Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
0Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Fytyrat e panjohura të Arbënisë

Fytyrat e panjohura të Arbënisë

Ratings: (0)|Views: 16|Likes:
Published by Ardit Kraja

More info:

Published by: Ardit Kraja on Jan 12, 2014
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/12/2014

pdf

text

original

 
Fytyrat e panjohura të ArbënisëJa si ishin Ulqini, Durrësi e Vlora në mesin e 1500-ës Në jetin 150!, "ur #arin $arleti po i jepte %orën e &un%it bio'ra&isë së (jer'j )astriotit*+istorie %e ita et (estis an%erbe'i,.pirotarum /rinipis*, Arbënia qeënë përsëri në qen%ër të ëmen%jes së&uqie euro-aiati"e $arleti e 'jo%hiqëllimisht atë "ohë për ta n%ërmarrë botimine "ësaj epre ëplotë, n'aqë me lar'pamësi%iplomati"e e "ish "uptuar se Arbëniatashmë qe e humbur /i"ërisht n2atëit, me %orëimin e "ështjellës së 3ehës,&orti&i"imee të 4shull-3ehës %he portine #e%ës hnjinit6, ajo u n%a për&un%imishtnë %y pjesë7 në Arbëninë 8ur"e %heatë Vene%i"e Në &a"t, N%arja e #a%he ishte përijuar "ërënueshëm rreth 90 jet më parë, në &un% të itee 2:0 të she" ;V,"ur "ryeqyteti i Arbënisë #esjetare,)ruja, "ish rënë e për'ja"ur në %uart eturqe e një it më pas po njëlloj "ishrënë e%he h"o%ra 1<:=6#e'jithë"ëtë, qën%resa e trojee Durrës-3ehë në qen%ër %he +imarë-/ar'ënë Ju' të en%it, e "ishin pen'uar &ormimin e një Arbënie 8ur"e të mirë&illtë3i%hja e "ëtyre isee me territoretUlqin-8iar, në Veri të Arbënisë e mbanteah%imisht situatën në 'jen%je të përn%eur )jo 'jen%je aaruese për turqitn%ryshoi në &aor të tyre etëm nëitin 1501, atëherë "ur ranë e%he "ështjellate Durrësit, )epit të >o%onit %he+imarës "jo e &un%it ra më 1<=?-shin6)ështu, pas shumë jap-e-marrjesh,më 1509-shin një tra"tat &atal n%ërmjet@smanllinje %he Vene%i"ase %o ta sh"imonte për&un%imisht Arbëninë#jerisht "jo n%arje e ila u linte turqee%he #orenë e populluar me shqiptarë6
 
reultoi histori"e, n'aqë pasojat e sajnu" mun%ën të shën%osheshin meas"urrë, ma%je as <00 jet më pas, "ur u&itua paarësia U &ormua "ështu e ashtuquajturaAlbania Veneta, bërthama eshtetit të ar%hshëm malae $uena$una, "y "u&i i mbrapshtë lumor ijonen%e sot të mbajë jashtë shtetit amë atëhqipëri sot #alaee6 që "a mbetur a"tualisht n'a t"urrja "atërshe"ullore ehqipërisë Vene%i"e/er%ja e he"urt osmaneFuqitë europiane nu" bënë "urr'jë për të "un%ërshtuar "u&irin e ri të osmanëenë "ëtë pjesë të .uropës h"a"u i "ëtij*sehiri* qën%ronte te" urrejtja që panja,/onti&i"ati, Frana %he /eran%oria#iteleuropiane ushqenin për Vene%i"un+umbjen e Arbënisë e "ishin i%enti&i"uar me t"urrjen e &uqisë Vene%i"e, e ila në të"aluarën "ish bash"ëpunuar me osmanëtmë tepër se me ata etë Ata "ishin n%je"ur me "ënaqësi si Vene%i"u i humbistenjë n'a një qytetet në Arbëni %he (reqi,n%aj %he me %obësimin e tij nu" n'urruan,që pas një tra"tati të njohur si 3i%hja e)ambrës, ta sulmonin %he ta thyenin atëmë 150=-ën)ëto "ontra%i"ta në 'jirin e .uropës së)rishterë u %hanë osmanëe "ohën eneojshme për t2u marrë me rebelët shqiptarëqë i "ishin shpëtuar 'jenoi%it %henu" "ishin mër'uar, %u"e &oruar "ësisojsun%imin e tyre /rinipatat arbënore uh%u"ën për&un%imisht Një terrinë e paa"ontë ra mbi ato ise, terrinë, e ila, për n'a "omuni"imi me .uropën, %o të"ishte si pasues etëm re'jimin "omunistnë she" ;;Benë mote "ur në Arbëninë e tra%htuar nu" %ihej C"a po n%o%hte /aarësia qehumbur, atra jarri në ona të paarritshmenirrnin herëpashere sh"ën%ija %hee ashtuquajtura /a 8uria ishte en%elar' N'ulimet shqiptare në bre'%et &illuantë mpa"en, pasi turqit "ishin &ri"ë të
 
qën%ronin pranë %etit, "u rrei"u i topaeeuropiane ishte 'jithnjë i pranishëm /ër rrje%hojë, portet e Us"u%arith"o%rëshir'ji6, 3ehës hnjini i #e%ës6 %heDraCitDurrësit u mbyllën #beti etëm/orti i Vlorës, pasi 'jiri i saj mbrohej mirën'a (juhëa )araburuni6 %he aani /ër "ëtë arsye, "y port u militariua si mos"ushtjetër %he shpe%itat italiane të osmanëeniseshin 'jithnjë n'a AloniaVlora )aq i ërtetë është "y &a"t, sa osmanëtn'ritën "ështjellën e 4shmit për të"ontrolluar bre'un e >o%onit, por jo aqa&ër %etit sa të rrihej n'a topat ene%i"as)ala të reja në bren%ësi të "ësaj one un%ërtuan e%he në /eqin e /reë, përposrin%ërtimit të "ështjellae të $ashtoës%he N%roqit(jithsesi, prapato"a shqiptare, e lënëtashmë në mëshirë të turqe, nu" i interesontenë "ëtë "ohë &uqie %etare europianeAto synonin të mbanin 'jallërru'ët e "omuni"imit nëpër A%riati" %he për "ëtë u %uhej të përtërinin herë pashere portulanët e hartat %etare )y iolim iArbënisë për"onte e%he me etjen e &lotiljee për in&ormaione "apilare mbi bri'jet%he en%banimet e tyre Në &a"t, /esëqin%a she" ;V46, n%ër tëtjera, qe e%he she"ulli i bumit të portulanëe,të ilët përbënin hall"ën li%hësen%ërmjet harto'ra&isë en%e ar"ai"e të/eutin'erit %he asaj mo%erne, që %o hillohejmë pas me &ormimin e shoqëriee institutee 'jeo'ra&i"e e para syresh qeAa%emia Eomo'ra&ia %e'li Ar'onauti,n'ritur në Vene%i" më 1!<-ën6 Armaosh"ruante në 1=9?-shin se *bota, e mahnitur n'a bulimi i )ontinentit të >i, %u"ejse e injoronte e"istenën e hqipërisë7 n%ërpritenmarrë%hëniet tre'tare e politi"e %heu%hëtarët e "ohës, %u"e mos u joshur mën'a "ujtimet e lashta, rrahin lar' n'a "ëto bri'je të pa%epërtueshme Vetëm Vene%i"ui'jilon pasi "a "u&ij të përbash"ët me 8urqinëG për"un% i%enë e bar"imit në hqipëri

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->