Inflation and Burma

က်ပ္ငါးေထာင္တန္ေငစကၠဴ၊ ေငေၾကးေဖာင္းပမွဳႏွင့္ျမန္မာႏိုင္ငံ

လာမယ္ ့ ေအာက္ တိ ုဘာလ၊ ၂၀၀၉ ခုႏွ စ္ မွ ာဆိ ုရင္ ျမန္ မာႏိ ုင္ငံ မွာ က်ပ္ငါးေထာင္ တန္ ေငြ စကၠဴေတြ ကိ ု စတင္သံ ု းစြ ဲေတာ့ မွ ာ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီ က်ပ္ငါးေထာင္ တန္ ေငြ စကၠဴေတြ ထု တ္ေ၀လိ ု က္ တာဟာ တနည္ းဆိ ုရင္ အာဏာရွင္ လက္ ထက္ မွ ာ ျမန္ မာ့ စီးပြ ားေရးစနစ္ ဘယ္ေလာက္ ထိ ကေမာက္ ကမျဖစ္ေနတယ္ဆိ ု တာကိ ု ညြန္းဆိ ု တဲ ့ သက္ေသတမ်ိဳးပါပဲ။ ဒီ က်ပ္ငါးေထာင္ တန္ေတြ ဟာ ျမန္ မာႏိ ုင္ငံရဲ႕ ေငြေၾကးလည္ ပတ္သံ ုးစြ ဲ မွဳ (circularflow)မွ ာ ပမာဏၾကီ းမားတဲ ့ ေငြေၾကးေတြ သံ ု းစြဲ လာရမွဳနဲ႕ အဆမတန္ ေငြေၾကးေဖာင္ းပြမွဳေတြ ျဖစ္ေနျခင္ းရဲ႕ ျပယု ဂ္ေတြ ပဲျဖစ္ ပါတယ္။

ေငေၾကးလည္ပတ္သံုးစမွဳ ပမာဏ မ်ားျပားလာျခင္း

ျမန္ မာႏိ ုင္ငံ မွ ာ ႏိ ုင္ငံေတာ္ရဲ႕ moneysupplyကိ ု မူ ၀ါဒခ်မွ တ္သူ၊ အု ပ္ခ်ဳပ္သူ မ်ားက ထိန္ းခ်ဳပ္ တဲ ့ instrument potencyၾကီ းမားပါတယ္။ ဗဟိ ုဘဏ္ရဲ႕ လြ တ္ လပ္ စြ ာ ေဆာင္ရြ က္ခြင္ ့ နည္ းပါးမွဳေၾကာင္ ့ ဒီ လိ ု instrument potencyကိ ု ထိန္ းခ်ဳပ္ႏိ ုင္ မယ္ ့ အေျခအေနမရွ ိ ပါဘူ း။ ရလာဒ္ ကေတာ့ ျမန္ မာႏိ ုင္ငံေတာ္အစိ ု းရဟာ ေငြေၾကးရိ ု က္ႏွ ိ ပ္ ထု တ္ေ၀မွဳေတြ ကိ ု အေၾကာင္ းျပခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳး အသံ ု းျပဳျပီ း အထိန္ းအခ်ဳပ္ မရွ ိ ျပဳလု ပ္ေတာ့ တာပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဥပမာ-ေခတ္ မီ ဖြ ံ႕ျဖိဳးတိ ုးတက္ေသာ တပ္ မေတာ္ တရပ္ ေပၚထြ က္ လာေရးဆိ ု တဲ ့ အေၾကာင္ းျပခ်က္နဲ႕ စစ္အသံ ုးစရိ တ္အတြ က္ ရိ ု က္ႏွ ိ ပ္ ထု တ္ေ၀တဲ ့ ေငြေၾကးပမာဏေတြ က အရမ္ းၾကီ းမားပါတယ္။

အဲဒီအခါက်ေတာ့ ျမန္ မာျပည္ တြင္းမွ ာ လည္ ပတ္သံ ု းစြဲေနတဲ ့ ေငြေၾကးပမာဏက မ်ားျပားလာပါတယ္။ သာမန္ေစ်း၀ယ္ ထြ က္ မွ ုေတြ မွာေတာင္ ပိ ု က္ဆံအိ တ္အၾကီ း ကိ ုင္သြ ားရတဲ ့ အေျခအေနျဖစ္ေနတယ္။ စားေသာက္ဆိ ုင္ေတြ မွာ ေငြရွင္ းရင္ ေငြ စကၠဴတထပ္ ၾကီ း ရွင္ းၾကရတယ္။ စိန္အေရာင္ းအ၀ယ္၊ ကားအေရာင္းအ၀ယ္၊ အိ မ္အေရာင္ းအ၀ယ္ ေငြေပးေခ်မွဳေတြ မွ ာဆိ ုရင္ လူ ျမင္သူ ျမင္ မေကာင္းေအာင္ ေငြ စကၠဴအု ပ္ေတြ အျပည္ ့သိ ပ္ ထားတဲ ့ ဆာလာအိ တ္ ၾကီ းေတြနဲ႕ သြ ားၾကရတယ္။ ဘဏ္ေတြ မွ ာ ေငြသြင္း၊ ေငြ ထု တ္ရင္ ဘဏ္ ၀န္ ထမ္ းေတြ က ဒီေငြ ထု ပ္ ၾကီးေတြ ကိ ု ထမ္ းၾကရတယ္။ ဒီ လိ ုအေျခအေနမ်ိဳးေတြအတြ က္ ျပည္ တြင္းမွ ာ ဆိ ုရင္ တန္ ဖိ ု းျမင္ ့ မားတဲ ့ ေငြ စကၠဴေတြ ကိ ု ရိ ု က္ႏွ ိ ပ္ ထု တ္ လာၾကတယ္။ ကနဦ းမွ ာ ငါးရာတန္ ေငြ စကၠဴေတြ ထြ က္ လာတယ္။ တေထာင္ တန္ ေငြ စကၠဴေတြ ထြ က္ လာတယ္။ အခုေနာက္ဆံ ု းက်ေတာ့ ငါးေထာင္ တန္ ေငြစကၠဴေတြ ထြ က္ လာတယ္။ ဒီ လိ ု ပမာဏျမင္ ့ မားတဲ ့ ေငြ စကၠဴေတြ ထြ က္ လာရတာဟာ စီ းပြ ားေရး တိ ု းတက္ လာတာမဟု တ္ဘူ း။ ခ်ြ တ္ခ်ံဳက် ပ်က္ ယြင္ းလာတာပဲ ျဖစ္ တယ္။ ဘာလိ ု႕လဲဆိ ုေတာ့ ဒီေငြ စကၠဴေတြ ဟာ တန္ ဖိ ု းၾကီးသလိ ု ထင္ရေပမယ္ ့ ဒီေငြပမာဏေတြရဲ႕ မူ လတန္ ဖိ ု းကေတာ့ တက္ မလာလိ ု႕ပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဥပမာ-လြန္ခဲ ့ တဲ ့ အႏွ စ္ႏွ စ္ဆယ္ တုန္းက မုန္႕ဟင္ းခါးတပြ ဲရဲ႕ တန္ ဖိ ု းဟာ ႏွ စ္ က်ပ္ ဆိ ု ပါစိ ု႕။ အခုအခ်ိန္ မွ ာ မုန္႕ဟင္ းခါးတပြဲရဲ႕ တန္ ဖိ ု းဟာ တေထာင္ ျဖစ္ေနတယ္ဆိ ုရင္ ေစ်းႏွဳန္ းဟာ ငါးရာ တက္သြ ားျပီ လိ ု႕ ဆိ ုႏိ ုင္ ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ယေန႕ေခတ္ ေငြငါးေထာင္ က်ပ္ တန္ရဲ႕ တန္ ဖိ ု းဟာ ဟိ ု လြန္ခဲ ့ တဲ ့ အႏွ စ္ႏွ စ္ဆယ္ က ေငြ တဆယ္ တန္ တရြ က္ရဲ႕ တန္ ဖိ ု းအတိ ုင္းပဲရွ ိ တယ္ လိ ု႕ ဆိ ုႏိ ုင္ ပါတယ္။ ေနာက္ တခ်က္ က ေငြေၾကးသံ ု းစြ ဲႏိ ုင္ မွဳ အေျခအေနနဲ႕ ဆက္ စပ္ ပါတယ္။ ပမာဏၾကီ းမားတဲ ့ ေငြေၾကးေတြ ထြ က္ေပၚလာတာဟာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေငြသံ ု းစြ ဲႏိ ုင္ မွဳ ပမာဏ မ်ားျပားလာတာ မဟု တ္ ပါဘူ း။ တလကိ ု ၀င္ေငြ ငါးေသာင္း ရွ ိသူ တေယာက္ ဟာ သူ႕ရဲ႕ ၀င္ေငြအေနနဲ႕ တေထာင္ တန္ အရြ က္ငါးဆယ္ ရခဲ ့ မယ္ဆိ ုရင္ အခုငါးေထာင္ တန္ ေငြ စကၠဴသစ္ေတြ ထြ က္ေပၚလာမွဳမွ ာ ငါးေထာင္ တန္ ေငြ စကၠဴ ဆယ္ရြ က္ ရရွ ိ လာတာပဲ

ျဖစ္ ပါလိ မ္ ့ မယ္။ ဒါေပမယ္ ့ ေငြေၾကးသံ ု းစြ ဲႏိ ုင္ မွဳ အေျခအေနကေတာ့ ပိ ု ျပီ းေတာင္ ေလ်ာ့နည္းသြ ားႏိ ုင္ ပါတယ္။ ဘာေၾကာင္ ့ လဲဆိ ုေတာ့ ပမာဏျမင္ ့ မားတဲ ့ ေငြ စကၠဴသစ္ေတြ ထြ က္ေပၚလာခ်ိန္ တိ ုင္းမွ ာ ကုန္ေစ်းႏွဳန္ းေတြ ျမင္ ့ တက္ လာတတ္ လိ ု႕ပါပဲ။ ဒီ လိ ုေတြ ျဖစ္ လာတဲ ့အခါ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေငြသံ ု းစြဲႏိ ုင္ မွဳ ေလ်ာ့ က်သြ ားပါတယ္။ ၾကီ းမားလွ တဲ ့ ကုန္ေစ်းႏွဳန္ းေတြ ကိ ု ကာမိ ဖိ ု႕ လု ပ္ ၾကရင္ း လု ပ္ခေတြ ျမင္ ့ တက္ လာျပန္ တယ္။ ဒီ လိ ုနဲ႕ ေငြေၾကးရိ ု က္ႏွ က္ ထု တ္ လု ပ္ မွဳ၊ ကုန္ေစ်းႏွဳန္ းၾကီ းမားမွဳ၊ လစာတိ ု းျမင္ ့ မွဳ၊ ကုန္ေစ်းႏွဳန္ းၾကီ းမားမွဳ၊ ေငြေၾကးရိ ု က္ႏွ က္ ထု တ္ လု ပ္ မွဳေတြ ဟာ ေၾကာင္ လိ မ္ေလွ ကား သဖြ ယ္ တစတစ ျမင္ ့ တက္ လာတာပဲ ရွ ိ ျပီ း ျပန္ဆင္ းတယ္ဆိ ု တာ မရွ ိေတာ့ ပါဘူ း။ တခါတရံ မွ ာ အစိ ု းရက ဒီ ျပႆနာကိ ု ၀ိသမ စီ းပြ ားေရးသမားေတြ လု ပ္ တာဆိ ု ျပီ း ကုန္သည္ေတြ ကိ ု ဖမ္ းတာ၊ ေခၚယူသတိေပးတာေတြ ျပဳလု ပ္ တတ္ ပါေသးတယ္။ ဒီ လိ ု ကုန္သည္ ၾကီ းမ်ားရဲ႕ လု ပ္ငန္ းေဆာင္ တာေတြ ကိ ု ထိန္ းခ်ဳပ္ တယ္ဆိ ုရင္ တဲ ့ တိ က်တဲ ့ မူ ၀ါဒေတြ ခ်မွ တ္ ျပီ းမွ ျပဳလု ပ္ လိ ု႕ရပါတယ္။ အာဏာရွင္အသိ ုင္ းအ၀ိ ုင္ းနဲ႕ နီ းစပ္ တဲ ့ ကုန္သည္ မ်ားကိ ု မူ ၀ါဒတမ်ိဳး၊ နီ းစပ္ မွဳမရွ ိ တဲ ့ ကုန္သည္ မ်ားကိ ု မူ ၀ါဒ တမ်ိဳး ျပဳလု ပ္ လိ ု႕ မရပါဘူ း။ အဓိ က ျမန္ မာႏိ ုင္ငံ မွ ာ ျဖစ္ ပ်က္ေနတဲ ့ စီ းပြ ားေရးယိ ု ယြင္ းပ်က္ စီ းမွဳ၊ ေငြေၾကးစနစ္ ယိ ုင္နဲ႕မွဳ ျပႆနာကေတာ့ “ေရႊသမင္ ဘယ္ ကထြ က္၊ မင္ းၾကီ းတာကထြ က္ “ ဆိ ုသလိ ု ပဲ ျပႆနာရဲ႕ အစဟာ ႏိ ုင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီ းပြ ားေရးစီ မံခန္႕ခြဲ မွဳ ညံ ့ ဖ်င္ းမွဳနဲ႕ တိ ုင္ းျပည္ရဲ႕ moneysupplyကိ ု ခ်ဳပ္ ကိ ုင္ ျပီ း ထင္ရာစိ ုင္းလု ပ္ေနတဲ ့ instrumentpotencyျမင္ ့ မားမွဳ၊ ေငြေၾကးေဖာင္ းပြ မွဳႏွဳန္ းျမင္ ့ မားမွဳ စတာေတြေၾကာင္ ့ ပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီ လိ ု ပမာဏၾကီ းမားတဲ ့ ေငြ စကၠဴေတြ ရိ ု က္ႏွ ိ ပ္ ထု တ္ေ၀ေနရမွဳဟာ အဆမတန္ ၾကီ းမားေနတဲ ့ တိ ုင္ းျပည္ရဲ႕ ေငြေၾကးေဖာင္းပြ မွဳႏွဳန္ းရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ လိ ု႕ ဆိ ုႏိ ုင္ ပါတယ္။

ေငေၾကးေဖာင္းပမွဳ

ေငြေၾကးေဖာင္းပြ မွဳႏွဳန္ းဆိ ု တာ ႏွ စ္ စဥ္ တက္ လာတဲ ့ ေစ်းႏွဳန္းရာခိ ုင္ႏွ ုန္းေတြ ကိ ု တိ ုင္ းတာတဲ ့ indicator တခု ျဖစ္ ပါတယ္။ အမ်ားဆံ ု းအသံ ု းျပဳတဲ ့ ေစ်းႏွဳန္ းေတြ ကေတာ့ retailpricesပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။