Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Jeto Gjelber

Jeto Gjelber

Ratings: (0)|Views: 27 |Likes:
Published by Haki Kola
Gazeta e Shqoatave te perdoruesve e pronareve te pyjeve ne Shqiperi e Kosove
Silviculture is defined as " the art of producing and tending a forest; the application of the knowledge of silvics in the treatment of a forest." This definition indicates the relation existing between silviculture and silvics. The latter deals with the underlying principles which control the life of individual forest trees and stands. It furnishes the scientific basis upon which silviculture rests. In a broader interpretation of the term silviculture includes the foundations of silviculture; namely, silvics, the science, and the practice of silviculture or the art.

Relatively little is known concerning silviculture. This may be attributed to three causes:

First, silviculture as yet has been practiced to a limited extent and during a period of only a few years, whereas it requires several decades to build up definite silvicultural practice.

Second, silvicultural practice is essentially a local consideration, varying in important details from forest to forest. Generalizations and the intelligent use of knowledge gained by others develop slowly under such a condition.

Third, application of knowledge to treatment of a forest is seriously hampered when such knowledge is fragmentary. Silvics, which in theory affords the scientific basis for silviculture, is still in its infancy so far as furnishing definite information for use of practitioners on numerous important problems is concerned.

RALPH C. HAWLEY
Silvikultura është përcaktuar si " arti i prodhimit dhe kujdesit pwr pyllin; aplikimit injohurive tw silvikultures në trajtimin e një pylli " Ky përkufizim tregon lidhjen që ekziston midis Silvikultures dhe pylltarisw. E fundit merret me parimet themelore të cilat kontrollojnë jetën e drurwve individuale dhe grumbujve pyjore. Kjo ushqen bazën shkencore mbi të cilën mbështetet silvikultura . Në një interpretim më të gjerë të termit Silvikultura përfshin themelet e Silvikultura , domethënë , pyllin , shkencën dhe praktikën e Silvikulturws apo artit .

Relativisht pak dihet lidhur me Silvikulturwn . Kjo mund t'i atribuohet tre shkaqeve :

Së pari , silvikultura ende është praktikuar në një masë të kufizuar dhe gjatë një periudhe prej vetëm disa vjet, (mw pak se 100, apo mw pak se njw gjeneratw e pyllit tw lartw) ndërsa ajo kërkon disa dekada për të ndërtuar praktika të caktuara silvikulturore .

Së dyti , praktika silvikulturore është në thelb një konsideratë lokale , të ndryshme në detaje të rëndësishme nga pylli I Gjirokastrws Sarandws, nw pyllin e Librazhdit, Vermoshit, Ferizajt, Sharrit apo Decanit . Përgjithësimet dhe përdorimi i mençur i njohurive të fituara nga të tjerët nw tw tilla kushtw avancojnw shumw ngadalw.

Së treti , aplikimi i njohurive për të trajtimin e një pyll të pengohet seriozisht kur njohuritw lidhur me pyllin janw pjesore apo ë fragmentare . Shkenca pwr pyllin (Silvics) , të cilat në teori japin bazat shkencore për Silvikulturwn , janë ende në foshnjërinë e tyre aq sa akoma ka probleme pwr tw dhwnw informacion të përcaktuar në problemet e shumta e të rëndësishme tw pylltarisw .

Ralph C. Hawley
Gazeta e Shqoatave te perdoruesve e pronareve te pyjeve ne Shqiperi e Kosove
Silviculture is defined as " the art of producing and tending a forest; the application of the knowledge of silvics in the treatment of a forest." This definition indicates the relation existing between silviculture and silvics. The latter deals with the underlying principles which control the life of individual forest trees and stands. It furnishes the scientific basis upon which silviculture rests. In a broader interpretation of the term silviculture includes the foundations of silviculture; namely, silvics, the science, and the practice of silviculture or the art.

Relatively little is known concerning silviculture. This may be attributed to three causes:

First, silviculture as yet has been practiced to a limited extent and during a period of only a few years, whereas it requires several decades to build up definite silvicultural practice.

Second, silvicultural practice is essentially a local consideration, varying in important details from forest to forest. Generalizations and the intelligent use of knowledge gained by others develop slowly under such a condition.

Third, application of knowledge to treatment of a forest is seriously hampered when such knowledge is fragmentary. Silvics, which in theory affords the scientific basis for silviculture, is still in its infancy so far as furnishing definite information for use of practitioners on numerous important problems is concerned.

RALPH C. HAWLEY
Silvikultura është përcaktuar si " arti i prodhimit dhe kujdesit pwr pyllin; aplikimit injohurive tw silvikultures në trajtimin e një pylli " Ky përkufizim tregon lidhjen që ekziston midis Silvikultures dhe pylltarisw. E fundit merret me parimet themelore të cilat kontrollojnë jetën e drurwve individuale dhe grumbujve pyjore. Kjo ushqen bazën shkencore mbi të cilën mbështetet silvikultura . Në një interpretim më të gjerë të termit Silvikultura përfshin themelet e Silvikultura , domethënë , pyllin , shkencën dhe praktikën e Silvikulturws apo artit .

Relativisht pak dihet lidhur me Silvikulturwn . Kjo mund t'i atribuohet tre shkaqeve :

Së pari , silvikultura ende është praktikuar në një masë të kufizuar dhe gjatë një periudhe prej vetëm disa vjet, (mw pak se 100, apo mw pak se njw gjeneratw e pyllit tw lartw) ndërsa ajo kërkon disa dekada për të ndërtuar praktika të caktuara silvikulturore .

Së dyti , praktika silvikulturore është në thelb një konsideratë lokale , të ndryshme në detaje të rëndësishme nga pylli I Gjirokastrws Sarandws, nw pyllin e Librazhdit, Vermoshit, Ferizajt, Sharrit apo Decanit . Përgjithësimet dhe përdorimi i mençur i njohurive të fituara nga të tjerët nw tw tilla kushtw avancojnw shumw ngadalw.

Së treti , aplikimi i njohurive për të trajtimin e një pyll të pengohet seriozisht kur njohuritw lidhur me pyllin janw pjesore apo ë fragmentare . Shkenca pwr pyllin (Silvics) , të cilat në teori japin bazat shkencore për Silvikulturwn , janë ende në foshnjërinë e tyre aq sa akoma ka probleme pwr tw dhwnw informacion të përcaktuar në problemet e shumta e të rëndësishme tw pylltarisw .

Ralph C. Hawley

More info:

Published by: Haki Kola on Jan 14, 2014
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/18/2014

pdf

text

original

 
JETO GJELBËR
 KPKK PPK
1
JETO GJELBËR
 
FKPKKFKPKKFKPKKFKPKKFKPKK
KPKK
Feder Feder Feder Feder Feder ata Kombëtare eata Kombëtare eata Kombëtare eata Kombëtare eata Kombëtare ePyjeve Pyjeve Pyjeve Pyjeve Pyjeve dhe Kullotavedhe Kullotavedhe Kullotavedhe Kullotavedhe KullotaveKomunalKomunalKomunalKomunalKomunale, Shqipërie, Shqipërie, Shqipërie, Shqipërie, Shqipëri
www.fkpkk-shqiperi.org
APPKAPPKAPPKAPPKAPP
PP
K
Asosacioni iAsosacioni iAsosacioni iAsosacioni iAsosacioni iPPPPPronarëve tëronarëve tëronarëve tëronarëve tëronarëve të PyjevePyjevePyjevePyjevePyjevePrivatë, Privatë, Privatë, Privatë, Privatë, KoKoKoKoKosovësovësovësovësovë
www.akppp.net
Gazetë Periodike, Tiranë (Viti i pesëmbëdhjetë i botimit) Nr. 134, dhjetor 2013
 
shpërndahet
FALAS
E DREJTA SJELLPËRGJEGJËSI!
PYLLTARIA DO TËMBËSHTETET SËRISH NËKUADËR TË NDIHMËS PARAANËTARËSIMIT NË BE
Faqe 4
Rexhep NDREU
(Federata Kombëtare e PKK)
Sfida me të cilën jemi ballafaquar nëlëvizjen drejt menaxhimit epërdorimit të qëndrueshëm të burimeve pyjore e kullosore, si dheriparimi i disa nga dëmtimet e mëdhamjedisore, të bëra në 6-7 dekadat efundit, ka të bëjë me të drejtat epronës dhe përdorimit. Degradimidhe varfërimi i mjedisit ka qenë më ithellë kur të drejtat e pronës dhepërdorimit kanë qenë tëpapërcaktuara qartë dhe kur, asshteti as komuniteti lokal nuk kanëqenë të predispozuar t’i mbështesine të merren vesh për të drejtat edetyrimet, si të mbështetura nëzakonet e traditat ashtu edhe nëtransferimin e bazuar në ligj.Me përjashtim të një sipërfaqeje të vogël pyjesh e kullotash të kthyer ish-pronarëve me shumë vështirësi pas viteve 1990, pjesa tjetër deri tanimbetet pronë shtetërore. Më pak se10 % e sipërfaqes pyjore gjykohet tëketë qenë pronë private përpara vitit1945, përkundër faktit që të drejtazakonore të padokumentuara janë tëforta dhe janë rikonfirmuar në mbi30 % në pronësi tradicionale që i njehfshati gjërësisht, veçanërisht në veri- verilindje të vendit.Reforma agrare dhe privatizimi itokave në zonat rurale ka mbetur ikufizuar vetëm në tokat bujqësore.Kjo ka krijuar diferencim të zonaverurale të vendit. Zona fushore, epërbërë kryesisht nga toka bujqësore,është privatizuar totalisht, duke idhënë mundësi fshatarit të ketë njëfermë rreth dy herë më të madhe sefshatari që jeton në zonat malore, qënë shumicën e territorit janë pjesë efondit pyjor kullosor shtetëror.Politikat e gabuara të shpyllëzimitdhe shndërrimit të kullotave në toka bujqësore, kaçuar ulje ndjeshme të sipërfaqes pyjore ekullosore përreth fshatrave.Diferenca është mjaft e madhe nëdëm të pyllit.Ndryshimet e përmendura, rritja epopullsisë dhe paqartësia e kuadritligjor, bëjnë që pasiguria e pronës të jee pranishme gjithakategoritë e përdorimit të tokës, dukepërfshirë këtu rreth 30 % të sipërfqessë tokës bujqësore, si dhe të gjithapyjet e kullotat që u janë dhënë nëpronësi komunave, veçanërisht nëdrejtim të aktiviteteve ekonomike nëpyje e kullota, si dhe inicitaivat etregut të Shoqatave të Përdoruesvvetë pyjeve dhe kullotave komunale. Tëdrejtat, të cilat herë - herëkoinçidojnë e herë jo me të drejattradicionale, formalisht duhet tërregullohen me marrëveshje midis
KONFERENCA RAJONALE, QARKU ELBASAN
"Nxitja e ZhvillimitRajonal NëpërmjetPotencialeve Pyjoredhe Turistike"
Faqe 4
NË MBËSHTETJE TË FUQIZIMIT TË PYLLTARISË KOMUNALE GJATË VITIT 2013
Veprimtaritë e ndjekura ngaFRPKK për rajonin Tiranë-Durrës
Nga: Ing. Ferdin LIÇAJ
 Kryetar i FRPKK, rajoni Tira-Durs
Gjatë periudhës 2012-2013, membështetjen sistematike të FKPKK Tiranë, nga FRPKK e rajonit Tiranë-Durrës janë ndërmarrë hapa konkretëpër arritjen e objektivave strategjikë tëmiratuar nga mbledhja zgjedhore easamblesë së saj, e cila u mbajt nëQershor të vitit 2011...
Faqe 5 Faqe 2 
Më 22 Nëntor 2013, Këshilli i Qarkut Elbasannë bashkëpunim me Fondacionin CNVP nëShqipëri (Bashkojmë Vlerat e Natyrës dheNjerëzit) dhe Agjensinë Suedeze për ZhvilliminNdërkombëtar (SIDA), organizuan KonferencënRajonale në Qarkun Elbasan "Nxitja e zhvillimittë zonave rurale, duke shfrytëzuar potencialetnatyrore të pyjeve dhe turizmit".Qëllimi kryesor i zhvillimit të kësaj konferenceishte sensibilizimi i komunitetit të gjërë dheaktorëve rajonalë të Qarkut Elbasan për tëmbështetur fuqishëm zhvillimin e dy sektorëvetë rëndësishëm, siç janë pyjet dhe turizmi, dukepunuar së bashku për zhvillimin rural në veçanti dhe atë rajonal tërësi...
AKTIVITETI
Festohet në Shkodër Ditae Tokës Nënë dhe JavaEuropiane e Pyjeve
Në datat 13-14 Dhjetor 2013 u festua në Shkodër Ditae Tokës Nënë dhe Java Europiane e Pyjeve. Aktivitetiu zhvillua në sheshin kryesor të qytetit dhe u mbështetnga fondacioni CNVP (Bashkojmë Vlerat ...
Faqe 3
Ju urongëzuar Vitine Ri2014!"
 Me rastin e 11 Dhjetorit – Dita Ndërkombëtare e Maleve
Marius LazdinisPeter HERBST
Bujqësia është kyçe për ekonomitë eBallkanit Perëndimor me një pjesë tëmadhe të fuqisë punëtore ende të punësuarnë këtë sektor dhe pjesa që zë në PPB(Prodhimi i Përgjithshëm Bruto) ështëende shumë e lartë, nqs. krahasohet meekonomi të tjera të zhvilluara...
GËSHTENJA
Faqe 6 
Miftar LOKAJ
(inxhinier CNVP-zyra Pejë Kosovë )
Gështenja e butë (Castanea sativa) ështënjëra prej fruteve të para pyjore të cilënnjeriu e ka përdorur si ushqim. Në rajonine Mesdheut dhe në Evropë sipashistorianëve,gështenja ka filluar tëpërhapet përmes Greqisë. gështenjaradhitet në familjen e ahut dhe dushkut...
"FEDERATA KOMBËTAREE PYJEVE DHEKULLOTAVE KOMUNALE
 
JETO GJELBR
 KPKK PPK
Këshillit të Komunave dhe këto tëfundit me fshatrat e banorët. Shumëprej përdoruesve ndjehen tëpambrojtur e të trembur se mund t’ihumbasin këto të drejta, pronësie. Tëdrejtat e pronësisë dhe përdorimitnuk janë përcaktuar saktë dhe nuk  janë ligjëruar. Për tokat bujqësore tërefuzuara (mbi 120 mijë ha ish-pyjee kullota të hapura toka të reja) që janë aktualisht nën një degradimintensiv, si pasojë e mospërdorimitdhe erozionit, pengesat kryesore përndryshimin e përdorimit nga toke bujqësore pyll, kullotë, etj., vjennga mosqartësia e ligjeve me të cilatadministrohen.Tranzicioni vazhdon me vakuminstitucional e ligjor dhe, për këtëarsye, rregullat, rregulloret dhestrukturat administrative shpeshkanë qenë të paintegruara. Kështu,ligjet për transferimin e pronavepublike në pronësi apo përdorim tëNjësive të Qeverisjes Vendore, tëmiratuara në vitin 2001, nuk marrinnë konsideratë specifikat e pasurivetë ndryshme publike, duke trajtuarnë të njetjën mënyrë si transferimine ujësjellësit, pyllit, kullotës apogodinës së amortizuar të ish-repartitushtarak. Duke mos marrë nëkonsideratë një përvojë disavjeçare,të krijuar nga transferimi i pyjeve dheduke rifilluar nga hiçi, krijoipasigurinë tek familjet në fshat, qëtransferimi i realizuar në përdorimnuk po shkon drejt dhënies nëpronësi për shkak të mentalitetit dhefrikës së disa burokratëve se, familjanuk e ruan pronën e vet, kur në faktnë të gjithë Shqipërinë ndodh ekundërta. Pengesave nga pakësimidhe vështirësia e arritjes së burimeveu shtohet edhe mospërputhja dhe boshllëqet midis rregullave e ligjevezyrtare nga njëra anë, me të drejtatzakonore dhe nevojat e popullsisërurale, në anën tjeter. Zbatimi ipolitikave të diferencimit të taksave,shpërblimeve apo të tjera iniciativaveqë mbështesin menaxhimin eqëndrueshëm të burimeve natyrore javem hapat e pa,megjithëse përvoja e viteve të fundit vlerëson se nëpërmjet tyre mund arrihet shumë. Të tilla politika agrarembështetëse, që ishin përfshirë edhenë ligje, në periudhën 1924-1944 dheqë janë pjesë e legjislacionitperëndimor, tek ne hasin njërezistencë të pajustifikuar.Rezultatet kanë treguar që ky drejtimështë rruga e duhur. Sugjerohet qëpyjet të kalojnë nën Ministrinë eBujqësisë dhe Zhvillimit Rural. Kjoështë logjike duke pasur parasysh qëmbi 60% e pyjeve dhe kullotavemenaxhohet nga familjet fshatare dhekjo po vjen duke u rritur. Duke pasurpyjet të lidhur me bujqësinë dhezhvillimin rural si një sektor ekonomik,
E drejta sjell përgjëgjësi në perdorimine qëndrueshëm të pyllit e kullotës
(Vijon nga faqja 1)
 jemi një linjë dhe me BE, i cilimbështet pylltarinë në politikat e sajtë zhvillimit rural. Ky ndërtiminstitucional lejon qeverinë të ketëpolitika të harmonizuara për zhvillimine zonave rurale duke adresuar të gjithësektorët dhe burimet natyrore dhepërdorim të duhur të fondeve të BE përZhvillimin Rural.Në shumë vende të BE dhe vende tëBallkanit është bërë një zgjedhje engjashme.Mbështetja e pylltarisëkomunale nga brenda Ministrisë sëBujqësisë është gjithashtumbështetëse për përfundimin eregjistrimit të tokës me përdoruesit
MALET NË DITËN E TYRE, TËZHVESHUR DHE TË MASAKRUAR!
shfrytëzuara dhe mjedise të parehabilituara, erozion masiv në masën 60-180 ton /ha/vit në zonat malore tëshpyllëzuara me pjerrësi të lartë. Edhezonat e mbrojtura nuk i kanë shpëtuarmasakrës së pyjeve. Prerja e pyjeve nëlartësitë e maleve ku gjendenhidrocentralet, e nxitën edhe më tejpërmbytjen e qytetit dhe ultësirën eShkodrës në vitin 2012, duke e kthyer nënjë Venecie ujore. Prerja e pyjeve në atëzonë dhe mungesa e programeve tëpyllëzimeve, rrezikon në mënyrë gradualembushjen e rezervuareve me dhera dheuljen e nivelit të ujit.Malet janë të kërcënuar nga faktorënatyrorë dhe njerëzorë, duke përfshirëzjarret, ndryshimin e klimës, ndryshimine mbulesës së tokës, dëmtimet ngashfrytëzimi i minierave, zhvillimin einfrastrukturës pa ruajtur burimetnatyrore dhe prerjet e pyjeve. Këtopresione degradojnë mjediset malore dhendikojnë në ekosistemin dhe jetesën enjerëzve që varen në ta. Prandaj Konventapër diversitetin biologjik në vitin 2004adresoi problemet specifike tëekosistemeve malore për të ruajturdiversitetin malor dhe për të kontribuarnë zbutjen e varfërisë dhe për arritjen eobjektivave të zhvillimit të mijëvjeçarit,duke ulur varfërinë, pabarazinë,aktualë. Proçesi ka filluar tashmë përtë identifikuar rrugët dhe mënyrat përprivatizimin final tek fermerët epyjeve privatë. Po ashtu, kjo është nënjë linjë me zhvillimet e BE, kupylltaria private zë pjesën më të madhetë pyjeve si në Austri, Gjermani, Suedidhe Slloveni (ku mbi 80% e të gjithëpyjeve janë në pronësi të familjeve).Ne, i sugjerojmë qeverisë të mbështesëpylltarinë komunale në Shqipëri dhet’u bashkohet zhvillimeve të sjella ngakontributi i shumë familjeve në zonatrurale, të cilët kanë marrë përgjegjësinëe mbrojtjes dhe zhvillimit të pyjeve ekullotave të tyre.
Prof. Dr. Sherif LUSHAJ
Jo pa qëllim Asambleja e Përgjithshmee Kombeve të Bashkuara, 11 Dhjetorine ka shpallur si "Ditën ndërkombëtaretë maleve"që prej vitit 2003, si njëmundësi për të krijuar vetëdije përrëndësinë e maleve, për të evidentuarmundësitë dhe kufizimet në zhvilliminmalor dhe për të sjellë ndryshimepozitive në male dhe zonat malore në botë. Sistemet malore, duke mbuluarrreth 27 % të sipërfaqes së tokës globaledhe në mbështetje të drejtpërdrejtë të22% të popullsisë së botës, janë kullate ujit për më shumë se gjysmën enjerëzimit të botës. Njerëzimi nëultësirë gjithashtu varet nga mjedisetmalore për një gamë të gjërë tëmallrave dhe shërbimeve, ujë, energji,lëndë drusore dhe mundësi për çlodhjee përtëritje shpirtërore. Malet e botëspërfshijnë disa nga peisazhet mëspektakolare, aty është përqëndruargati gjysma e biodiversitetit të botës.Nga 20 lloje bimore që furnizojnë 80%të ushqimit në botë, gjashtë specie kanëorigjinën në male, si dhe një pjesë emadhe e kafshëve. Malet janë vendimtare në lëvizjen e botës drejtrritjes së qëndrueshme ekonomike nëkontekstin e çrrënjosjes së varfërisë.Shqipëria është një vend malor në tretë katërtat e territorit të vendit. Vetëm16 përqind e territorit shtrihet nëlartësinë deri në 100 m mbi nivelin edetit, ndërsa e gjithë sipërfaqja tjetërshtrihet mbi këtë lartësi. Male e vargmale si një ansambël i orkestruarme dorë, relieve e peisazhe komplekse,hone të thella malore dhe ujëvara tëshumta, habitate të shumëllojshme,lartësi deri në 2750 m, të mbushura mekullota dimërore e verore, pyje të larta etë ulëta, peisazhe piktoreske, zona tëmbrojtura, monumente natyre ekulture. Larmi relievesh e territori, tëpasur në bimë mjekësore e prodhimepyjore, lumenj me burime ujore qëzbresin nga lartësitë e tyre dhe ndriçojnë vendin me energjinë që prodhohet, burim i ujërave të pijshme, burim irëndësishëm ekonomik për dru zjarri dhelëndë drusore, për zhvillimin e blegtorisë,pastrues të ajrit nga ndotja, vende tëpërshtatshme dhe mundësi pa fund përzhvillimin e turizmit malor. Po situata siështë?Teksa udhëton për në Skrapar, vështrimitë shkon në malin e Tomorrit, i zhveshurnga bimësia si një bagëti pë lëkurë, iekspozuar pa mëshirë ndaj shiut e erës,erozionit e rrëshqitjes së tokës, ishfrytëzuar barbarisht në nxjerrjen epllakave të gurit, në dëm të biodiversitetit,peisazhit dhe mbrojtjes sëmjedisit. Njëtablo e pjesshme, por është e njëjta situatëanë e kënd maleve të Shqipërisë nga jugunë veri. Sharra dhe sëpata rrafshuan pamëshirë mijëra hektarë pyje të larta tëahut e pishës në veri e veri-lindje të venditme leje e pa leje, si dhe me veprimekorruptive.Gjuetia e pa ligjshme tromaksikafshët dhe shpendët e egra, liqenet dhepyjet e Lurës, dikur krenaria e bukurisënatyrore shqiptare mbetën si shprehje "naishte një herë", mjete që ulërijnë mbigurore në male, duke mos kursyer pyjet,miliona ton tokë që zbresin nga lartësitëdrejt lumenjve, rrëshqitjen e tokës, pakursyer as qëndrat e banuara, aspeisazhin, as të sotmen dhe astënesërmen e këtij vendi.Dëmtime në zonat minerale të
Nga: Albora KACANI
Në datat 13-14 Dhjetor 2013 u festua nëShkodër Dita e Tokës Nënë dhe JavaEuropiane e Pyjeve. Aktiviteti u zhvilluanë sheshin kryesor të qytetit dhe umbështet nga fondacioni CNVP(Bashkojmë Vlerat e Natyrës meNjerezit) dhe REFORD (QendraRajonale për Pylltari dhe ZhvillimRural). Ky është viti i katërt që ky aktivitet zhvillohet në Shkodër. Ky vitishte i veçantë pasi aktivitetit iu bashkuan edhe përfaqësues pronarëve dhe përdoruesve të pyjevenga rajoni i Ballkanit. Ata ishin anëtarëtë organizatës REFORD nga Shqipëria,Maqedonia, Mal i Zi, Kosova dheKroacia. Po ashtu, në këtë aktivitetmorën pjesë përfaqësues nga mbarëShqipëria si përfaqësues të grupeveprodhuese të grave nga Dibra, Korça,
 
JETO GJELBËR
 KPKK PPK
politikave, plotësimi i kornizës ligjore,institucionale dhe ekonomike,identifikimin e problemeve dhemonitorimin e ndryshimeve të burimeve tokësore. Një strategjiafatgjatë dhe programi kombëtar drejtnjë zhvillimi të qëndrueshëm, ku tëpërfshihen tre shtyllat kryesore, vleratekonomike, sociale për popullsinë ezonës dhe mbrojtja e mjedisit, si dheplanete menaxhimit, të parashikojnëplanifikimin e masave të mbrojtjesnëpërmjet ripyllëzimit, ndërtimit tëpritave malore, identifikimineproblemeve dhe rreziqeve dhembrojtjen e biodiversitetit. Kjo edhepër faktin se edhe ekosistemet pyjore janë mbuluara me bimësi vetëm në55-60 % të sipërfaqes.Inventarizimi i burimeve natyrore nësistemet malore në vendin tonë shfaqetsi njëçështje urgjente dhe do tëndihmonte në përmirësimin e realitetittë pa dëshirueshëm. Kjo për faktin sepyjet që janë mbulesa kryesore embrojtjes së sistemeve malore,aktualisht shifrojnë në evidencënshtetërore në të njëjtën sipërfaqe me atotë vitit 1990, megjithëse janë prerë edjegur në mbi 30 % të sipërfaqes së tyre.Një planifikim i mbrojtjes, menaxhimitdhe përdorimit të sistemeve malore mbi bazën e pellgjeve ujëmbledhës, ëshmodeli më i avancuar i harmonizimit tëmbrojtjes së biodiversitetit, burimevenatyrore dhe zhvillimit të qëndrueshëmrural e malor. Politikat e zhvillimit tëqëndrueshëm rural dhe ekosistemevemalore, zhvillimi kompleks i zonavemalore dhe prania e popullsisë në to,redukton largimin e popullsisë nga zonarurale drejt zonës urbane dhe rritkontributin e komuniteteve, nëmbrojtjen e biodiversitetit dhe burimevenatyrore të sistemeve malore.Le t'a bëjmë politikën, qeverisjen dhetë gjithë shoqërinë shqiptare t'a kthejnëkokën nga malet sot, në ditën e tyre 11Dhjetor. Ne jemi një vend malor, në tretë katërtat e territorit, me burime tëshumta ekonomike, burime ujore, vleraturistike e peisazhistike. Do të ishte meinteres që një muaj në vit (më ipërshtatshmi Dhjetori) të shpallejmuaji i maleve, me aktiviteterehabilituese, artistike e shpalljeprogramesh.parandalimin e përkeqësimit të burimevenatyrore dhe përmirësimin e aftësive tëinstitucioneve dhe organizatave për tëpromovuar konservimin dhe përdorimine qëndrueshëm të diversitetit biologjik.Malet gjenden përballë problemeve tëdegradimit të habitateve, shkaktuar ngaerozioni i tokës pjellore, rrëshqitjet e tokësdhe përmbytjet në ultësira, zhdukja especieve të rralla të bimëve dhe kafshëve.Ja përse malet e Shqipërisë meritojnë njëkujdes tjetër. Institucionet qëndrore elokale, agjencitë shtetërore tëmenaxhimit, duhet t'i trajtojnë malet dhe burimet natyrore tyre, si pasuri emadhe kombëtare dhe jo si "pasurixhepash", bamirësie, si "mall pa zot".Njëqind e njëzetë e shtatë vjet me parëNaim Frashëri, poeti i Rilindjes, nëpoemën "Bagëti e bujqësi", duke ikënduar bukurisë së natyrës shqiptare,u këndonte maleve: O malet eShqipërisë e ju o lisat e gjatë/fushat egjëra me lule u kam ndër mënd dit' enatë. A nuk tingëllon edhe sot si njëthirrje për publikun, vendimmarrësitdhe politikën, t'i vlerësojnë malet dhepasuritë e tyre natyrore si burime tërëndësishme me vlera kombëtare, tëndalin masakrën që vazhdon si njësëmundje e pa shërueshme, tëplanifikojnë e zbatojnë masa përmbrojtjen dhe zhvillimin eqëndrueshëm. Malet janë pjesë esynimit për një të ardhme tëqëndrueshme të territorit. Axhenda 21për Zhvillim të Qëndrueshëm malorthekson se, menaxhimi i duhur i burimeve malore dhe zhvillimi socio -ekonomik i njerëzve të prekur, meritonmasa të menjëhershme. Sipas analizësglobale, problemet, me të cilat përballenekosistemet malore, rreziqet natyrore, janë të larta dhe efektet e praktikave tëdobëta të përdorimit të tokës janë veçanërisht të rënda. Aktualisht Shqipëri ka nevojë përcaktohen përgjegjësitë Institucionaletë menaxhimit, mbrojtjes dherehabilitimit të ekosistemeve malore.Hartimi i njëStrategjie dhe ProgramiKombëtar do të ndihmonin në zbatimine masave konkrete për ruajtjen,përdorimin e qëndrueshëm,restaurimin, parandalimin dhe zbutjene kërcënimeve negative ndaj biodiversitetit malor, si dhe zbatimi i
FESTOHET NË SHKODËR DITA E TOKËSNËNË DHE JAVA EUROPIANE E PYJEVE
Elbasani dhe Malësia e Madhe,përfaqësues të Federatës Kombëtare dheFederatave Rajonale të Pyjeve Kukës,Dibër,Lezhë, Korçë dhe Shkodër. Data 13Dhjetor i bashkoi të gjithë pjesëmarrësitnë ambjentin e ngrohtë dhe mikpritëstë një nga restoranteve më në zë tëShkodrës. Ata patën mundësinë që aty të shijojnë një shumëllojshmërigatimesh shqiptare, muzikën dhe vallettradicionale.Mëngjesi i ditës së dytë, 14 Dhjetori, i gjetianëtarët e REFORD duke përgatiturstendat e tyre, vendosjen e produktevedhe materialeve promovuese të sjella nga vendet përkatëse. Çdo anëtar ishte ipërfaqësuar nga dy persona. Kjo ditë ishtenjë ditë feste dhe për fat koha në Shkodërishte e mrekullueshme. Tek kaloje ngastenda në stendë, kishe mundësinë tëshikoje frutat e pyllit, bimët mjekësoredhe barërat e ndryshme nga Kosova,punimet e mrekullueshme prej druri ngaKroacia, pijet, kërpudhat dhe punimetartizanale nga Mali i Zi, lëngje të boronicësdhe frutave të pyllit e frutat e thata ngaMaqedonia, arrat, gështenjat dhe mjaltinnga Shqipëria. Më vonë atmosfera u ndezme praninë e grupit të cirkut kombëtarnë sheshin kryesor të qytetit, të cilëtshfaqën për të pranishmit numra tëndryshëm akrobacie tejet interesante.Në kuadër të këtij aktiviteti, në mesditëuzhvillua dhe një workshop ku përveçpjesëmarrësve në aktivitet, u bashkuanedhe përfaqësuës të pushtetit vendor,organizatave të prodhuesve vendorë,institucioneve arsimore etj. Në këtë workshop, REFORD paraqiti njëprezantim mbi situatën e pyjeve nërajon, pyjet në zhvillimin rural,funksionimin e REFORD dhe sfidat përtë ardhmen. Sfidat e identifikuara janëforcimi i kapaciteteve të anëtarëve tëREFORD për kultivimin dhe prodhimine produkteve të dyta pyjore dhepërmirësimi i kapaciteteve të grupeveprodhuese në zhvillimin e zinxhirit të vlerave. Prezantime pati edhe ngaFederatat Rajonale të Pyjeve dheKullotave Komunale të qarqeve Korçë,Dibër dhe Shkodër, mbi aktivitetet ezhvilluara në kuadër të projektit SIDA II, në nxitjen dhe promovimin eprodukteve pyjore, si arrat në Dibër,çajin e malit në Korçë dhe sherebelës egështenjës në Shkodër.Pas prezantimeve u zhvillua një diskutimku u ftuan në panel përfaqësuesit eREFORD, grupeve prodhuese të grave,NJQV-ve, grumbullues të gështenjavedhe bimëve medicinale.Secili prej anëtareve të panelit ndau mepjesëmarrësit e workshopit eksperiencate tyre, lidhur me rëndësinë që kanëproduktet pyjore për komunitetet. Panelitiu drejtuan pyetje në lidhje me ndikiminqë do kishte marrja e statusit të venditkanditat për Shqipërinë në fushën epyjeve. Si e përgatisin veten fermerët dhepërdoruesit e pyjeve për të konkuruar mefermerët dhe prodhuesit e BE? Po ashtuu shtruan pyetje se çfarë është bërë nëdrejtim të mbrojtjes dhe ruajtjes së pyjeve(shembull masakra e Lurës). Po përdëmtimin e tokës pyjore dhe mbrojtjen esaj nga erozioni? Pyetje pati edhe përpërfaqësuesit e Shkollës Teknike Pyjorenë lidhje me mundësitë e punësimit përteknikët e pyjeve. Sa komunikim ka messhkollës dhe NJQV-ve si punëdhenëspotecial? Sa e lidhur është kjo shkollë mesektorin e prodhimit?Një falënderim dhe përshëndetje e veçantë erdhi dhe nga drejtori i CNVP-sëpër Ballkanin, z.Peter Kampen. Ai tha sendihej i kënaqur që të gjithë aktorët së bashku si nfamilje ishin mbledhur meqëllim ruajtjen e pyllit të familjes, jo vetëmpër sot por edhe për të ardhmen. Sipastij, kjo duhet konsideruar si një përgjigjepozitive për rrugën drejt BashkimitEuropian.Me përfundimin e aktivitetit, anëtarët eREFORD u shprehën shumë të kënaqurpër mundësinë që patën për të marrëpjesë dhe përfaqësuar vetveten. Mënyrate ngjashme të gatimit dhe larmia eprodukteve i bënë ata të ndihen më pranënjëri-tjetrit. Ata sugjeruan që vitin tjetërtë ketë një pjesëmarrje më të gjerë nga vendi dhe rajoni.Me gjithë suksesin që aktiviteti pati, uidentifikuan disa çështje kryesore të tillasi nevoja për përmirësimin e njohurivedhe ndarjen e eksperiencave mes të gjithëaktorëve në pyjet privatë dhe komunalëtë Ballkanit. Ofrimi i shërbimeve përndërtimin e kapaciteteve të shoqatave nënivel vendor dhe kombëtar mund tëshërbejë në rritjen e ndërgjegjes rrethmenaxhimit të qëndrueshëm të pyjeve sidhe rëndësinë që kanë produktet e dytapyjore. Duke marrë parasysh potencialine lartë të prodhimit që kanë pyjet nëBallkan, duhet bërë më shumë përorganizimin e përdoruesve dhe pronarëvetë pyjeve, shtimin e numrit të produkteve,si dhe përmirësimin e zinxhirit të tregut.Më tej, ekziston një nevojë përpërmirësimin e tregtimit të produkteve(veçanërisht me fokus ekologjik-produkteve organike), vlerësimin dheçertifikimin e tyre. Fuqia e ulët blerëse dhemungesa e konkurencës janë të tjeradrejtime që duhet punuar.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->