High Quality
Open the downloaded document, and select print from the file menu (PDF reader required).
P a g e
1
H
Ồ
I KÝ C
Ủ
A M
Ộ
T TH
Ằ
NG HÈN (Ph
ầ
n 1)
Tô H
ả
i
Đ
ÔI
Đ
I
Ề
U PHI L
Ộ
VI
Ế
T... SAU CÙNG
T
ậ
p “H
ồ
i ký” này tôi
đ
ã vi
ế
t xong t
ừ
n
ă
m 2000, nh
ư
ng do... hèn, tôi
đ
ã không dám cho nó ra m
ắ
t b
ạ
n
đọ
c. Vâng, do... hèn, ch
ứ
ch
ẳ
ng ph
ả
i do cái gì khác, tôi
đ
ã gi
ấ
u nó
đ
i, l
ạ
i còn c
ẩ
n th
ậ
n ghi thêm m
ộ
tdòng
ở
ngoài bìa “
Để
xu
ấ
t b
ả
n vào n
ă
m 2010”.Nh
ư
m
ộ
t l
ờ
i di chúc d
ặ
n v
ợ
con, khi tôi
đ
ã... ch
ế
t!T
ớ
in
ă
m 2003, mang b
ả
n th
ả
o ra
đọ
c l
ạ
i, th
ấ
y ngòi bút c
ủ
a mình sao v
ẫ
n còn r
ụ
t rè, v
ẫ
n còn l
ấ
p l
ử
ng. M
ớ
i bi
ế
t mình v
ẫ
n còn ch
ư
a h
ế
t s
ợ
s
ứ
c m
ạ
nh tàn b
ạ
o c
ủ
a n
ề
n “chuyên chính vô s
ả
n” mà mình t
ừ
ng n
ế
m tr
ả
i. Nh
ấ
t là s
ợ
r
ồ
i
đ
ây v
ợ
con mình s
ẽ
ph
ả
i ch
ị
u
đự
ng nh
ữ
ng
đ
òn thù b
ẩ
n th
ỉ
u c
ủ
a b
ầ
y dã thú
độ
i l
ố
t ng
ườ
i,n
ế
u ch
ẳ
ng may nh
ữ
ng gì mình vi
ế
t ra r
ơ
i vào tay chúng. Tôi th
ấ
y mình c
ầ
n ph
ả
i s
ử
a l
ạ
i cu
ố
n sách - t
ừ
cách vi
ế
t, t
ừ
cái nhìn ch
ư
a
đủ
tinh t
ườ
ng v
ề
nh
ữ
ng s
ự
ki
ệ
n l
ị
ch s
ử
- và vi
ế
t thêm v
ề
nh
ữ
ng con ng
ườ
i c
ầ
n
đượ
c nh
ắ
c t
ớ
i, m
ỗ
i ng
ườ
i là m
ộ
t m
ả
nh g
ươ
ng nh
ỏ
, nh
ư
ng g
ộ
p l
ạ
i ng
ườ
i
đọ
c có th
ể
th
ấ
y hình
ả
nh m
ộ
tth
ờ
i
đạ
i.Và vi
ế
t thêm m
ộ
t ch
ươ
ng “TÔI
Đ
à H
Ế
T HÈN”! Nh
ư
ng
đ
ã
đế
n ch
ư
a, cái th
ờ
i c
ơ
có th
ể
đư
a cu
ố
n sách mà tôi
ấ
p
ủ
b
ấ
y lâu ra trình di
ệ
n ng
ườ
i
đọ
c?V
ẫ
n còn ch
ư
a ph
ả
i lúc ch
ă
ng? Ng
ẫ
m ra, tuy vi
ế
t là “Tôi
đ
ã h
ế
t hèn”, nh
ư
ng trong th
ự
c t
ế
cái hèn v
ẫ
ncòn
đ
ó, nó v
ẫ
n bám ch
ằ
ng ch
ằ
ng, nh
ư
m
ộ
t b
ộ
ph
ậ
n c
ủ
a c
ơ
th
ể
, cái s
ự
mình kh
ẳ
ng
đị
nh v
ớ
i mình r
ằ
ng
đ
ãh
ế
t hèn m
ớ
i ch
ỉ
là s
ự
m
ạ
nh d
ạ
n v
ớ
i b
ả
n thân khi c
ầ
m bút mà thôi! Còn
đấ
u tranh tr
ự
c di
ệ
n v
ớ
i cái s
ứ
cm
ạ
nh t
ă
m t
ố
i
đ
ang cai tr
ị
đấ
t n
ướ
c, kìm hãm s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a c
ả
m
ộ
t dân t
ộ
c là chuy
ệ
n khác, không ph
ả
ilà
đ
i
ề
u ai c
ũ
ng dám làm!
Đặ
c bi
ệ
t, ba b
ố
n n
ă
m g
ầ
n
đ
ây tôi may m
ắ
n có
đ
i
ề
u ki
ệ
n làm quen v
ớ
i Internet,nh
ờ
đ
ó mà
đượ
c ti
ế
p c
ậ
n v
ớ
i r
ấ
t nhi
ề
u ng
ườ
i mà tôi vô cùng c
ả
m ph
ụ
c. Dù
đ
ang s
ố
ng
ở
trong n
ướ
c, h
ọ
không h
ề
s
ợ
hãi tr
ướ
c
đ
àn áp, ng
ụ
c tù.
Đ
ó là nh
ữ
ng Hoàng Minh Chính ([1]
), Lê H
ồ
ngHà, Hà S
ĩ
Phu. Bùi Minh Qu
ố
c, nh
ữ
ng Hoàng Ti
ế
n, Tr
ầ
n M
ạ
nh H
ả
o, Nguy
ễ
n V
ũ
Bình, Nguy
ễ
n ThanhGiang, V
ũ
Cao Qu
ậ
n ([3]
)...
Đ
ó là nh
ữ
ng nhà s
ư
, nh
ữ
ng linh m
ụ
c thà ch
ế
t không ch
ị
u
đứ
ng chung hàngv
ớ
i l
ũ
tu s
ĩ
“qu
ố
c doanh”, và nhi
ề
u, r
ấ
t nhi
ề
u ng
ườ
i khác n
ữ
a! C
ũ
ng không th
ể
không nói
đế
n
ả
nh h
ưở
ngc
ủ
a hàng ch
ụ
c website c
ổ
võ dân ch
ủ
trên kh
ắ
p th
ế
gi
ớ
i, c
ũ
ng nh
ư
nh
ữ
ng gì b
ạ
n bè tôi,
đồ
ng
độ
i, “
đồ
ngchí” c
ũ
c
ủ
a tôi nh
ư
Bùi Tín, V
ũ
Th
ư
Hiên
đ
ã ph
ả
i b
ỏ
n
ướ
c, b
ỏ
c
ả
v
ợ
con ra
đ
i
để
đượ
c vi
ế
t lên S
ự
Th
ậ
t,m
ở
m
ắ
t cho bao ng
ườ
i còn
đ
ang s
ố
ng hèn nh
ư
tôi. Không có nh
ữ
ng cái
đ
ó thì nhân dân còn ti
ế
p t
ụ
c b
ị
l
ừ
a d
ố
i b
ở
i l
ũ
b
ồ
i bút cho
đế
n nay v
ẫ
n ra r
ả
ca t
ụ
ng m
ộ
t ch
ủ
ngh
ĩ
a
đ
ã l
ỗ
i th
ờ
i v
ớ
i c
ả
nhân lo
ạ
i.Tôi c
ũ
ng mong sao m
ỗ
i ng
ườ
i trong các v
ă
n ngh
ệ
s
ĩ
s
ắ
p giã t
ừ
cõi
đờ
i nh
ầ
y nh
ụ
a này hãy
để
l
ạ
im
ộ
t “b
ả
n di chúc” nói lên S
ự
Th
ậ
t, dù ch
ỉ
là 1/1000 S
ự
Th
ậ
t,
để
t
ạ
t
ộ
i v
ớ
i
đồ
ng bào, v
ề
nh
ữ
ng gì mình
đ
ã vì mi
ế
ng c
ơ
m manh áo, vì y
ế
u hèn mà ph
ả
i cúi
đầ
u làm thân trâu ng
ự
a.
Đượ
c nh
ư
Ba Ng
ườ
i Khác
c
ủ
a Tô Hoài ([4]
) c
ũ
ng
đ
ã là t
ố
t, làm
đượ
c th
ế
thì ng
ườ
i vi
ế
t c
ũ
ng có th
ể
đượ
c nhân dân “xá t
ộ
i” cho ph
ầ
n nào. Ng
ườ
i
đọ
c
đ
ang ch
ờ
xem “di c
ả
o” c
ủ
a m
ộ
t Ch
ế
Lan Viên ([5]
) — hai nhân v
ậ
t
đứ
ng
đầ
u b
ầ
y nô l
ệ
c
ầ
m bút.
Đ
áng ng
ạ
c nhiên là theo Nguy
ễ
n
Đ
ình Chính (con trai Nguy
ễ
n
Đ
ình Thi) thì cu
ố
n h
ồ
i ký c
ủ
a Nguy
ễ
n
Đ
ình Thi s
ẽ
ch
ỉ
đượ
c phép công b
ố
vào n
ă
m... 2014?!Sao l
ạ
i lâu
đế
n th
ế
? Nguy
ễ
n
Đ
ình Chính v
ẫ
n còn s
ợ
, còn tính toán thi
ệ
t h
ơ
n, còn b
ắ
t linh h
ồ
n ng
ườ
i cha
ở
th
ế
gi
ớ
i bên kia ti
ế
p t
ụ
c
đ
óng k
ị
ch mãi sao? Hay là chính tác gi
ả
cu
ố
n h
ồ
i ký do
ạ
s
ẽ
in n
ă
m 2014 v
ẫ
n còn ch
ư
atin là ch
ủ
ngh
ĩ
a c
ộ
ng s
ả
n
đ
ã
đế
n ngày tuy
ệ
t di
ệ
t?Tôi s
ẽ
ph
ả
i
đư
a vào ch
ươ
ng s
ẽ
vi
ế
t nh
ữ
ng nh
ậ
n th
ứ
cm
ớ
i, tình c
ả
m m
ớ
i, nh
ữ
ng s
ự
ki
ệ
n b
ổ
sung d
ướ
i ánh sáng m
ớ
i, m
ộ
t ch
ươ
ng g
ầ
n nh
ư
tóm t
ắ
t t
ấ
t c
ả
nh
ữ
nggì tôi
đ
ã vi
ế
t vào lúc ch
ư
a có
đượ
c s
ự
ti
ế
p xúc và ti
ế
p s
ứ
c c
ủ
a phong trào
đ
òi t
ự
do, dân ch
ủ
,
đ
òi quy
ề
ncon ng
ườ
i
đ
ang ào ào dâng lên m
ỗ
i gi
ờ
, m
ỗ
i ngày trong cái xã h
ộ
i
độ
c tài
đả
ng tr
ị
đ
áng nguy
ề
n r
ủ
a. Vi
ế
txong ch
ươ
ng b
ổ
sung c
ầ
n thi
ế
t, tôi s
ẽ
công b
ố
cu
ố
n h
ồ
i ký c
ủ
a
đờ
i mình trên m
ạ
ng Internet toàn c
ầ
u
để
m
ọ
i ng
ườ
i n
ế
u
đ
ã bi
ế
t r
ồ
i s
ẽ
bi
ế
t thêm v
ề
m
ặ
t trái v
ớ
i nh
ữ
ng góc khu
ấ
t c
ủ
a m
ộ
t xã h
ộ
i t
ồ
i t
ệ
đượ
c s
ơ
nson th
ế
p vàng b
ở
i m
ộ
t l
ũ
b
ồ
i bút hèn h
ạ
, trong
đ
ó, than ôi, có c
ả
bàn tay c
ủ
a k
ẻ
vi
ế
t nh
ữ
ng dòng này.T
ạ
i sao l
ạ
i ph
ả
i công b
ố
trên Internet?B
ở
i vì không th
ể
trông ch
ờ
s
ự
xu
ấ
t hi
ệ
n c
ủ
a m
ộ
t nhà xu
ấ
t b
ả
n t
ư
nhân nh
ờ
“
ơ
n trên” nào
đ
ó s
ẽ
ra
đờ
i trong m
ộ
t cu
ộ
c
đổ
i m
ớ
i gi
ả
hi
ệ
u, và t
ậ
p h
ồ
i ký này s
ẽ
đượ
c in. Trong cái quái thai “kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ngtheo
đị
nh h
ướ
ng xã h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a”, nh
ư
ng v
ẫ
n
độ
c tài v
ớ
i t
ự
do t
ư
t
ưở
ng, v
ớ
i nhân quy
ề
n t
ố
i thi
ể
u,chuy
ệ
n
đ
ó quy
ế
t không th
ể
x
ả
y ra. Th
ậ
t tình, tôi nh
ữ
ng
ướ
c mong l
ờ
i nh
ắ
n g
ử
i c
ủ
a tôi s
ẽ
đế
n tay
đồ
ng bào, bè b
ạ
n,
đồ
ng
độ
i, “
đồ
ng chí” c
ũ
c
ủ
a tôi, nh
ữ
ng th
ế
h
ệ
sau tôi, k
ể
c
ả
“k
ẻ
thù” c
ủ
a tôi n
ữ
a, trong d
ạ
ng
P a g e
2
m
ộ
t cu
ố
n sách b
ằ
ng gi
ấ
y tr
ắ
ng m
ự
c
đ
en h
ơ
n là m
ộ
t cu
ố
n sách trên màn hình máy tính. M
ạ
ng thông tintoàn c
ầ
u cho t
ớ
i nay v
ẫ
n còn là m
ộ
t cái gì xa l
ạ
v
ớ
i tuy
ệ
t
đạ
i
đ
a s
ố
dân chúng Vi
ệ
t Nam, k
ể
c
ả
nhi
ề
ung
ườ
i g
ọ
i là có h
ọ
c nh
ư
ng
đ
ã v
ề
già, không còn s
ứ
c
để
đọ
c m
ấ
y tr
ă
m trang trên computer! Cu
ố
i cùng,xin ng
ườ
i
đọ
c, nh
ấ
t là các b
ậ
c th
ứ
c gi
ả
, hãy l
ượ
ng th
ứ
cho nh
ữ
ng thi
ế
u sót, nh
ữ
ng nh
ầ
m l
ẫ
n
ở
ch
ỗ
nàych
ỗ
khác v
ề
tên tu
ổ
i,
đị
a danh, ngày, tháng... mà m
ộ
t cây bút “tr
ẻ
”
ở
tu
ổ
i 80, tài v
ố
n hèn, s
ứ
c
đ
ã ki
ệ
t, cóth
ể
m
ắ
c ph
ả
i.
Sài Gòn ngày 1 tháng 5 n
ă
m 2007
[1]Hoàng Minh Chính, tên th
ậ
t Tr
ầ
n Ng
ọ
c Nghiêm (1920-2008), t
ừ
ng gi
ữ
các ch
ứ
c v
ụ
Phó ch
ủ
nhi
ệ
mTr
c, Vi
ệ
n tr
ưở
ng Vi
ệ
n Tri
ế
t h
ọ
c Mác-Lênin. B
ị
khai tr
ừ
kh
ỏ
i
Đ
CS n
ă
m 1968trong v
ụ
“Nhóm "xét l
ạ
i ch
ố
ng
đả
ng". Nh
ữ
ng chú thích c
ầ
n thi
ế
t
để
b
ạ
n
đọ
c hi
ể
u thêm v
ề
nhân v
ậ
t
đượ
cnh
ắ
c
đế
n là c
ủ
a nhà xu
ấ
t b
ả
n.[2]Tr
ầ
n
Độ
(1923-2002), nhà v
ă
n, trung t
ướ
ng, t
ừ
ng gi
ữ
các ch
ứ
c v
ụ
phó ch
ủ
t
ị
ch Qu
ố
c H
ộ
i VNDCCH,tr
ưở
ng ban V
ă
n hoá V
ă
n ngh
ệ
Đ
CSVN kiêm th
ứ
tr
ưở
ng B
ộ
V
ă
n Hóa. V
ề
cu
ố
i
đờ
i,b
ị
khai tr
ừ
kh
ỏ
i
Đ
CSvì
đấ
u tranh cho dân ch
ủ
hoá
đấ
t n
ướ
c.[3]Nh
ữ
ng ng
ườ
i trong n
ướ
c
đấ
u tranh cho dân ch
ủ
đượ
c bi
ế
t
đế
n nhi
ề
u.[4]
Tô Hoài (1920), nhà v
ă
n n
ổ
i ti
ế
ng v
ớ
i nh
ữ
ng tác ph
ẩ
m
D
ế
Mèn Phiêu L
ư
u Ký, O Chu
ộ
t, Truy
ệ
n Tây B
ắ
c
…[5]
Ch
ế
Lan Viên (1920-1989), tên th
ậ
t Ph
ạ
m Ng
ọ
c Hoan, nhà th
ơ
n
ổ
i ti
ế
ng v
ớ
i nh
ữ
ng t
ậ
p th
ơ
Đ
iêu Tàn, Ánh Sáng và Phù Sa
...[6]
Nguy
ễ
n
Đ
ình Thi (1924-2003), m
ộ
t ngh
ệ
s
ĩ
đ
a tài, nhà v
ă
n nhà th
ơ
, nhà nghiên c
ứ
u, nh
ạ
c s
ĩ
sáng tác,có nhi
ề
u tác ph
ẩ
m trong m
ọ
i l
ĩ
nh v
ự
c.
VÌ SAO TÔI VI
Ế
T H
Ồ
I KÝ?
Khi ng
ườ
i ta b
ắ
t tay vào vi
ế
t h
ồ
i ký,
ấ
y là lúc m
ọ
i khát v
ọ
ng sáng t
ạ
o
đ
ã c
ạ
n, m
ọ
i ham mê, hoài bão
đ
ã t
ắ
t, và th
ầ
n ch
ế
t
đ
ã c
ầ
m l
ưỡ
i hái hi
ệ
n tr
ướ
c c
ử
a s
ổ
... ”
Câu m
ở
đầ
u
đ
ó, n
ế
u tôi không nh
ầ
m, là c
ủ
a George Sand ([1]) mà tôi
đ
ã
đọ
c,
đ
ã th
ươ
ng c
ả
m và
đ
ãt
ự
nh
ủ
r
ằ
ng r
ồ
i
đ
ây chính mình c
ũ
ng s
ẽ
ph
ả
i
để
l
ạ
i cho
đờ
i ít dòng nói th
ậ
t khi b
ướ
c vào tu
ổ
i 70, n
ế
u nh
ư
cái ch
ế
t lãng nhách không
đế
n b
ấ
t ch
ợ
t! Bi
ế
t
đ
âu
đấ
y, r
ồ
i
đ
ây l
ị
ch s
ử
s
ẽ
có thêm
đượ
c m
ộ
t s
ố
chi ti
ế
ttrong “t
ộ
i ác di
ệ
t v
ă
n hóa” c
ủ
a nhà c
ầ
m quy
ề
n Vi
ệ
t Nam trong m
ộ
t th
ờ
i gian dài trên n
ử
a th
ế
k
ỷ
nh
ờ
nh
ữ
ng ch
ứ
ng li
ệ
u
đượ
c ghi trong h
ồ
i ký c
ủ
a m
ộ
t k
ẻ
t
ừ
ng làm th
ứ
v
ă
n ngh
ệ
g
ọ
i là “vì
Đả
ng vì dân” trongsu
ố
t
đờ
i mình.Hãy nhìn l
ạ
i l
ị
ch s
ử
v
ă
n h
ọ
c ngh
ệ
thu
ậ
t
ở
mi
ề
n B
ắ
c Vi
ệ
t Nam mà xem.M
ộ
t l
ỗ
h
ổ
ng l
ớ
n!
Đ
úng v
ậ
y!H
ậ
u th
ế
s
ẽ
th
ắ
c m
ắ
c: làm sao mà t
ừ
n
ă
m 1945
đế
n
đầ
u th
ế
k
ỷ
21, nhân tài
đấ
t Vi
ệ
t
ở
mi
ề
n B
ắ
cVi
ệ
t Nam —m
ộ
t th
ứ
Đ
àng Ngoài c
ủ
a l
ị
ch s
ử
l
ặ
p l
ạ
i — ít
ỏ
i
đế
n th
ế
? Tác ph
ẩ
m c
ủ
a h
ọ
đ
âu r
ồ
i, ngoài lèotèo m
ấ
y bài th
ơ
c
ủ
a H
ữ
u Loan ([2]), Tr
ầ
n D
ầ
ẳ
ng có m
ộ
t ti
ể
u thuy
ế
t, m
ộ
t
đ
o
ạ
n v
ă
n nào
đ
áng
đượ
c trích gi
ả
ng trong các tr
ườ
ng t
ừ
ti
ể
u, trung
đế
n
đạ
i h
ọ
c hay sao? V
ậ
y mà trongsu
ố
t th
ờ
i k
ỳ
đấ
t n
ướ
c ta n
ằ
m d
ướ
i “s
ự
lãnh
đạ
o vô cùng sáng su
ố
t” và “duy nh
ấ
t
đ
úng
đắ
n” c
ủ
a nh
ữ
ngtên “xu
ấ
t thân thành ph
ầ
n c
ơ
b
ả
n”, trình
độ
h
ọ
c th
ứ
c
ở
m
ứ
c “
đ
ánh v
ầ
n
đượ
c ch
ữ
qu
ố
c ng
ữ
”, các v
ă
nngh
ệ
s
ĩ
công ch
ứ
c
ở
n
ơ
i này v
ẫ
n
đượ
c nhà c
ầ
m quy
ề
n trao t
ặ
ng “Gi
ả
i th
ưở
ng Nhà N
ướ
c”, “Gi
ả
i th
ưở
ngH
ồ
Chí Minh” và
đủ
th
ứ
b
ằ
ng khen gi
ấ
y khen,
đượ
c trang tr
ọ
ng l
ồ
ng kính treo kín nh
ữ
ng b
ứ
c t
ườ
ng phòng khách! Th
ử
h
ỏ
i nh
ữ
ng tác ph
ẩ
m
đượ
c khen n
ứ
c khen n
ở
ấ
y gi
ờ
đ
âu r
ồ
i? Té ra t
ấ
t c
ả
đ
ã b
ị
l
ị
ch s
ử
x
ế
p xó. H
ơ
n th
ế
n
ữ
a, nh
ữ
ng tác gi
ả
đượ
c Nhà N
ướ
c Xã H
ộ
i Ch
ủ
Ngh
ĩ
a khen hàng lo
ạ
t n
ọ
trong th
ự
c t
ế
còn là nh
ữ
ng k
ẻ
bán r
ẻ
l
ươ
ng tâm
đ
ã l
ợ
i d
ụ
ng các lo
ạ
i hình v
ă
n ngh
ệ
để
ca ng
ợ
i nh
ữ
ng
đ
i
ề
u b
ấ
t nhân, b
ấ
tngh
ĩ
a b
ị
c
ả
nhân lo
ạ
i ph
ỉ
nh
ổ
: khuy
ế
n khích con
đấ
u cha, v
ợ
t
ố
ch
ồ
ng; hô hào kích
độ
ng ng
ườ
i cùng m
ộ
tn
ướ
c chém gi
ế
t l
ẫ
n nhau; ra s
ứ
c ng
ợ
i ca nh
ữ
ng tên sát nhân khét ti
ế
ng nh
ư
Stalin ([5]
)… th
ậ
m chí, còn qu
ỳ
g
ố
i kh
ấ
u
đầ
u t
ạ
ơ
n nh
ữ
ng tên
đ
ao ph
ủ
và cái t
ổ
ch
ứ
c t
ộ
i ác là
“
Đả
ng
đ
ã cho tam
ộ
t mùa
xuân”([7]
) Nh
ụ
c nhãthay cho nh
ữ
ng k
ẻ
cam tâm b
ợ
đ
ít, lu
ồ
n trôn k
ẻ
gi
ế
t cha mình! V
ậ
y mà cho t
ớ
i cu
ố
i th
ế
k
ỷ
20 v
ẫ
n cònnh
ữ
ng k
ẻ
u mê c
ứ
t
ưở
ng các “tác ph
ẩ
m” tuyên truy
ề
n cho cu
ộ
c chi
ế
n huynh
đệ
t
ươ
ng tàn, cho h
ậ
n thùdân t
ộ
c, cho
đấ
u tranh giai c
ấ
p c
ủ
a chúng là giá tr
ị
l
ắ
m! C
ứ
xem chúng tâng b
ố
c nhau, n
ị
nh b
ợ
nhau, bôi
P a g e
3
x
ấ
u nhau, ki
ệ
n cáo nhau,
để
đượ
c nh
ậ
n cái… v
ế
t nh
ơ
m
ộ
t th
ờ
i làm lính v
ă
n ngh
ệ
c
ủ
a
Đả
ng thì th
ấ
y.Không th
ể
nín nh
ị
n mãi, nhân d
ị
p ng
ườ
i ta t
ổ
ch
ứ
c m
ừ
ng sinh nh
ậ
t 70 tu
ổ
i c
ủ
a tôi
để
ghi công nh
ữ
ngn
ă
m làm nô b
ộ
c c
ủ
a tôi, tôi
đ
ã công khai ph
ủ
nh
ậ
n tu
ố
t tu
ộ
t nh
ữ
ng gì tôi g
ọ
i là “tranh c
ổ
độ
ng b
ằ
ng âmthanh” trên Tivi Sài Gòn. Tôi kiên quy
ế
t không cho phát l
ạ
i nh
ữ
ng gì tôi
đượ
c nhà c
ầ
m quy
ề
n ng
ợ
i khensu
ố
t quá trình sáng tác.
Để
nh
ắ
c
đế
n nh
ữ
ng tác ph
ẩ
m c
ủ
a tôi, tôi ch
ỉ
đồ
ng ý lên m
ộ
t ch
ươ
ng trình dochính tôi so
ạ
n th
ả
o và
đặ
t tên. Nó g
ồ
m nh
ữ
ng ti
ế
ng nói c
ủ
a trái tim b
ị
c
ấ
m
đ
oán, b
ị
lên án, th
ậ
m chí b
ị
trù d
ậ
p su
ố
t n
ử
a th
ế
k
ỷ
.([9]
)Sau h
ế
t, d
ự
a vào th
ờ
i c
ơ
“
Đổ
i M
ớ
i”, nh
ờ
nh
ữ
ng b
ạ
n bè
đồ
ng tình v
ớ
i tôi và còn gi
ữ
đượ
c m
ộ
t s
ố
quy
ề
n hành cu
ố
i cùng tr
ướ
c khi v
ề
h
ư
u, ch
ươ
ng trình N
ử
a Trái Tim Tôi c
ủ
a Tô H
ả
i
đ
ã ra m
ắ
t tr
ọ
n m
ộ
tti
ế
ng
đồ
ng h
ồ
v
ớ
i toàn nh
ữ
ng “tác ph
ẩ
m b
ỏ
t
ủ
l
ạ
nh”, v
ớ
i nh
ữ
ng l
ờ
i tuyên b
ố
gây “s
ố
c” m
ạ
nh trong gi
ớ
ilàm nh
ạ
c
ă
n l
ươ
ng. Nh
ữ
ng
đồ
ng nghi
ệ
p th
ự
c s
ự
có tài và có tâm s
ự
gi
ố
ng tôi thì hài lòng. S
ố
này, khi tr
ả
l
ờ
i ph
ỏ
ng v
ấ
n, c
ũ
ng ch
ỉ
dám nh
ậ
n m
ộ
t cách khiêm t
ố
n con s
ố
ít
ỏ
i nh
ữ
ng gì mình làm ra x
ứ
ng
đ
áng
đượ
c g
ọ
i là tác ph
ẩ
m. Còn s
ố
khác, nh
ữ
ng “nh
ạ
c s
ĩ
” bám ch
ặ
t thành tích 500, 1000 bài hát ca ng
ợ
i
Đả
ng,ca ng
ợ
i Bác,
độ
ng viên con em ra chi
ế
n tr
ườ
ng hi
ệ
n còn ti
ế
p t
ụ
c l
ả
i nh
ả
i k
ể
công v
ớ
i
Đả
ng
để
xin “tí ti
ề
ncòm” nhân danh gi
ả
i này gi
ả
i n
ọ
thì t
ự
ái, n
ổ
i khùng,H
ọ
g
ọ
i tôi là “tên ph
ả
n
độ
ng”. Tr
ả
l
ờ
i nh
ữ
ng câuh
ỏ
i c
ủ
a báo chí ho
ặ
c truy
ề
n thanh, truy
ề
n hình tôi luôn nh
ắ
c l
ạ
i nguyên lý b
ấ
t di
ệ
t c
ủ
a ngh
ệ
thu
ậ
t:
“Ch
ỉ
nh
ữ
ng gì t
ừ
trái tim m
ớ
i
đế
n
đượ
c trái tim”!
Nh
ư
ng trái tim c
ủ
a tôi, h
ỡ
i ôi, g
ầ
n m
ộ
t th
ế
k
ỷ
qua l
ạ
i không
đậ
p vì...tôi! Nó b
ị
trói bu
ộ
c, b
ị
c
ưỡ
ng b
ứ
c ph
ả
i
đậ
p vì nh
ữ
ng cái xa l
ạ
v
ớ
i tôi: vì
Đả
ng, vì hai cu
ộ
c chi
ế
n,vì nh
ữ
ng tín
đ
i
ề
u nh
ậ
p kh
ẩ
u t
ừ
các n
ướ
c c
ộ
ng s
ả
n Nga, T
ầ
u.May thay, th
ờ
i th
ế
r
ồ
i c
ũ
ng
đổ
i thay. Liên Xô, “quê h
ươ
ng c
ủ
a cách m
ạ
ng vô s
ả
n toàn th
ế
gi
ớ
i”,“ng
ọ
n
đ
u
ố
c soi
đườ
ng cho nhân lo
ạ
i” s
ụ
p
đổ
cái r
ụ
p. Th
ầ
n t
ượ
ng Marx, Lénine, Stalin g
ầ
n 70 n
ă
m
đượ
ctôn th
ờ
h
ơ
n c
ả
Chúa Tr
ờ
i b
ị
đậ
p tan!
Đọ
c h
ồ
i ký, di bút c
ủ
a các v
ă
n ngh
ệ
s
ĩ
v
ĩ
đạ
i c
ủ
a m
ọ
i th
ờ
i
đạ
i nh
ư
)... hay c
ủ
a các nhà chính tr
ị
nh
ư
De Gaulle,Khrutchev, Nixon ([11]) ... càng th
ấ
y cái cao th
ượ
ng c
ủ
a h
ọ
bao nhiêu càng th
ấ
y cái b
ẩ
n th
ỉ
u, th
ấ
p hènc
ủ
a các nhà “chính ch
ọ
e” (politicaillerie) b
ấ
y nhiêu. Bi
ế
t bao tên tu
ổ
i l
ớ
n
đ
ã ch
ị
u s
ự
h
ắ
t h
ủ
i, lên án, th
ậ
mchí s
ă
n
đ
u
ổ
i, cách ly c
ủ
a m
ộ
t th
ể
ch
ế
, c
ủ
a t
ậ
p
đ
oàn n
ắ
m quy
ề
n l
ự
c, k
ể
c
ả
b
ị
lên án là “ph
ả
n b
ộ
i”
đ
ã
để
l
ạ
icho chúng ta các tác ph
ẩ
m ghi l
ạ
i nh
ữ
ng gì h
ọ
suy ng
ẫ
m qua nh
ữ
ng tr
ả
i nghi
ệ
m trong cu
ộ
c
đờ
i, nh
ữ
ng bu
ồ
n
đ
au, kh
ổ
c
ự
c, nh
ữ
ng ch
ị
u
đự
ng ghê g
ớ
m c
ả
v
ề
v
ậ
t ch
ấ
t l
ẫ
n tinh th
ầ
n
để
t
ồ
n t
ạ
i,
để
tìm tòi và sángt
ạ
o. Trong khi
đ
ó, h
ồ
i ký c
ủ
a các “lãnh t
ụ
cách m
ạ
ng” ch
ỉ
là nh
ữ
ng cu
ố
n sách nh
ă
ng cu
ộ
i, vi
ế
t ra c
ố
t t
ự
đề
cao mình m
ộ
t l
ầ
n cu
ố
i,
để
gi
ả
i thích (ch
ố
ng ch
ế
thì
đ
úng h
ơ
n) cho nh
ữ
ng hành
độ
ng sai l
ầ
m,
để
đổ
t
ộ
icho ng
ườ
i khác v
ề
nh
ữ
ng th
ấ
t b
ạ
i mang tính l
ị
ch s
ử
mà k
ẻ
vi
ế
t h
ồ
i ký chính là t
ộ
i ph
ạ
m. V
ậ
y thì, tôi, TôH
ả
i, m
ộ
t cái tên
đượ
c nhi
ề
u ng
ườ
i bi
ế
t
đế
n
ở
cái th
ờ
i “âm nh
ạ
c ph
ụ
c v
ụ
công nông binh”,
ở
cái th
ờ
i màâm nh
ạ
c, n
ế
u không làm
đ
úng yêu c
ầ
u c
ủ
a
Đả
ng là l
ậ
p t
ứ
c b
ị
b
ọ
n “quan v
ă
n ngh
ệ
” lên án là “m
ấ
t l
ậ
ptr
ườ
ng”, là “cá nhân ti
ể
u t
ư
s
ả
n”, th
ậ
m chí là “âm nh
ạ
c ph
ả
n
độ
ng”, có gì
để
mà h
ồ
i v
ớ
i ch
ẳ
ng ký?Bánhxe l
ị
ch s
ử
quay v
ớ
i t
ố
c
độ
kinh hoàng
đ
ã cu
ố
n ph
ă
ng nh
ữ
ng “tác ph
ẩ
m”, và c
ả
nh
ữ
ng tác gi
ả
c
ủ
a chúngt
ừ
ng
đ
o
ạ
t gi
ả
i th
ưở
ng này huân ch
ươ
ng n
ọ
— l
ạ
i than ôi, có c
ả
tôi trong
đ
ó! L
ẽ
công b
ằ
ng ch
ậ
m ch
ạ
pcho
đế
n nay
đ
ã ph
ụ
c h
ồ
i m
ộ
t cách r
ụ
t rè (không c
ầ
n m
ộ
t quy
ế
t
đị
nh hành chính nào h
ế
t) nh
ữ
ng tác ph
ẩ
mvà nh
ữ
ng tác gi
ả
m
ộ
t th
ờ
i b
ị
đ
o
ạ
đầ
y, b
ị
c
ấ
m
đ
oán. Cu
ộ
c
Đổ
i M
ớ
i, th
ự
c t
ế
là tr
ở
l
ạ
i nh
ư
c
ũ
, nh
ữ
ng quanni
ệ
m v
ề
cái
đẹ
p
đ
ã cho nh
ữ
ng “tên tu
ổ
i l
ớ
n” m
ộ
t th
ờ
i trong m
ọ
i lãnh v
ự
c quân s
ự
, chính tr
ị
, v
ă
n h
ọ
c,ngh
ệ
thu
ậ
t nh
ữ
ng cái tát t
ỉ
nh ng
ườ
i! Trong “c
ơ
n
đ
au cu
ố
i
đờ
i”, m
ộ
t s
ố
c
ự
u u
ỷ
viên trung
ươ
ng
đả
ngkhông còn ch
ỗ
ng
ồ
i ghé trong các ban ch
ấ
p hành m
ớ
i, m
ấ
y ông t
ướ
ng b
ị
cho ra rìa, ng
ồ
i ch
ơ
i x
ơ
i n
ướ
cho
ặ
c b
ị
khai tr
ừ
kh
ỏ
i
đả
ng vì b
ấ
t tuân th
ượ
ng l
ệ
nh,
đ
ã t
ỉ
nh ng
ộ
. Kinh nghi
ệ
m m
ộ
t
đờ
i theo
Đả
ng
đ
ã choh
ọ
cái
để
vi
ế
t nên nh
ữ
ng trang “sám h
ố
i” có ph
ầ
n nào giá tr
ị
. H
ọ
ph
ả
i tr
ả
giá cho s
ự
dám nhìn l
ạ
i cu
ộ
c
đờ
i b
ằ
ng con m
ắ
t khách quan và t
ỉ
nh táo b
ằ
ng s
ự
tr
ừ
ng tr
ị
t
ươ
ng
đố
i nh
ẹ
nhàng so v
ớ
i ng
ườ
i
đố
i khángkhác: b
ị
giam l
ỏ
ng t
ạ
i nhà, b
ị
c
ắ
t
đ
i
ệ
n tho
ạ
i, t
ị
ch thu computer... Trong khi
đ
ó — tôi xin nh
ắ
c l
ạ
i — m
ấ
yanh v
ă
n ngh
ệ
s
ĩ
m
ơ
ng
ủ
v
ẫ
n còn xúm
đ
ông xúm
đỏ
chen l
ấ
n nhau
để
giành b
ằ
ng
đượ
c m
ấ
y cái gi
ả
ith
ưở
ng cho nh
ữ
ng tác ph
ẩ
m mà con cháu ngày nay ch
ẳ
ng còn coi là cái gi
ố
ng gì.
Ấ
y là ch
ư
a k
ể
nh
ữ
ngk
ẻ
ch
ẳ
ng bao gi
ờ
góp m
ặ
t trong n
ề
n v
ă
n ngh
ệ
, k
ể
c
ả
v
ă
n ngh
ệ
“ph
ụ
c v
ụ
cách m
ạ
ng”, nhân d
ị
p này d
ị
pkhác c
ũ
ng
đượ
c nhà n
ướ
c vô s
ả
n hào phóng ban th
ưở
ng v
ề
“sáng tác”!M
ộ
t b
ứ
c tranh c
ườ
i ra n
ướ
c m
ắ
t.Riêng tôi, khi ch
ẳ
ng còn lao
độ
ng ngh
ệ
thu
ậ
t
đượ
c n
ữ
a (
đ
úng h
ơ
n là không còn mu
ố
n lao
độ
ngngh
ệ
thu
ậ
t n
ữ
a) b
ỗ
ng d
ư
ng l
ạ
i
đượ
c cái Nhà N
ướ
c công nông binh t
ặ
ng cho cái “Huân Ch
ươ
ng Lao
Độ
ng H
ạ
ng Nh
ấ
t”. Và khi không còn sáng tác n
ữ
a (
đ
úng ra là không mu
ố
n sáng tác n
ữ
a) thì l
ạ
i
đượ
cng
ườ
i ta treo lên c
ổ
cái m
ề
-
đ
ay “Gi
ả
i th
ưở
ng Nhà N
ướ
c”! S
ướ
ng ch
ư
a? T
ộ
i nghi
ệ
p cho m
ấ
y anh V
ă
n
Sections
« prev | next »- ĐÔI ĐIỀU PHI LỘ VIẾT... SAU CÙNG
- VÌ SAO TÔI VIẾT HỒI KÝ?
- TUỔI ẤU THƠ
- MƯỜI NĂM ĐÈN SÁCH HỌC VĂN HOÁ TÂY ĐỂ... ĐÁNH TÂY
- BƯỚC NGOẶT ĐỊNH MỆNH
- TỪ MỘT NGƯỜI LÍNH LÀM NHẠC
- CUỘC PHIÊU LƯU VĂN NGHỆ BẮT ĐẦU
- NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG HÒA BÌNH
- CUỘC PHIÊU LƯU GIỮA SA MẠC GIÓ LÀO
- SỰ TRẢ GIÁ QUÁ ĐẮT CHO NHỮNG VINH QUANG CAY ĐẮNG
- CUỘC CHIẾN CHỐNG MỸ
- BẮT ĐẦU VÀ KẾT THÚC MỘT CUỘC CHIẾN... THẢM BẠI
- VĂN NGHỆ THỜI “ĐỔI MỚI”
- KHÔNG THỂ CHẾT... TRONG IM LẶNG
- TÔI ĐÃ HẾT HÈN
Add a Comment