurzaaminkopen.nlwww.senternovem.nl/duurzaaminkopenwww.senternovem.nl/eiawww.energiecentrum.nlwww.antwoordvoorbedrijven.nl.www.mvonederland.nlwww.oesorichtlijnen.nlwww.dossierduurzaam.nlwww.unimaas.nl/publicatie/2007/pub3/con-ferentie_kb.htm