Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Italo Calvino - Görünmez Kentler

Italo Calvino - Görünmez Kentler

Ratings: (0)|Views: 120|Likes:
Published by nuritok

More info:

Published by: nuritok on Dec 12, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/17/2014

pdf

text

original

 
Görünmez Kentler 
 Üzerine*
Italo Calvino
Görünmez Kentler 
 bildik kentler değil; kurmaca kentlerdir. Hepsine birer kadın adı verdim; kitap kısa kısa bölümlerden oluşuyor. Bu bölümlerden her biri, her kent için ya da genel an-lamda kent kavramı için geçerli olan bir ipucu sunmalı. Tıpkı kâğıt parçalarına yazdığım şiirlerim gibi, bu kitap da geniş bir zaman dilimi içinde, birbirinden farklı esinlenmele-rimden yararlanarak, parça parça oluştu. Ben yazarken bir sıra izliyorum: Kafamda dönüp duran fikirlerden yola çıkarak yaz-dıklarımı ya da yalnızca yazmayı istediğim şeylerin notlarını içine koyduğum birçok dosyam var. Eşya için bir dosyam var, hayvanlar için bir dosyam var; kişiler için, tarihi kahramanlar için, mitoloji kahramanları için, dört mevsim için, beş duyu için  birer dosyam var. Bir dosyada yaşamımın kentleri ve kır man󰀭zaralarıyla ilgili sayfaları topluyorum, bir diğerinde zamandan  ve mekândan bağımsız hayali kentleri. Bu dosyalardan biri kâ-ğıtlarla tıka basa dolduğu zaman, ondan nasıl bir kitap çıkara- bilirim diye düşünmeye başlıyorum. Böylece son yıllarda, farklı evrelerden geçerek, bu kentler kitabının peşinden gitmeye başladım; arada sırada, her seferin󰀭
* Bu metin, 29 mart 1983'te, Calvino'nun, New York Columbia Üniversitesi Wri-
ting Division yüksek lisans öğrencilerine verdiği ingilizce konferanstan alınmış-
tır. Metin daha sonra 1983 yılında Amerikan edebiyat dergisi
 Columbia
 tarafın-dan "Italo Calvino on Invisible Cities" adı altında yayımlanmıştır (sayı 8,1983, s.
37󰀭42).
 
de minik bir parça yazarak. Kimi zaman yalnızca üzgün kentle-ri, kimi zaman yalnızca mutlu kentleri düşünmek geliyordu içimden; bir dönem kentleri yıldızlı gökyüzüne benzettim, baş-ka bir dönemse kentin dışında günden güne yayılan çöplükten konuştum. Sanki kişiliğimden ve düşüncelerimden kaynakla-nan bir günlük olmuştu bu; her şey kent imgelerine dönüşü- yordu: Okuduğum kitaplar, gezip gördüğüm sergiler, arkadaş-larımla yaptığım tartışmalar.  Ama bütün bu sayfalar hâlâ bir kitabı oluşturmaya yetmi- yordu; bir kitap (bana göre) başı ve sonu olan bir şey (dar an-lamda bir roman olmasa da). Kitap bir alan; okur içine girmeli, dolanmalı, belki kendini kaybetmeli, ama belli bir noktada bir çıkış hatta birçok çıkış bulmalı. Kitap, dışarı çıkabilmek için bir  yola koyulma olanağı. Aranızdan biri bu tanımın şiir kitapları, deneme kitapları ya da büyük olasılıkla öykü kitapları gibi okunan, bunun gibi bir kitap için değil de, olay örgülü bir ro-man için geçerli olduğunu söyleyebilir. Asıl söylemek istedi-ğim; bunun gibi bir kitap da, kitap olabilmek için, bir kurguya sahip olmalı, yani bir olay örgüsü, bir gezi tasviri ve bir sonucu
olmalı.
Hiç şiir kitabım olmadı, ama birçok öykü kitabı yazdım ve metinleri belirli bir sıraya koymakta hep zorlandım: Bu iş sıkın-tılı bir sürece dönüşebiliyor. Bu sefer daha en baştan her sayfa- ya bir dizge ismi vermeyi kafaya koymuştum:
 Kentler ve anı, Kentler ve arzu, Kentler ve göstergeler,
 dördüncü bir alt başlığa
Kentler ve biçim
 demiştim; ama bu başlık sonra bana fazla belir-siz göründü ve o da öteki ulamlara dağıldı. Kentleri yazmayı sürdürürken, bir süre, alt başlıkları çoğaltmak veya azaltmak (ki bence ilk iki dizge tartışmasız gerekliydi) ya da hepsini orta-dan kaldırmak konusunda kararsız kaldım. Birçok metni nasıl sınıflandıracağımı bilemediğim için yeni tanımlar aramaya ko- yuldum. Biraz soyut, hafif olan kentlerden bir grup oluşturabi-lirdim; daha sonra bu
 İnce kentler 
 başlığı altında toplandı. Bazı-larını
 ikili kentler 
 adı altında toplayabilirdim, ama sonra onları öteki guruplar arasında dağıttım. Öteki dizgeleri öngöreme-miştim: Son anda, başka türlü sınıflandırdığım metinleri, özel-likle "anı" ve "arzu", yeniden dağıttığım zaman, ortaya çıktılar.
10
Örneğin, (kendini görsel özellikleriyle belli eden)
 Kentler ve göz-ler 
 ve kendini değiş󰀭tokuş ile belli eden
 Kentler ve takas:
 Anı de󰀭ğiş󰀭tokuşu, arzu değiş󰀭tokuşu, geçmiş değiş󰀭tokuşu, kader de󰀭ğiş󰀭tokuşu. Oysa,
 Sürekli ve gizli kentler,
 kitaba vermeyi düşün-düğüm biçim ve anlamı kavramaya başladığım zaman, özellik-le, yani kesin bir amaçla, yazdığım iki dizge. Üzerinde uğraştı-ğım en iyi yapıyı, biriktirmiş olduğum malzemenin temelinde kurdum; çünkü bu dizgelerin sırayla birbirlerini izlemelerini, kendi içlerinde kesişmelerini ve bu arada da kitabın işleyişinin,
0
 metinleri yazdığım kronolojik düzenden kopmamasını isti- yordum. Sonunda her biri beş metinden oluşan on bir dizgede karar kıldım; belirli bir ortak iklime sahip olan farklı dizgelere ait metinlerden oluşan bölümler... Her ne kadar bunu açıkla-maya çalışan çok olduysa da; dizgeleri birbirine bağlayan yön-tem mümkün olanın en basitidir. Daha önceden söylemem gereken şeyi henüz söylemedim:
Görünmez Kentler,
 Marco Polo'nun Tatar İmparatoru Kubilay Han'a sunduğu bir dizi gezi notu. (Tarihi gerçek şöyle der; Ku- bilay, Moğol İmparatoru Cengiz Han'ın soyundan gelir, ama Marco Polo kitabında ondan "büyük Tatar Hanı" diye söz eder  ve bu da yazılı gelenekte böyle kalmıştır.) Benden, 13. yüzyılda Çin'e kadar ulaşan ve orada Büyük Han'ın elçisi olarak Uzak Doğu'yu köşe bucak dolaşan şanslı Venedikli tacirin gezi notla-rını izlemem istenmedi. Doğu, artık uzmanlara bırakılmış bir konu ve ben bu konuda uzman değilim. Ama yüzyıllar boyun-ca, fantastik ve egzotik bir sahne düzeni olarak 
 Milione'yi 
1
 esin almış yazar ve şairler var: Coleridge ünlü bir şiirinde, Kafka
imparatorun Haberi'nde,
 Buzzati
 Tatar Çölü'nde.
 Oysa yalnızca
Binbir Gece Masalları
 bu tip bir yazgıyla övünebilir: Öteki edebi eserlerin içlerinde yer bulduğu hayali kıtalara 󰀭"başka yerle-rin" kıtaları, ki bugün "başka yer" diye bir yer yok denebilir, sanki bütün dünya tek bir şekle bürünüyor󰀭 dönüşen kitaplar. Ütopik gezgin, dünya yıkıma uğradığı için uçsuz bucaksız gücünün değerini kaybetmekte olduğunu anlayan bu melanko-lik imparatora imkânsız kentleri anlatıyor, örneğin; yayıldıkça
1
 Milione,
 Marco Polo'nun Venedik'ten Çin'e yaptığı gezi notlarının özgün adıdır.
(ç.n.)
11

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->