Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
See Premium Plans
 
IDENTITET
 
broj 133., april 2009.
44
duhovnizov
SABORNI HRAMSVETOG OCA NIKOLAJAU KARLOVCU
Saborni hram Svetog oca Nikolaja u Karlovcu nakon miniranja i pot-punog rušenja 1993. godine ponovno je obnovljen i vraćen mu je prvo-bitan izgled
Napisao i snimio: NIKOLA CETINA
U međurječju četiriju rijeka- Korane, Kupe, Mrežnice i Dobrepodignut je u 16. vijeku renesansni grad Karlovac u oblikušesterokratne zvijezde, podijeljene na 24 pravilna prostornabloka kao tvrđava za obranu od Turaka. Bilo je to na pos
-
 jedu velikaške obitelji Zrinski, a sam grad Karlovac (Carlstadt)dobiva ime po svom osnivaču, austrijskom nadvojvodi KarluHabsburškom. Zbog opasnosti od turskih prodora izgradnjugrada su osiguravali Srbi iz Žumberka, koji su u to vrijemeveć bili austrijski vojnici. Kada je Karlovac sagrađen ti vojni
-
ci su razmješteni u Tounj, Zvečaj i Slunj, a već 1585. god
-
ine se u Karlovcu spominju dvije srpske porodice -
Nikole
Vukanovića
i
Petra
 
Popovića,
koji je kao bogati trgovac biobiran u gradsko vijeće.
Uvođenjem Vojne Krajine 1746. go
-
dine u Karlovac se naseljava više srpskih porodica. U dos
-
tupnim zapisima se spominju kao
kaladžije
- što označavačovjeka ribara, koji kala i suši prijesnu ribu -. Ovi Srbi kaladžijei trgovci su u to vrijeme živjeli na Zrinskom trgu, koji se ponjima i nazvao “
Vlaški plac.”
Vjerski život pravoslavnihstanovnika Karlovca oživljava dolaskom
Danila Jakšića
za
episkopa gornjokarlovačkog, koji je u Karlovac slao po jed
-
nog kaluđera iz manastira Gomirje da obiđe pravoslavneSrbe koji 1752. godine blagoslovom episkopa u jednoj kućiuređuju sebi kapelu. Godine 1763. episkop Danilo postavljau Karlovcu prvog stalnog sveštenika i to gomirskog kaluđera
SofronijaMamulu.
Povoljnije prilike za pravoslavnu crkvu uKarlovcu nastaju dolaskom podmaršala
Mikašinovića
, pra
-
voslavnog Srbina za zamjenika komandanta grada. Tadašnjigornjokarlovački episkop
Petar Petrović
uspijeva 1775. god-
ine za novog sveštenika u Karlovcu postaviti
Lazara Polojca.
Proglašenje Karlovca slobodnim kraljevskim gradom imućnitrgovci odlučiše iskoristiti da sebi naprave pravoslavni hram.Nastojanjem episkopa
Jovana Jovanovića
1785. godinedobijaju dozvolu za gradnju crkve. Zemljište kupuju od Fer 
-
dinanda Bulića za 3000 forinti i 12 cekina, a crkvu je po svo
-
 jim nacrtima gradio poznati karlovački graditelj
Josip Štiler.
Crkvu posvećenu
SvetomocuNikolaju
osvetio je 9. mar-
ta 1803. godine episkop
Petar Jovanović.
Ikone je izradiopoznati slikar 
Arsa Todorović
.
Za gradnju crkve utrošeno je30.000 forinti, a sredstva su prikupili članovi crkvene opštinekarlovačke i srpski trgovci iz Karlovca i Trsta. Po svojoj gra
-
diteljskoj vrijednosti (kasnobarokni stil) i unutrašnjoj oprem
-
ljenosti bila je u to vrijeme jedna od najljepših pravoslavnihcrkava. U njoj su služila dva sveštenika, od kojih je jedan bio itamošnji učitelj. Kao prvi učitelj i sveštenik spominje se
Danilo
Maslić.
Po popisu iz 1783. godine u Karlovcu su bile “53 srp
-
sko- pravoslavne duše”, a 1790. već 130 duša, a svoje kuće
su tada imali:
Atanas Kostić, Mihajlo Božić, Jovan Kostić,Atanasije Janković, Kuzman Svilokos, Petar Trifić, Mihaj
-
lo Basarović, Nikola Malivuk, Kosta Ligda, Riste Sadžak,Jefto Tatomirović, Ilija Žigić i Dmitar Musulin.
Broj Srba uKarlovcu je stalno rastao pa ih je po popisu iz 1991. godinebilo 14. 529. Početkom 90-ih godina Srbi iseljavaju i iz Karlov
-
ca pa ih po popisu iz 2001. godine ima samo 5.076, od kojihsu se 4.414 izjasnili kao pripadnici pravoslavne crkve. TokomDrugog svjetskog rata saborni hram Sv. oca Nikolaja bio jedevastiran. Iz hrama su bili odnešeni svi bogoslužni pred
-
meti, ali hram nije bio srušen, već je bio pretvoren u skladišteopljačkane srpske imovine. Nakon rata hram je, koliko jeto bio moguće, obnovljen i osposobljen za bogosluženje.Međutim, noći 28/29 decembra 1991. godine hram je minirani teško oštećen. Ponovno je devastiran i opljačkan, a 19. juna1993. godine od posljedica uzastopnog miniranja urušili su sezvonik i krov, te dio zidova. Terorističkim aktom 25. decembra1993. godine stručno je u centru grada miniran veći dio zgradegornjokarlovačke eparhije i crkvene opštine karlovačke. Na ru
-
glo grada Karlovca ove ruševine u centru grada još stravičnostrše opominjući odgovorne za nebrigu prema pravoslavnimsvetinjama. Upornošću episkopa dalmatinskog
Fotija,
koji
 je administrirao upražnjenom gornjokarlovačkom eparhijom2001. godine pokrenuta je inicijativa za obnovom hrama Sv.oca Nikolaja, a nastavlja se i dolaskom episkopa
Gerasima
 
za novog episkopa gornjokarlovačkog. Unatoč brojnim prob
-
lemima crkva je obnovljena i, koliko je to bilo moguće, vraćenau svoj prvobitni izgled 2007. godine zahvaljujući ponajvišeupornom karlovačkom parohu protojereju-stavroforu
Dušku
Spasojeviću.
Njegovim premještajem u Zagreb brigu okopotpunog dovršenja hrama preuzeo je novi karlovački paroh
 jerej
Slaviša Simaković
,
čije služenje je posebno svečano19. decembra kada se na hramovsku slavu Sv. Nikolu potradiciji u tom velebnom hramu okuplja veliki broj vjernika.
Search
Search History:
Searching...
Result 00 of 00
00 results for result for
  • p.
    • Notes
    Load more