• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
VERSCHIJNT GRATIS TWEEWEKELIJKS OP WOENSDAG IN ALLE ZIEKENHUIZEN IN NEDERLAND EN OP INTERNET
Jaargang 3nummer 1730 september2009
Menselijk falen opSpoedeisende Hulp
Extra service:
op internet worden deadvertenties doorgelinktnaar de eigen website
02050720
 Award voor strijd tegen kankerKamelenmelk gezonderAanpak agressieCORPUS ‘reis door de mens’
KWF Kankerbestrijding pleit voor een accijns-verhoging op tabaksproducten met minimaaltien procent. Een dergelijke accijnsverhogingis het meest (kosten)effectieve middel om hettabaksgebruik onder de Nederlandse bevol-king te verlagen, vindt het KWF. Op termijn zaldaardoor het aantal mensen dat kanker krijgtdalen.
Een verhoging van de accijnzen met vijftigcent (tien procent) op tabaksproducten levertde overheid zo’n 200 miljoen euro extra finan-ciële ruimte op. Desondanks is deze verhogingniet opgenomen in het belastingplan 2010. Eengemiste kans volgens KWF Kankerbestrijding.Vooral groepen zoals jongeren en mensen uitlage inkomensgroepen, twee groepen die hetspeerpunt vormen in het gezondheidsbeleid van het huidige kabinet, zullen minder gaanroken na een accijnsverhoging. Een verhogingvan vijftig cent (voor een effect op het tabaks-gebruik dient de verhoging minimaal tien procent zijn) levert de schatkist zo’n 200 mil- joen euro extra financiële ruimte op. Met deaccijnsverhoging wordt tegelijkertijd een ander doel van het kabinet bereikt: minder rokers.
KWF pleit voorhoger accijnsop tabaksproducten
Ongezond eten kan kanker veroorzaken.
Derde van kankergevallen door ongezond eten
 Als op de Spoedeisende Hulp onbedoeld deveiligheid van de patiënt in het gedrang komt,is bij zestig procent van de oorzaken sprakevan menselijk falen. Dit blijkt uit een publicatievan onderzoekers van het NIVEL en EMGO+van VUmc in het wetenschappelijke tijdschriftBMC Emergency Medicine.
Op de Spoedeisende Hulp in ziekenhuizenloopt een substantieel aantal patiëntenonbedoelde schade op door de zorg. Eenkwart van deze gebeurtenissen betreft hape-ringen in de samenwerking tussen de Spoed-eisende Hulp en andere ziekenhuisafdelingen,zo blijkt uit onderzoek van het NIVEL enEMGO+. De meeste basisoorzaken blijkente liggen bij menselijk falen (zestig procent),gevolgd door organisatorische (25 procent)en technische (elf procent) oorzaken. Bijnade helft van alle oorzaken is toe te schrijvenaan afdelingen buiten de Spoedeisende Hulp,zoals het laboratorium. Het onderzoek is ver-richt op de Spoedeisende Hulp in tien Neder-landse ziekenhuizen gedurende een periodevan acht tot veertien weken. Medewerkersop de afdelingen werd gevraagd onbedoel-de gebeurtenissen te melden, die werdengedefinieerd als alle onbedoelde incidentendie de patiënt hebben geschaad of zoudenkunnen schaden. Mede op basis van recente patiëntveiligheidsonderzoeken loopt sinds januari 2008 in de ziekenhuizen in Nederland het veiligheidsprogramma ‘Voorkom schade,werk veilig’.
 Bijna de helft van alle oorzaken is toe te schrijven aan afdelingen buiten de Spoedeisende Hulp, zoals het laboratorium.
Volgens hoogleraar voeding en gezondheid Jaap Seidell van de Vrije Universiteit vanAmsterdam is een derde van alle kanker-gevallen te wijten aan ongezond eten. Hijzei dit voorafgaand aan een internationaalcongres dat afgelopen vrijdag is gehouden inWarmenhuizen, bij Alkmaar. Het thema vandit symposium was de relatie tussen kanker en eten. Dat die relatie er is, is volgens dehoogleraar al jaren bekend. Tijdens het con-gres kwam ook aan de orde dat mensen, alsze eenmaal kanker hebben, veel baat hebben bij een goede conditie. Ze kunnen de behan-deling dan beter doorstaan.
De facilitaire zorgondersteuner 
www.isshospitalservices.nlTel: 030 - 24 24 800
www.medifix.nl - tel. 013-5111111
 Van CampenConsulting
Zie pagina 8
W  A  A  R    G  E  B  E  U  R   D  E  
V  E  R   H  A  L  E  N  
 
  C
 N
 V
 
P
U 
B 
L  
I   
E  
K   
E   
 
Z     
A     
A      
 K        
 
 W     
 W    
W    
.   
M   
I    
J    
N   
V   
A  
K  
B 
O
 N
 D
.
  N
  L
 
 K        
V  H  
 
M   
I    
J    
V   
 
A  
 
K  
 
O
 
 N
 
E  
 
 D
.
  N
  L
 
2
Actueel
Colofon
Nummer 1730 september 2009
 Award voor strijdtegen kanker
Professor Philippe Lambin van het onder-zoeksinstituut GROW van de UniversiteitMaastricht en MAASTRO clinic kreeg op21 september in Berlijn de prestigieuzeESTRO Breur Gold Medal award uitgereikt.Professor Lambin verdient deze prijs voor zijnbaanbrekende werk in de strijd tegen kanker.
Professor Lambin doet onderzoek naar geïndividualiseerde oncologie met behulp vaneen intelligent databasesysteem, dat helpt bijkeuzes maken voor een gerichte behandeling:het Decision Support System. Tijdens de con-ferentie hield professor Lambin een lezingwaarin hij zijn onderzoek naar ‘kankerthera- pie op maat’ (Individualized Oncology and Voxel Control Probability) toelichtte: “Door een ongekende toename van inzicht in kanker op moleculair niveau, een enorme verbeteringvan de medische technologie en een explosief groeiende hoeveelheid beschikbare data ophet gebied van kanker, worden artsen gecon-fronteerd met een stortvloed aan digitale enmoleculaire data. Hierbij is de hoeveelheid aan therapeutische mogelijkheden groter danooit.” Volgens de professor biedt een DecisionSupport System uitkomst: “De nieuwe datalaten niet alleen zien dat patiënten en tumorenonderling sterk verschillen, maar ook dat er  binnen een tumor grote verschillen zijn ingevoeligheid voor bestraling en medicijnen.Bijvoorbeeld omdat sommige delen van detumor genoeg zuurstof krijgen en andereniet. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van radiotherapie, zoals precisiebestralingen,kunnen daar gebruik van maken en zo eenhogere kans op genezing bieden. Het is moei-lijk voor medici om al deze informatie over de patiënt en de tumor juist te wegen bij de keustussen de verschillende behandelplannen. EenDecision Support System ondersteunt de artsen patiënt bij deze keus.”
‘Therapie op maat’
Zijn ‘therapie op maat’ benadering heeft alverbeterde resultaten getoond bij de behande-ling tegen long- en borstkanker.De uitreiking vond plaats tijdens de groot-ste Europese kankerconferentie ESTRO 15/ECCO 34 in Berlijn.
 Verschillende ziekenhuizen besteedden deafgelopen weken aandacht aan de ramadan.In het Flevoziekenhuis in Almere werd dit jaarvoor het eerst ook het Suikerfeest gevierd.Het was volgens het ziekenhuis een grootsucces.
Het ziekenhuis veraste vanwege het Suiker-feest alle patiënten met een rode roos en er was een lunch met traditionele hapjes uit deTurkse, Marokkaanse en Indonesische cultuur.Alle hapjes waren door eigen medewerkersgemaakt. Het Flevoziekenhuis wil ieder mensrespecteren in zijn of haar geloof of levens-wijze en waar dat maar kan rekening houdenmet persoonlijke wensen. Juist in tijden vanziekte en onzekerheid kunnen mensen daar steun aan ontlenen.
Geslaagd Suikerfeestin Flevoziekenhuis
 Professor Lambin verdient deze prijs voor zijn baanbrekende werk in de strijd tegen kanker.
Een aantal erfelijke ziekten neemt in de Arabische wereld epidemische vormen aan.Dat blijkt uit een onderzoek van het ArabischeCentrum voor Genomische Studies in Doebai.
Het centrum telde in de hele Arabische wereld 906 genetische ziekten. Daarvan komen er 200in zes verschillende Arabische landen regel-matig voor. Enkele van die 200 ziekten wordenin meer dan honderd personen gevonden opeen populatie van 100.000 mensen. Medischgezien betekent dit een epidemie. Het gaathierbij met name om ziekten als borstkan-ker, het Down-syndroom, Thalassaemie ensuikerziekte. Volgens het Arabische centrumzijn hiervoor twee belangrijke oorzakenaan te wijzen. Het is in de Arabische wereld gewoonte dat neef en nicht met elkaar trou-wen. In Doebai trouwt zelfs veertig procentmet een neef of nicht. Een andere oorzaak isdat vrouwen in de Arabische wereld tot aanhun menopauze kinderen baren.
Stijging van aantalerfelijke ziekten in Arabische wereld
 Magazijnmedewerker Omar Behay schenkt Marok-kaanse thee tijdens de viering van het Suikerfeest inhet Flevoziekenhuis.
 Artsen kunnen levens redden door ouderepatiënten met acute myeloide leukemie eenveel hogere dosis chemotherapie toe tedienen dan ze nu doen. Bij een deel van depatiënten stijgt de kans op totale genezingaanzienlijk. Bij wie de bloedkanker niet ver-dwijnt, kan de hogere dosering de leukemiewèl flink verminderen. Dat heeft een teamvan internationale onderzoekers, van ondermeer het Erasmus MC in Rotterdam ont-dekt. De wetenschappers hebben hun door-braak gepubliceerd in het tijdschrift The NewEngland Journal of Medicine.
De ontdekking betekent een flinke stap voor-uit in de behandeling van oudere patiëntenmet acute myeloide leukemie, de meestvoorkomende vorm van acute leukemie. Demeeste mensen met deze ziekte zijn ouder danzestig jaar en door de vergrijzing dreigt hetaantal patiënten verder toe te nemen. Ouderenhebben een kleinere kans op genezing omdatze minder goed reageren op de chemotherapie.Bij de behandeling van acute leukemie is deeerste klap een daalder waard. Het gaat er inde eerste instantie om de leukemie bij zoveelmogelijk patiënten terug te dringen, want danverdwijnen vaak ook klachten als infecties en bloedingen. In tweede instantie willen artsenzorgen dat de leukemie daarna weg blijft endus genezing voor meer mensen binnen bereik komt. De behandeling bestaat uit het toedienenvan twee soorten cytostatica, middelen die dedeling van cellen kunnen stoppen. Al twintig jaar worden deze middelen wereldwijd in een bepaalde dosering gebruikt. De onderzoekershebben echter in een proef met 800 patiëntentussen de zestig en 83 jaar de gebruikelijkedosis van één van de cytostatica (daunorubi-cin), verdubbeld. Het blijkt dat daardoor bijmeer patiënten de behandeling aanslaat. Deleukemie wordt veel krachtiger teruggedron-gen en dat gebeurt al meteen na de eerste kuur.Het succes is het grootst bij de jongste groep(zestig tot 65 jaar). Bij bijna driekwart van henwerd de leukemie met succes teruggedron-gen, terwijl dit bij de oude dosis bij slechtsde helft van de patiënten gebeurde. Hoewelsoms de leukemie daarna terugkeerde, bleek  bovendien de kans op blijvende genezing toete nemen van 23 procent naar 38 procent. “Het bijzondere is dat het verdubbelen van de dosisniet leidt tot meer bijwerkingen bij de patiënt.Ze betalen dus geen hogere prijs”, zegt BobLöwenberg, hoogleraar Hematologie bij hetErasmus MC en coördinator van de studie.
Doorbraak in behandeling zestigplussers metleukemie door hogere dosis chemo
 
Uitgever:
Gouda Media Groep B.V.Crabethstraat 38 D, 2801 AN GoudaT (0182) 322456F (0182) 322466
Eindredactie:
Marja den Otter 
Opmaak en fotografie:
Gouda Media Groep B.V.
Druk:
Wegener NieuwsDruk Gelderland 
 Verspreiding:
DHL Amsterdam
Redactie-adres:
Crabethstraat 38 D, 2801 AN GoudaT (0182) 322456E redactie@ziekenhuiskrant.nl
 Advertentieverkoop:
Gouda Media Groep B.V.T (0182) 322 451E info@ziekenhuiskrant.nlMw. Anneke de Pater Mw. Laura FuykschotAlhoewel deze krant met de grootst mogelijkezorg is samengesteld, kan geen van betrokken partijen aansprakelijk worden gesteld voor even-tueel voorkomende fouten.
 
 Algemene servicevragen:
maandag tot en met vrijdag van 9.00-16.00 uur;telefoon (0182) 322 456 of mail naar:info@ziekenhuiskrant.nl
 Abonnementen
adres: Crabethstraat 38-D2801 AN GoudaTel: (0182) 322 456info@ziekenhuiskrant.nlPrijzen: per jaar 74,20 euro
Redactie/tips:
Tips voor de redactie, een redactionele tekst of een persbericht kunt u mailen naar redactie@ziekenhuiskrant.nlDe redactie houdt zich het recht voor om artike-len niet te plaatsen of in te korten.
 Verspreiding:
De krant wordt tweewekelijks beschikbaar ge-steld in het personeelrestaurant van alle zieken-huizen in Nederland. Daarnaast wordt de kranttoegestuurd aan leidinggevenden onder wie dehoofden inkoop in de ziekenhuizen.De oplage bedraagt 25.000 exemplaren.
Webkrant:
De webkrant is op de avond vóór het verschijnenvan de papieren krant beschikbaar opwww.ziekenhuiskrant.nl In de webkrant wordenenkele pagina’s dagelijks ververst.
Komende verschijningsdata 2009:
Tweewekelijks. Klik op:www.ziekenhuiskrant.nl/verschijning
Bezorging:
Bezorgklachten kunt u mailen naar info@ziekenhuiskrant.nl of bel (0182) 322456
U zorgt: wij geven u de ruimte!
WWW.HOSPITALLOGISTICS.EU
Vrouwen in de Arabische wereld baren tot aan hunmenopauze kinderen, en dat kan nadelige gevolgenhebben.
 
3
Actueel
Nummer 1730 september 2009
‘Maatregelen Klinkduperen patiënt’
De NVZ vereniging van ziekenhuizen isverrast en ontstemd over twee maatregelendie minister Klink van Volksgezondheid voorde komende jaren in petto heeft. Patiëntendie zonder verwijsbriefje naar een polikliniekgaan of zich melden bij de SpoedeisendeHulp, draaien voortaan zelf op voor de kosten.Daarmee dupeert de minister de patiënt encreëert hij onwerkbare situaties in zieken-huizen, aldus de NVZ.
In 2010 wil de VWS-minister 48 miljoeneuro besparen op polikliniekbezoeken. Dat bedrag zou een jaar later naar 78 miljoen eurooplopen. Patiënten die zonder verwijsbriefje bij de polikliniek komen, moeten voortaanzelf de rekening betalen. De NVZ verbaastzich over deze plotselinge maatregel en kanzich niet voorstellen dat de minister denktdaar zulke grote bezuinigingen mee te kunnenrealiseren.
Spoedeisende hulp
Ook patiënten die de Spoedeisende Hulp bezoeken zonder eerst langs de huisarts tegaan, worden door de minister gedupeerd:ze krijgen hun rekening niet meer vergoed.Volgens de NVZ mag de patiënt niet wordengestraft voor het feit dat voor hem onduide-lijk is waar hij terechtkan. Bovendien komenziekenhuizen in een onmogelijke situatie alsze de vele tienduizenden patiënten die zichmomenteel op de spoedeisende hulp laten behandelen moeten gaan weigeren.
Duidelijkheid
Het komende begrotingsjaar wordt een cru-ciaal jaar voor de branche. Ziekenhuizen zittenmidden in een aantal belangrijke ingezettetrajecten; die moeten nu eerst worden afge-maakt. Een aantal van deze trajecten, zoalskapitaallasten, het DBC-verbeterplan ‘DBC’sonderweg naar transparantie’, prestatie- bekostiging en uitbreiding B-segment, zijnaan elkaar gekoppeld en kennen ook een groteonderlinge afhankelijkheid. Daarom is de branche er veel aan gelegen dat daarover snelduidelijkheid komt en dat de einddatum van1 januari 2011 wordt gehaald. Er is al sprakevan een tot twee jaar achterstand op het eerder ingezette pad. Dat maakt dat in de overgangs-situatie een aantal vreemde mengvormen bestaat, met alle nadelen van dien. NVZ-voorzitter Roelf de Boer: “Geef de sector hetvertrouwen, stel heldere kaders als regering, bied zekerheid en laat betrokkenen niet inonduidelijkheid over de richting waarheen wegaan! De minister moet nu écht doorzettenop een aantal ingezette trajecten, en het veld de gelegenheid geven om hun werk daarin tedoen. Dat komt ons gezamenlijke doel, hetwerken aan de kwaliteit van zorg, ten goede”.
Kinderarts Nico van der Lely was gastsprekertijdens de Europese conferentie over alcoholen gezondheid, die op 21 en 22 septemberdoor het Zweedse ministerie van Gezond-heid en Sociale Zaken werd georganiseerd.De conferentie moet bijdragen aan een langetermijn strategie om alcoholgerelateerdeschade in de Europese Unie te verminderen.
Van der Lely sprak in Zweden over de multi-disciplinaire werkwijze voor de behandelingvan jongeren met alcoholvergiftiging en delandelijke registratie van alcoholvergifti-gingen. Van der Lely zette in Nederland dealcoholproblematiek onder jongeren op dekaart. Samen met kinder- en jeugdpsycho-loog Mireille de Visser ontwikkelde hij inhet Reinier de Graaf ziekenhuis in Delft een protocol voor jongeren met een alcohol-vergiftiging. Van der Lely: ”Het is goed dater in Europees verband interesse is voor onze Nederlandse aanpak”. Onder de naam ‘voor-kom alcoholschade bij jongeren’ wordt deaanpak van de Delftse polikliniek voor Jeugd & Alcohol momenteel in verschillende Neder-landse ziekenhuizen getest op toepasbaarheid waarna het concept in Nederland en eventueelin het buitenland uitgerold kan worden. HetReinier de Graaf ziekenhuis en het Partner-ship Vroegsignalering Alcohol (PVA) leidenhet project. Het ministerie van Volksgezond-heid, Welzijn en Sport steunt en financiert het project. Naast Delft zijn er ook polikliniekenvoor Jeugd & Alcohol in Medisch CentrumLeeuwarden, het Westfriesgasthuis in Hoornen de combinatie Máxima Medisch Centrum/Catharina Ziekenhuis in Eindhoven.
Delftse kinderarts Van der Lely in Zweden voorEuropese alcoholaanpak
Het Erasmus MC in Rotterdam organiseert deKlinische les dit jaar in Pathé Schouwburg-plein. Het thema van het publieksevenementis ‘Kanker, innovatie in topzorg’. Het program-ma zoomt in op behandelingen van kanker-patiënten in Erasmus MC – Daniel den HoedOncologisch Centrum. Daarbij wordt duidelijkdat technische hoogstandjes mogelijk zijndoor teamwork van artsen, medisch onder-steunende medewerkers en patiënten. DeKlinische les vindt plaats op dinsdag 13 okto-ber. Belangstellenden kunnen zich aanmeldenvia klinischeles@erasmusmc.nl.
Het publiek kan van 9.00 tot 12.00 uur liveeen operatie volgen in zaal 4 van Pathé. Hetgaat om een leverresectie die wordt uitge-voerd in Erasmus MC - Daniel. Het team in deoperatiekamer neemt de lever uit het lichaamvan de patiënt, om vervolgens een tumor uitde lever te kunnen verwijderen. Daarna wordtde lever teruggeplaatst. Een chirurg in de bioscoopzaal heeft verbinding met de OK.Hij geeft toelichting en beantwoordt vragenvan het publiek. Ook komen de patiënt enmedewerkers in ondersteunende functies aanhet woord. ‘s Middags van 13.00 tot 15.00uur vinden presentaties plaats van een zoge-naamde ‘klinische trial’ en de ‘cyber-knife’.Bij een klinische trial werken patiënten meeaan wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe behandelingen van kanker. De ‘cyber-knife’ iseen geavanceerde laser waarmee tumorcellenin het lichaam nauwkeurig bestraald en ver-nietigd kunnen worden. Aan het woord komeneen patiënt, een arts-onderzoeker, een fysicus,en een nurse practioner.
Speeddating
Scholieren en verpleegkundigen die zichoriënteren op een (vervolg-)opleiding kunnenin de lunchpauze (van 12.00 tot 13.00 uur)speeddaten met verschillende functies in hetuniversitair medisch centrum, waaronder:(gespecialiseerd) verpleegkundige, laborant,operatiesassistent, anesthesiemedewerker engeneeskundestudent. Het Erasmus MC orga-niseert de Klinische les in het kader van denationale Kennismaand. Meer informatie opwww.erasmusmc.nl/klinischeles. Aanmeldenvia klinischeles@erasmusmc.nl.
Leveroperatie live te volgen in bioscoopzaal
 Patiënten moeten eerst naar de huisarts voor een verwijsbriefje, anders draaien ze voortaan zelf op voor dekosten.Van der Lely zette in Nederland de alcoholproblematiek onder jongeren op de kaart.
De opkomst voor vaccinatie tegen de jaarlijksterugkerende wintergriep onder risicogroe-pen lag vorig jaar op hetzelfde hoge niveauals in de jaren daarvoor.
De vaccinatiegraad tegen de griep van dehoogrisicopopulatie bleef redelijk stabiel, zo blijkt uit de griepvaccinatiemonitor van hetLandelijke Informatie Netwerk Huisartsen-zorg (LINH) van IQ healthcare, het NIVEL,LHV en NHG. Afgelopen seizoen kregenvoor het eerst ook gezonde mensen tussen dezestig en 65 jaar een gratis griepprik aange- boden. Hierdoor is zowel de omvang van dehoogrisicopopulatie als de vaccinatiegraad onder de totale bevolking toegenomen totrespectievelijk 30,5 en 21,8 procent. In 2008was 85 procent van de patiënten met hart- envaatziekten of diabetes mellitus gevaccineerd tegen de griep en 75 procent van de patiëntenmet een longaandoening. De vaccinatiegraad onder de mensen van zestig jaar en ouder is76,9 procent. Waarbij net als in voorgaande jaren gezonde ouderen zich beduidend minder laten vaccineren dan de ouderen die ook eenmedische indicatie hebben (63,8 procenttegenover 84,9 procent). Komende winter krijgt men naast de reguliere wintergriep temaken met de Mexicaanse griep (nieuweinfluenza A(H1N1). Daartegen wordt apartgevaccineerd. De nieuwe vaccinatie wordt nietgecombineerd met de vaccinatie tegen winter-griep. Beide vaccinaties zijn belangrijk.
Opkomst vaccinatie wintergriep redelijk stabiel
Kalmeringsmiddelen en slaapmiddelen wor-den niet meer vergoed vanuit de basisver-zekering. Uit onderzoek blijkt dat ontspan-ningsoefeningen een goed en gezondalternatief vormen. Het Sint Lucas AndreasZiekenhuis in Amsterdam start in oktoberdaarom met het uitzenden van ontspannings-oefeningen voor opgenomen patiënten, via deziekenhuistelevisie.
“Als een berg opzien tegen een onderzoek of operatie, niet kunnen slapen, pijn, doodsangs-ten uitstaan. Veel patiënten op de verpleeg-afdeling Cardiologie kampen met dit soort problemen”, vertellen psycholoog InekeKersten en fysiotherapeut Ellis Averzaat vande afdeling Cardiologie. Zij ontwikkeldendaarom een cd met vier ontspanningsoefe-ningen. “Een ziekenhuisopname is een stress-volle gebeurtenis. De ontspanningsoefeningenverminderen de stress en bevorderen het her-stel. Ze helpen opgenomen hartpatiënten opeen goede manier met hun angsten en pijnom te gaan,” lichten zij toe. In oktober starthet Sint Lucas Andreas Ziekenhuis de proef ‘Beter in het ziekenhuisbed’, waarbij via deziekenhuis-tv 24 uur per dag de ontspannings-oefeningen worden uitgezonden voor opgeno-men hartpatiënten. Reageren deze patiënten positief, dan worden vanaf begin volgend jaar op alle verpleegafdelingen de oefeningen uit-gezonden via de ziekenhuis-tv. Hartpatiëntendoen de ontspanningsoefeningen nu al bij de poliklinische hartrevalidatie. Ellis Averzaat:“Hartpatiënten gaven tijdens hun revalidatieaan dat zij graag al tijdens hun opname vande ontspanningsoefeningen hadden willenweten. Ook vroegen ze om een cd waarmee zethuis konden oefenen. Nu komen we aan beidewensen tegemoet.”
Ontspanningsoefening via ziekenhuistelevisie
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...