Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
17Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
J.Parandowski.Mitologia

J.Parandowski.Mitologia

Ratings:

3.0

(2)
|Views: 13,172|Likes:
Published by deborabl

More info:

Published by: deborabl on Sep 16, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as RTF, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/11/2014

pdf

text

original

 
JPM
Jan Parandowski
Mitologia
1
 
JPM
Grecja
WIADOMOŚCI WSTĘPNE
Mitologia jest zbiorem baśni o bogach i bohaterach. Naród grecki,podzielony na wiele szczepów, nie był zgodny w tym, co opowiadał oswoich bóstwach. Każde państewko, każda wieś lub gmina podawałyzupełnie inne wersje, które znów poeci przekształcali i zmieniali bardzodowolnie. W ten sposób w ciągu wieków urósł niezmiernie obfity iróżnorodny materiał, z którego wybieramy jedynie podania najbardziejrozpowszechnione, przejmując pewne szczegóły z piękniejszych lubciekawszych odmian.Mitologia nie jest jeszcze całą religią. Religia opiera się w przeważnejmierze na kulcie, na obrzędach, które, w przeciwieństwie do płynnych iłatwo przeobrażających się mitów, są trwałe, oporne postępowi czasu iprzechowują nader odległe formy wierzeń. Dzięki zachowawczości kultumożemy odtworzyć, w ogólnych zarysach, najdawniejszą wiarę Greków, anawet wskazać, co do niej wniosła ludność, która zamieszkiwała Helladęprzed osiedleniem się Hellenów. Jedną z pierwotnych form religii jest fetyszyzm — oddawanie czciboskiej przedmiotom martwym, uważanym za siedzijakiegoś duchadobrego lub złego. Chłop grecki, przechodząc koło kamienia na rozstajnejdrodze, padał na kolana i polewał głaz oliwą. Meteorytom, ponieważ spadłyz nieba, przypisywano siłę boską. Obłąkany, usiadłszy na takim kamieniu,odzyskiwał rozum, a zbrodniarz oczyszczał się z winy. Zwyczajnym, nieogładzonym okruchem skał nadawano nieraz imiona bogów iprzechowywano je w świątyniach.Podobnej czci doznawały pnie drzew i kloce z grubsza ciosane. Nawyspie Ikaros nie obrobiony pień drzewa nosił imię Artemidy. Mieszkańcybeockiej Cheronei widzieli największą świętość w kiju drewnianym, którynazywali dzidą; miał on spaść z nieba i znaleziono go w ziemi wraz zeznaczną ilością złota. Corocznie wybierany kapłan przechowywał go w
2
 
JPM
osobnej kapliczce, składał ofiary i zastawiał przed nim stół z rybami ipieczywem. Pierwotne bałwany, w ksztcie stka, upa lub deski,ozdabiano wstążkami, a niekiedy strojono w długie szaty, dając im pozórpostaci ludzkiej.
Drzewa bardzo stare lub szczególnie pi
ękne stawały się często powszechnąświętością, jak ów dąb w Dodonie, siedziba i poniekąd wizerunek samegoDzeusa. Zresztą u wszystkich ludów indoeuropejskich dąb był poświęconynajwyższemu bóstwu. Kult drzew był tak dalece trwały, że w I wieku n. e.,a więc w czasach wysokiej cywilizacji, naturalista Pliniusz pisał: “Wedleprastarego obrządku dzjeszcze prosty winiak pośwca boguwspaniałe drzewo, a i my chętniej czcimy gaje pełne ciszy niźli wizerunkibłyszczące złotem i kością słoniową".Człowiek pierwotny nie tylko nie uważa zwierząt za istoty niższe, aleniejednokrotnie stawia je wyżej od siebie, ceniąc ich siłę lub przebiegłość.Współczesne dzikie plemiona wymieniają nieraz pewne zwierzę jako swegoprzodka, założyciela rodu. Podobne poglądy mogli mieć najdawniejsi Grecy.W Tebach otaczano szczególną czcią łasicę, w Tesalii mrówkę (tesalscyMyrmidonowie twierdzili, że pochodod mrówek), na wyspie Samosowcę, w Delfach wilka. Bogom nadawano postać zwierzęcą. Dionizos byłbykiem, a wszystkie bóstwa ziemi przedstawiano jako węże. W Arkadiiznany był bardzo stary wizerunek Demetry jako czarno ubranej kobiety złbem końskim zamiast głowy. Z postępem cywilizacji zatracały się corazbardziej owe cechy zwierzęce i pozostawiły jedynie drobne ślady. Bóstwarzeczne, które pierwotnie miały postać byków, zachowały rogi na głowieludzkiej. Satyrowie z prawdziwych kozłów zmienili się w młodzieńców ospiczastych uszkach i małym, jakby szczątkowym ogonku. W innychwypadkach wspomnienie zwierzęcego wyglądu stwa przetrwało wpodaniach, które opowiadały o jego dziwnych przemianach. Najczęściejzwierzę, które ongi wyobrażało samego boga, zostawało przy nim jakonieodstępny towarzysz: sowa przy Atenie, wąż u nóg Asklepiosa. Te odwieczne wierzenia były przeważnie niezrozumiałe dla Greków zepoki wyższej cywilizacji. Ich pisarze, spotykając przeżytki kultu drzew,zwierząt lub kamieni, starali się je wyjaśnosobnymi legendami. W
3

Activity (17)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Otilia Mazilu liked this
Małgorzata Wójtowicz added this note
cerber
Michał Rogalski liked this
Benjamin Sagan liked this
Cezary Rechnio liked this
efgh4619 liked this
daniel1771 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->