Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
151Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Biznesi i Vogel Dhe i Mesem (Testi 1 Dhe 2)

Biznesi i Vogel Dhe i Mesem (Testi 1 Dhe 2)

Ratings:

5.0

(2)
|Views: 23,301 |Likes:
Published by marinari
Permbledhje e temave (pyetjeve) te pergaditura per lenden Biznesi i Vogel dhe i Mesem - Universiteti AABRIINVEST.
Permbledhje e temave (pyetjeve) te pergaditura per lenden Biznesi i Vogel dhe i Mesem - Universiteti AABRIINVEST.

More info:

Published by: marinari on Sep 24, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/22/2014

pdf

text

original

 
1. PËRKUFIZIMI I BIZNESIT TË VOGËL DHETË MESËM1.1. Qasjet e ndryshme në përkufizimin e BVM
Disa nga karakteristikat e jnë dalloj bizneset nga njëri tjetri janë fare të dukshme, si p.sh:Piceria, salloni i ondulimit, dyqani, servisi për automobila janë biznese të vogla, ndërkaq fabrika për  prodhimin e autobuve, fabrika e mobileve,kompania ajrore janë biznese të mëdha.Është e qartë se gjatë përkufizimit të biznesit të vogëldhe të mesëm duhet të merren parasysh më shumëkritere, si kritere konsiderohen këto:
 biznesi duhet të jetë i pavarur,
 biznesi nuk duhet të jetë dominant në rajonin në tëcilin vepron,
numri i të punësuarve,
të hyrat nga shitjet.Termi NV, i përjashton ato kompani me më pak se 10të punësuar, të cilat përfaqësojnë 90% të të gjithandërmarrjeve dhe të cilat punësojnë 1/6 e të gjithëfuqisë punëtore.
 
Franca
definimin e NV e jep si pas nr të të punësuarve:
më pak se 10 të punësuar janë ndërmarrje shumëtë vogla,
 prej 10-49 të punësuar janë ndërmarrje të vogla,
 prej 50-500 pusuar jandërmarrje mesme, dhe
mbi 500 të punësuar janë ndërmarrje të mëdha
Italia
gjithashtu ska një definim standard të NV si p.sh:
mikro-ndërmarrjet, prej 1-19 të punësuar,
ndërmarrjet të vogla, prej 20 –99 të punësuar, dhe
ndërmarrjet e mesme, prej 100-499 të punësuar 
Gjermania
gjithashtu ska definicion standard të NVsi p.sh:
e vogël nga 0-49 të punësuar,
e mesme prej 50-499 të punësuar  Në bazë të të dhënave të prezentuara për këto vendeunionit evropian mund rfundohet se NV përbëjnë deri në 98 % të të gjithë ndërmarrjeve nëUnionin Evropian.Sipas Unionit Evropian bizneset ndahen 3kategori:
ndërmarrjet (bizneset) mikro prej 1-9 të punësuar,
ndërmarrjet (bizneset) e vogla prej 10-49  punësuar, dhe
ndërmarrjet (bizneset) e mesme prej 50-249  punësuar. Ngjashëm me këtë përkufizim është edhe ai i bankës botërore si p.sh: 1-5 mikrondërmarrje, 6-25 ndërmarrjetë vogla dhe 25- 250 ndërmarrje të mesme.
1.2. Specifikat e biznesit të vogël dhe të mesëm
Për të sqaruar dallimet në aplikimin e menaxhmentit nëndërmarrjet e vogla dhe të mëdha, është e nevojshme qëtë sqarohen disa karakteristika dhe ato janë:
marrja më e shpejt e vendimeve,
fleksibilitet më i madh,
centralizim më i madh gjatë marrjes së vendimeve,strukturë organizative e thjeshtë,
ndikim i madh i pronarit, komunikim idrejtpërdrejtë prej lart poshtë,
 participim i kufizuar i të punësuarve nëvendimmarrje, me pakë nivele të menaxhmentit.Karakteristikë e ndërmarrjeve të vogla janë inovacionet,ndërmarrja e vogël shpesh është burim i materialeve tëreja , i proceseve, ideve, shërbimeve dhe prodhimeve.Shumë nga produktet e sotme rrjedhin nga ndërmarrjete vogla, ndërmarrjet e vogla kanë bërë më shumë segjysmën e zbulimeve në 30 vitet e fundit. Ne vitet e 80-ta dhe 90-ta NV kakrijuar rarsisht 80%  punësimeve të reja të vendeve të punës.Përhapja e NVM-ve në Kosovë, sipas dinamikës mundtë shikohet në 3 faza:a.faza e parë nga viti 1991 deri në vitin 1993, b.faza e dytë nga viti 1994 deri në vitin 2000, dhec.faza e tretë nga viti 2001 Themelimi i këtyre ndërmarrjeve nuk ka qenë rezultat imjedisit të përshtatshëm të biznesit, por ajo ndodhi nganevoja që të krijojnë vende pune njerëzit të cilët ishin përjashtuar nga puna. NVM kanë karakteristika të cilat mund të njihen lehtë,ato janë:
 
Fleksibilitet
 – që nënkupton ndërrim të aktiviteteve nëdrin e ndryshimeve kushteve tregut dhe përshtatje shpejt kapacitetit ndryshimeve kërkesës.
Mardhëniet direkte gjatë pus – 
pronari kamarrëdhënie interne afërta me punësuarit dhekonsumatorët.
Mundësia e punësimit
- NV ofrojnë mundësi për  punësime të reja.
 
Menaxhimi nga një person
(kuptohet çka dmth)
 
Kapitali i kufizuar
(kuptohet çka dmth)
Pavarësia
 – mundëson iniciativa, shpikje dheambiciet.
1.3. ndësia e ndërmarrjeve vogla dhe
 
mesme në ekonomi të tregut
Edhe pse janë të orientuara kah tregu lokal NVMkanë rol gjithnjë e më të madh edhe në këmbimetndërkombëtare. Në literaturën ekonomike shteteve zhvilluaraveçohen katër faktorë të kontributit të ndërmarrjeve tëvogla dhe të mesme në ekonominë e tregut.1.kontributet në proceset e ndryshimeveteknologjike,2.kontributi në sjelljen e konkurrencës sëshëndoshë,3.hapja e vendeve reja të punës, dhe4.oferta e pasur e prodhimeve në tregun vendor Konsiderohet se rreth 60-70 % e vendeve të reja të punës në vendet e OECD (vendet e zhvilluara të botës) janë të bazuara në BVM. Në shumicën e vendeve evropiane bizneset me më pakë se 50 punëtorë përbëjnë 90-99 % të numrit të përgjithshëm bizneseve regjistruara. Ndikimet rritjen e ndësisë BVM vijnëkryesisht nga rritja e peshës së sektorit të shërbimeve,sektorit të ndërtimit dhe teknologjisë informative.
 
1.4. Bizneset e vogla dhe bizneset e mëdha
Pikëpamja e parë, bizneset e vogla realizojnë aktivitettë ndryshëm nga të mëdhatë dhe si rrjedhojë nuk janëkonkurrente të bizneseve të mëdha, ndryshe kjo qasjenjihet edhe teoria e niçeve strategjike. Ndërsa sipasqasjes dytë shrndarja e bizneseve sipasmadhësisë është rezultat i posedimit të ndonjë resursikufizuar specifik prodhimit apo ndon përparësie tjetër si lidhur me efiçencën e firmës apofleksibilitetin e saj.Sipas
Nooteboom
, bizneset e mëdha qëndrojnë mëmiprodhimin e teknologjive reja bazike,ndërsa bizneset e vogla janë më të mira nëtransformimin e tyre në produkte të reja për treg.Mirëpo këto 2 kategori të bizneseve nuk do të thotë se janë konkurrentë të njëri –tjetrit, por këta dy edhekooperojnë dhe varen shumë nga njëri – tjetri.
 
1.4.1. Bizneset e vogla dhe koncepti i fleksibilitetit
Bizneset e vogla njihen r afsie tyre fleksibilitet - definuar këtu në kuptimin e gjerë siafsi e kompanir ndryshuar outputin shpejt dhe pa pasoja të mëdha varësisht nga ndryshimetnë rrethinën operuese.Disa dimensione fleksibilitetit janë: fleksibilitetisipas madhësisë së bizneseve, fleksibiliteti në sektorë tëndryshëm të ekonomisë, fleksibiliteti si përgjigje ndajfluktuimeve kërkesë për produkte dhe shërbime,fleksibiliteti dhe ndryshimet në çmime, fleksibiliteti dhendryshimet teknologji, fleksibiliteti si rezultat indryshimeve organizative, dhe forma tjera flesibilitetit.
 
1.4.2. Fleksibiliteti dhe fluktuimet në kërkesë
Raporti mes fleksibilitetit bizneseve dhendryshimeve/fluktuimeve kërkesë është analizuar nga një numër autoresh (Mills and Schuman). Sipaskëtyre autorëve kur kërkesa për produkte dhe shërbimenuk viapo nuk ka fluktuime, atëherë biznesetadaptojnë strategji të cilat mundësojnë efiçiencë më tëmadhe, pra bizneset krijojnë profit kryesisht përmesshfrytëzimit të ekonomisë së shkallës. Në anën tjetër,kur lëvizjet në kërkesë janë të mëdha atëherë bizneseveu duhet adaptuar strategji fleksibile të cilat mundësojnë përshtatjen e nivelit efens tyre. Ky llojfleksibilitetit mund të definohet edhe si fleksibilitet i bizneseve në output.
1.4.3. Fleksibiliteti dhe ndryshimet në Teknologji
Teknologjitë fleksibile bëjnë të mundur ndryshimet nëshkallën e prodhimit, në produkt miks përgjatë ciklit jetësor të produktit, si dhe disa ndryshime në dizajn.Pirisht jabizneset e dha cilat jafleksibile teknologji se ato voglat sepse kashumë më tepër resurse.
 
1.4.4. Fleksibiliteti dhe format organizative
Bizneset e vogla janë më të prirura të jenë më fleksibilenë format organizative. Bizneset e vogla mund marrin punëtorë të rinj kur kërkesa për produktet e tyrerritet dhe t’i largojnë kur kërkesa bie, ku një gjë e tillëdo të bëhej me vështirësi nga bizneset e mëdha për shkak të presioneve nga organizatat e punëtorëve.
 
1.4.5. Fleksibiliteti dhe çmimet
 Niveli i çmimit një produkti varet edhe ngaelasticiteti i atij produkti. P.sh. në një treg në të cilinoperojnë një biznes i madh dhe një i vogël, efektet efleksibilitetit të çmimeve do të varen nga elasticiteti ikërkesës r to dy produkte si dhe elasticiteti ikryqëzuar i këtyre produkteve.
 
1.5. Bizneset e vogla dhe rritja ekonomike
 
Zhvillimet e fundit teorike fushën e rritjesekonomike janë të bazuara në teorinë neoklasike tëRobert Soloë si dhe të Paul Romer.Dallimi në mes të Soloëit dhe Romerit qëndron nëfaktin se i pari konsideron avancimet në teknologji si pasojë e forcave jashtë sistemit, ndërsa Romeriinsiston se rritja ekonomike është rezultat i forcave brenda sistemit ekonomik e jo të ndonjë force jashtëtij.Rritja e numrit bizneseve vogla brenda njëindustrie ndikon në zhvillimin ekonomik përmes dykanaleve:a.rritjes së konkurrencës e cila përmirëson performancën ekonomike, dhe b.rritjes së konkurrencës si dhe rritjes së përqindjessë bizneseve të vogla në treg.
 
1.6. Inovacionet dhe bizneset e vogla
Ekziston një konsensus i përgjithshëm se inovacionet bartin barrën kryesore rritjes ekonomike ekonomive nacionale.Fazat kryesore inovacionit jasi vijim:inovacioni, zhvillimi, prodhimi, hyrja treg dhedifuzioni.Si ndërmarrjet e vogla ashtu edhe mëdhatëkontribuojprocesin e inovimeve. Miposuperioriteti i këtyre kategorive të bizneseve varet ngaindustria të cilës i takojnë. Meqenëse në një numër tëmadh industrive bizneset e vogla jashumëefikase në inovacione atëherë edhe ndikimi i tyre nërritjen ekonomike është i madh.
 
1.7. Bizneset e vogla dhe krijimi i vendeve të reja
 
të punës
Është evidencuar se bizneset e vogla kanë normë mëtë lartë të krijimit dhe falimentimit e cila reflektohetnë numrin e vendeve të reja të punës si dhe largimin enjë numri të caktuar të të punësuarve. Në përgjithësivlerësohet se numri i vendeve të reja të punës tëkrijuara nga bizneset e vogla është më i madh senumri i vendeve të shkurtuara si pasojë e falimentimitbizneseve vogla, andaj edhe neto krijimi ivendeve të punës është pozitiv.
 
2. Ndërmarrësia dhe ndërmarrësi si krijues
 
bizneseve të vogla dhe të mesme (BVM)
Rëndësia strategjike e biznesit të vogël qëndron në atëse:
është shtylla kurrizore e ekonomisë së tregut,
ndikon në rritjen e punësimit,
 prodhon për tregun e brendshëm, dhe
sjell fleksibilitet në ekonomi
 
2.1 Ndërmarrësia dhe ndërmarrësi si gjenerues në
 
BVM
Krijimi i BVM në të shumtën e rasteve është vepër endërmarrësve. Ndërmarrësia sot konsiderohet si njëfilozofi dhe energji e rëndësishme zhvillimi dhe një nga burimet e forta të rritjes ekonomike. Kjo madje shpeshmerr peshë më të madhe se burimet tjera, siç janë burimet natyrore apo pajisjet teknike. Ndërmarrësia nxitvet-aktivizimin e burimeve njerëzore, kapitalitnjerëzor r zhvillim dhe e zhvillimin vendkryesor brenda një shoqërie.
2.2 Një historik i shkurtër mbi ndërmarrësinëNdërmarrësia dhe ndërmarrësi
– origjina e këtyrefjalëve daton nga shekulli XV në Francë“Entrepreneur” quhej dikush merrte rsipër realizimin e një projekti komercial dhe në emër të atijqë i besonte angazhonte mjetet financiare.Kjo ishte një ndërmarrje e lidhur me tregtim dhe paraqiste rrezik për të dy aktorët e involvuar në këtë akt(Vickham 5-6). Pra ndërmarrësi ishte dikush që ishte
ndërmjet
dhe që i drejton burimet e siguruara nga tëtjerët. Në mesjetë nga ndërmarrësi pritej të menaxhoj projektetë mëdha dhe ai ishte zakonisht i kontraktuar nga shtetidhe nga institucionet fetare për të realizuar ato projekte.Futjen e termit
Ndërmarrës
dhe
Ndërmarrësi
është bërë nga Richard Couton me 1734. Në atë kohë ekzistonin 3 akterë themelorë në ekonomi:1. pronari i tos,2. ndërmarrësi, dhe3. dhënësit e shërbimeve
Seji
një ekonomist francez (1800) ka bërë dalliminmidis fitimit pronarit kapitalit dhe fitimit ndërmarrësit që buronte nga fitimi prej përdorimit tëkapitalit të marrë hua. Ai thotë se ndërmarrësi lëviz burimet nga një fushë me fitim më të ulët drejt njëfushe me fitim më të lartë duke përfshirë këtu edhenjerëzit, objektet, materialet dhe paranë (D. Stoks me2003).
Shumpteri
në shekullin XX, ndërmarrësit ikonsideronte si një faktor destabilizues në kuptimin enxitjes së ndryshimit të asaj që ekziston.
P. Drucker
– në vitet 80 paraqitjen e ekonomisë sëndërmarrësisë do ta quaj “ngjarjen më shpresëdhënëse”,

Activity (151)

You've already reviewed this. Edit your review.
FloridonCanaj liked this
Shqipdona Rexhaj liked this
1 thousand reads
1 hundred reads
Xoxi Shqiponja liked this
Hasa Algert liked this
BeSs ArTii liked this
Arsim Rexhepi added this note
qysh m,e mujt me downlon bre qita s e spo me ban
Diana Krasniqi liked this
Arbron Boni liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->