ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Διάλεξη για το Νόμπελ, 12 Δεκεμβρίου 1973από τονKARL VON FRISCH

†

Πανεπιστήμιο του Μονάχου, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας

Decoding the Language of the Bee

Περίπου 60 χρόνια πριν, πολλοί βιολόγοι θεωρούσαν ότι οι μέλισσες και άλλα έντομα είχαν αχρωματοψία. Δεν μπορούσα να τοπιστέψω. Γιατί τα έντονα χρώματα των λουλουδιών μπορούν να γίνουνκατανοητά μόνο σαν μια προσαρμογή σε επικονιαστές ευαίσθητους σταχρώματα. Αυτή ήταν η αρχή πειραμάτων για την αίσθηση των χρωμάτωνστις μέλισσες (1). Σε ένα υπαίθριο τραπέζι τοποθέτησα ένα χρωματισμένοχαρτί μεταξύ άλλων χαρτιών που ήταν χρωματισμένα με διαφορετικέςαποχρώσεις του γκρι και πάνω στο χρωματισμένο χαρτί τοποθέτησα ένανμικρό γυάλινο πιάτο γεμάτο με σιρόπι ζάχαρης. Μέλισσες από μια κοντινήκυψέλη μπορούσαν να εκπαιδευθούν να αναγνωρίζουν αυτό το χρώμα και έδειξαν την ικανότητα να το ξεχωρίζουν από τις αποχρώσεις του γκρι. Για να αποτρέψω μια πολύ μεγάλη συγκέντρωση μελισσών, καθιέρωσαδιαλείμματα μεταξύ των τροφοδοτήσεων. Μετά από αυτά τα διαλείμματα,μόνο σποραδικές μέλισσες ανιχνεύτριες έρχονταν στο άδειο πιάτο και πέταγαν πίσω στην κυψέλη. Το τραπέζι παρέμενε εγκαταλειμμένο. Εάνμια ανιχνεύτρια, εντούτοις, έβρισκε το πιάτο γεμάτο και γυρνούσε στηνκυψέλη με σιρόπι, μέσα σε λίγα λεπτά ολόκληρη η ομάδα τωνσυλλεκτριών είχε επιστρέψει στο τραπέζι. Είχε μήπως αναφέρει ταευρήματά της στην κυψέλη; Αυτή η ερώτηση έγινε στη συνέχεια ηαφετηρία για περαιτέρω έρευνες.