Nguy
ễ
n H
ữ
u
Đ
i
ể
n,
Đ
HKHTN
Chuyên
đề
: Ph
ươ
ng pháp quy n
ạ
p toán h
ọ
c
có khi sai. Chuyên
đề
này ta s
ẽ
nghiên c
ứ
u cách suy lu
ậ
n quy n
ạ
p th
ế
nàolà
đ
úng và áp d
ụ
ng chính xác nh
ữ
ng suy lu
ậ
n này
để
gi
ả
i các bài toántrong s
ố
h
ọ
c,
đạ
i s
ố
và hình h
ọ
c, ...
2. M
ộ
t s
ố
ví d
ụ
suy lu
ậ
n quy n
ạ
p
Tr
ướ
c khi
đ
i vào nguyên lí c
ụ
th
ể
ta xét m
ộ
t s
ố
ví d
ụ
mà cách gi
ả
ith
ự
c hi
ệ
n t
ừ
tr
ườ
ng h
ợ
p c
ụ
th
ể
ti
ế
n t
ớ
i t
ổ
ng quát hóa.
Ví d
ụ
1.
Ch
ứ
ng minh r
ằ
ng t
ổ
ng n s
ố
l
ẻ
đầ
u tiên b
ằ
ng n
2
.
L
ờ
i gi
ả
i.
Ta bi
ế
t r
ằ
ng s
ố
l
ẻ
th
ứ
nh
ấ
t là 1, s
ố
l
ẻ
th
ứ
hai là 3, s
ố
l
ẻ
th
ứ
ba là5, ... nh
ư
v
ậ
y m
ố
i quan h
ệ
gi
ữ
a s
ố
l
ẻ
th
ứ
k và chính s
ố
l
ẻ
đ
ó là (2k-1) v
ớ
ik = 1, 2, 3, ... Ta kí hi
ệ
u S
n
là t
ổ
ng n s
ố
l
ẻ
đầ
u tiên. Ta tính m
ộ
t s
ố
giá tr
ị
đầ
u tiên c
ủ
a t
ổ
ng này và so sánh v
ớ
i k
ế
t lu
ậ
n c
ủ
a bài toán:V
ớ
i n = 1, S
1
= 1 = 1
2
, k
ế
t lu
ậ
n c
ủ
a bài toán
đ
úng;V
ớ
i n = 2, S
2
= 1 + 3 = 1
2
+ 2.1.1 + 1 = (1 + 1)
2
= 2
2
, k
ế
t lu
ậ
n
đ
úng;V
ớ
i n = 3, S
3
= 1 + 3 + 5 = 2
2
+ 2.2.1 + 1 = (2 + 1)
2
= 3
2
, k
ế
t lu
ậ
n
đ
úng.Ta có th
ể
ti
ế
p t
ụ
c ki
ể
m tra cho các tr
ườ
ng h
ợ
p ti
ế
p theo n
ữ
a, nh
ư
ngnh
ữ
ng s
ố
l
ẻ
là vô cùng nhi
ề
u, không có kh
ả
n
ă
ng ki
ể
m tra h
ế
t
đượ
c t
ừ
nggiá tr
ị
. Có cách nào khác không
để
suy lu
ậ
n ch
ỉ
m
ộ
t s
ố
tr
ườ
ng h
ợ
p mà nó
đ
úng v
ớ
i m
ọ
i tr
ườ
ng h
ợ
p? Ta th
ấ
y r
ằ
ng nh
ữ
ng tr
ườ
ng h
ợ
p
ở
giá tr
ị
sau
đề
u có th
ể
suy ra k
ế
t lu
ậ
n t
ừ
giá tr
ị
tr
ướ
c b
ằ
ng m
ố
i quan h
ệ
S
n
= S
n-1
+2n-1. N
ế
u
đ
ã tính
đượ
c S
n-1
= (n-1)
2
thì ta có S
n
= S
n-1
+ 2n – 1 = (n-1)
2
++ 2n - 1= n
2
. Nh
ư
v
ậ
y, c
ứ
s
ố
tr
ướ
c
đ
ã có k
ế
t qu
ả
đ
úng thì s
ố
sau
đ
úng, tacó n =3 k
ế
t lu
ậ
n
đ
úng suy ra n =4 k
ế
t lu
ậ
n
đ
úng, sau
đ
ó n =5, ... Suy ram
ệ
nh
đề
đ
úng v
ớ
i m
ọ
i giá tr
ị
c
ủ
a n.
http://nhdien.wordpress.com
3