Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
TURKCE ve KORECE

TURKCE ve KORECE

Ratings: (0)|Views: 830 |Likes:
Published by Üntaç Güner

More info:

Categories:Types, Research, History
Published by: Üntaç Güner on Sep 03, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/16/2012

pdf

text

original

 
bilig 
 
!
Yaz / 2004
!
say
30: 85-93© Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Ba
!
kanl
"
 
Eski Korece’de Türkçe Ödünç Kelimeler
Han-Woo Choi
!
 
Özet:
Korecede pek çok Altayca ödünç kelime bulunmaktad
r.Bunlar 
n esas olarak iki ayr 
dönemde Koreceye girdikleri kabul e-dilmektedir. Korecedeki Altayca kelimelerin ço
"
u 13. yüzy
l
n orta-lar 
nda, Koredeki Mo
"
ol egemenli
"
i döneminde ödünçlenmi
!
tir. Ay-
ca Kore tarihinin daha erken dönemlerinde, ilk veya eski Korecedöneminde de ödünçlenmi
!
çok say
da Altayca kelime bulabiliriz.Bu Altayca ödünç kelimelerin ço
"
unun Türkçe kökenli olmas
il-ginçtir. Bu yaz
eski Korecedeki Türkçe ödünç kelimelerle ilgilidir.
 Anahtar Kelimeler:
 
Korece, Eski Korece, Altayca, Ödünç kelime,Kore-Türkiye ili
!
kisi
Giri
!
 
Korece ile Türkçe aras
nda köklü bir genetik münasebetin söz konusu oldu-
"
u hakk 
nda bir çok görü
!
ileri sürülmü
!
tür. Bu görü
!
ler 
!
öyle özetlenebilir:Mo
"
olca, Türkçe ve Mançu-Tunguzca birbirine en yak 
n diller olarak bir Altay dil ailesini olu
!
turmaktad
r ve Korecenin de bu birli
"
e dahil edilebilmeihtimali çok büyüktür.Korece konusuyla en çok ilgilenen Bat
l
bilim adamlar 
Ramstedt ve Poppeolmu
!
tur. Bu iki bilginin konuyla ilgili görü
!
leri aras
nda baz
farkl
l
klar var-d
r. Ramstedt Korece ile di
"
er Altay dilleri aras
ndaki genetik ili
!
kiden sözederken Koreceyi di
"
er Altay dilleri ile ayn
ölçüde yak 
n bir dil saym
!
t
r.Fakat onun ö
"
rencisi Poppe, Korecenin Altay dil birli
"
i içindeki yeri konusun-da baz
 
!
üpheler ta
!
r. Ona göre Korecenin bir Altay dili olma ihtimali yüksek-tir; ancak Korece bir Altay dili ise Altay dil ailesinden, yani Proto-Altay dilin-den en erken ayr 
lan dil olmal
d
r. Bundan dolay
Korece di
"
er Altay dillerin-den biraz uzak kalm
!
t
r.Bu konu hakk 
ndaki benim görü
!
üm ise
!
udur: Korece kesin bir 
!
ekildeAltay dil ailesine mensuptur ve Altay dilleri içinde en çok Türk dilineyak 
nd
r.
#
imdiye kadar yap
lm
!
ara
!
t
rmalar d
!
nda, kendi ara
!
t
rmala-
 
 
 Handong University / G. KORE 
 
bilig 
 ,
Yaz / 2004, say
30
86
 
m
n sonucu olarak Korece ile Türkçe aras
nda 180’e yak 
n yeni ortak kelime ve 90’a yak 
n ortak ek bulunmu
!
tur. Üstelik bu ortak unsurlar 
nço
"
u yaln
z Türkçe ile Korece aras
nda de
"
il, Mo
"
olca ve Mançu-Tunguzca gibi di
"
er Altay dillerinde de mevcuttur. Ortak kelimeler bir yana b
rak 
l
rsa, çal
!
malar 
mdan elde etti
"
im ortak unsurlar 
!
unlard
r:
$
sim yapma ekleri 37, fiil yapma ekleri 14, hal ekleri 9, zamirler 8, s
fatfiiller 5, zarf fiiller 12, ço
"
ul ekleri 2. (Choi 1989).Öte yandan, Türkçe ile Korece aras
nda bir çok ödünç kelime de bulunmak-tad
r. Türkçeden Koreceye yap
lm
!
ödünçlemeler iki ayr 
tarihi dönemdemeydana gelmi
!
tir; Birincisi ilk Kore devletlerinin te
!
kil edilmesi ve geli
!
-mesi s
ralar 
nda, yani a
!
a
"
yukar 
MÖ 2. yüzy
ldan önceki as
rlarda, ikincisiise MS 13. yüzy
lda Mo
"
ol
$
mparatorlu
"
u’nun Kore’yi idare etti
"
i y
llardaMo
"
olca vas
tas
yla gerçekle
!
mi
!
tir.Bu makalede ilk Kore devletleri devrinde Türkçeden Koreceye geçmi
!
 ödünç kelimeler üzerinde duraca
"
m. Bilindi
"
i gibi milâttan önceki as
r-larda Kore’nin ilk devleti olan Kocoson ile Proto-Türkler olarak bilinenHunlar aras
nda co
"
rafî ve kültürel aç
dan oldukça s
k münasebetler ol-mu
!
tur. Bu iki devlet ve bunlardan sonra kurulan devletler de bir Altaykavimler birli
"
i halinde Çin’e kar 
!
sava
!
m
!
lard
r. Bu s
ralarda ve ondanönceki dönemlerde Korece ve Türkçe aras
nda hem kültürel hem de sözvarl
"
anlam
nda ödünçlemeler olmu
!
tur. Kore devletinin ilk devirlerin-de Türkçeden Koreceye geçmi
!
kelimeler 
!
unlard
r:
(1) Ko. ori “ördek”: Orta Korecede
orh
ve
orhi
olarak iki
!
ekli vard
r. Bukelimedeki /h/,
epithesis
ses olay
sonucu ilave edilmi
!
bir ünsüzdür. Ayr 
ca
orhi
 
!
eklinin sonunda bulunan /i/ ünlüsü Korecede s
k görülen isimden isimyapma ekidir. Modern Korecesi ise
ori
 
!
eklindedir. Öte yandan, bu kelimeYakutçada uzun ünlülü olarak 
o:r 
 
!
eklinde bulunmaktad
r. Eski Uygurcada
ördek 
“ördek” kelimesi vard
r (Ligeti 1966: 190). Clauson (1977: 205), bukelimenin
or-
“yüksek yere ç
kmak” fiili ile isim yapma eki
 –dek 
gibi iki ayr 
 morfemden meydana gelmi
!
oldu
"
unu iddia etmi
!
tir. Fakat, bildi
"
imiz gibiTürkçede
 –dek 
 
!
eklinde bir isimden isim yapma eki bulunmamaktad
r. Banagöre bu, Türkçe
ör 
ile bilinmeyen bir dilden geçmi
!
 
-dek 
kelimesinden olu
!
-mu
!
ve
hendiadion
olarak kullan
lm
!
t
r.(2) Ko. turumi “turna”: Bu kelime Eski Türkçeden Koreceye geçmi
!
tir. EskiTürkçede
turunya
, Orta Türkçede
turna
 
!
eklindedir. K 
 pçakça, Kumanca,Osmanl
ca gibi tarihi Türk dillerinde de ayn
 
!
ekilde geçmektedir. Azericeve Türkmencede ise
durna
 
!
eklindedir. Öte yandan, Yakutçada bu kelime
 
Choi
 , Eski Korece’de Türkçe Ödünç Kelimeler 
87
 
turuya
 
!
eklindedir ve bu Tunguzcaya da geçmi
!
tir: Evk.
turuya
. Bu kelimeJaponca taraf 
ndan da
turu
 
!
eklinde ödünçlenmi
!
tir.(3) Ko. bora “kar f 
rt
nas
”: Korecede bu kelime yaln
z
nunbora
“kar f 
rt
na” (
nun
 “kar”) kelimesinde bulunmaktad
r. Bu kelime ilk defa Orhon Türkçesinde
bo
“kar 
rt
nas
,
!
iddetli ya
"
mur”
!
eklinde bulunmaktad
r. Ça
"
ataycada
bora
 ! 
an
 
!
eklindedir ve bu Mo
"
olcadan geçmi
!
tir. Bugünkü Türk lehçelerinde de bu kelime bulunmakta-d
r; Trkm.
bo:ran
“id”leri., Kzk.
boran
“id”leri., Tuv.
bora:n
“id”leri., Tat.
buran
 “id”leri. Fakat bunlar 
n hepsi Mo
"
olcadan geçmi
!
tir. Çok ilginçtir ki AnadoluTürkçesinde
bora
 
!
ekli kullan
lmaktad
r ve bu
!
ekil Eski Türkçe
bo
 
!
ekline
 paragoge
ses olay
yla sonuna ünlü ilave edilerek meydana gelmi
!
tir. Öte yandan,Anadolu Türkçesinde Mo
"
olcadan geçmi
!
 
boran
 
!
ekli de bulunmaktad
r. Bu kelimeMo
"
olca ve Tunguzcada da bulunmaktad
r; Mo.
boro
 ! 
an
“ya
"
mur”, Lam.
burkun
 “kar f 
rt
nas
”, Evk.
burkan
“id”leri. Bu kelime Yakutçadan Evenkiceye geçmi
!
tir;Yak.
burxa:n
“kar f 
rt
nas
”. Poppe’ye (1960: 21) göre Mo
"
olca
boro
 ! 
an,
 
buru
 ! 
an
’dan geli
!
mi
!
tir. Poppe bu kelimeyi Türkçe
bur-
fiili ile kar 
!
la
!
t
rm
!
-t
r. Fakat Poppe’nin bu görü
!
ü yanl
!
t
r, çünkü Kazakça ve K 
rg
zcadaMo
"
olcadan geçmi
!
 
boran
kelimesinin yan
nda
bora-
fiili bulunmaktad
r. Bufiil, isim isim
bor 
ile isimden fiil yapma eki
 –a-
’dan meydana gelmi
!
tir.(4) Ko.
cokha
ye
"
en”: Bildi
"
im kadar 
yla bu kelime Mo
"
olca ve Mançu-Tunguzdillerinde görünmemekte ve yaln
z Orhon Türkçesinde
ç
qan
 
!
eklinde bulunmaktad
r.(5) Ko.
tonga
“kuvvetli, kal
n ve güçlü halat”: Bu yaln
z
tongacur 
“kuvvetlihalat” kelimesinde görünmektedir. Eski ve Orta Türkçede
tonga
oldukça s
görünmektedir. Bu kelime Ka
!
garl
Mahmud’un lugat
nda “kaplan”,Clauson’a (1972: 515) göre “kahraman”,
$
 bnü Mühenna’ya göre ise “kuvvet-li” anlam
ndad
r. Öte yandan bu kelime Çince kaynaklarda da
d’ung-nga
 olarak geçmektedir. Bu kelime büyük ihtimalle Mançu-Tunguzca yoluylaKoreceye geçmi
!
tir.(6) Ko.
w
ri
“iri köpek”: Bu kelime Kore’nin güney eyaletinde kullan
lmak-tad
r. Bu Eski Türkçe
böri
“kurt” ile ayn
d
r ve Türkçeden Koreceye geçmi
!
-tir. Yenisey Ostyak ve Rus dillerine de geçmi
!
tir.(7) Ko.
toksuri
“do
"
an”: Bu kelime d
!
nda Korecede “do
"
an
n bir çe
!
idi”niifade eden ve
 suri
ile yap
lm
!
iki kelime daha vard
r:
 surimae
(<*
 suri
+
mae
 “do
"
an”) ve
 surisae
(<
 suri
+
 sae
“ku
!
”). Öte yandan, anlam
belli olmayan
 suri
tek ba
!
na hiç kullan
lmamaktad
r. Fakat bu örneklerden
toksuri
kelime-sinin
tok 
ve
 suri
 
!
eklinde iki kelimeden meydana gelmi
!
oldu
"
u anla
!
lmak-tad
r. Korece
tok 
kelimesi Türkçe “do
"
an” anlam
ndaki
to
 ! 
an
(<*
tok 
+
kan
)kelimesinde ya
!
amaktad
r. Türkçe
to
 ! 
an
kelimesi *
tok 
ve kökeni belli olma-yan
*kan
!
eklinde iki kelimeden meydana gelmi
!
ve
hendiadion
olarak kul-lan
lm
!
t
r. Türkçe
*tok 
ise büyük ihtimalle proto veya eski TürkçedenKoreceye geçmi
!
tir.

Activity (4)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Mikail Bingöl liked this
Mehmet Bilgehan liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->