Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

Oleh: Kamarudin bin JaffarISM SAINS SERTA PENDIDIKAN (PENGAJIAN ISLAM) UTMAmalan Bidaah Dalam Masyarakat MelayuMasyarakat MelayuAsal-usul orang-orang Melayu amat kabur kerana sejarah kuno AsiaTenggara masih belum diselidiki dengan mendalam . Beberapa teori telahmengatakan bahawa orang Melayu adalah daripada golongan manusiayang diberi nama Austronesia . Ia datang dari daerah Yunan dan telahturun menduduki wilayah Asia Tenggara . Ini berlaku sejak tahun 2 500sebelum Masehi dengan golongan pertama dikenali sebagai Melayu Protodan kemudian diikuti oleh Melayu Deutro .Masyarakat Melayu Nusantara mula menerima Islam pada abad ke-13Masehi dengan dimulai oleh Pasai . Para pedagang Arab atau India telahmembawa Islam kepada mereka . Ini berikutan kepada catatan pelayaranMarco Polo , yang menulis bahawa ketika beliau singgah di Pasai padatahun 1292 , penduduk Pasai telah memeluk Islam.Proses Islamisasi mulai pesat pada abad ke -15 kerana Melaka telahmemainkan peranan penting dalam penyebaran Islam di Nusantara .Puncak kepesatan penyebaran Islam ialah pada abad ke - 16 dan 17.Walaupun Melaka jatuh ke tangan Portugis pada waktu itu tetapi Acehdapat mengambil alih peranan Melaka dengan keadaan lebih gigih lagi .Oleh kerana Islam berkembang dengan pesat di nusantara dan ramai pulayang ingin mendalami agama tanpa mengenali dengan lebih dekatsiapakah guru mereka , ditambah pula mereka terlalu ghairah untuk mengejar pahala dan mengejar banyak fadhilat , maka masyarakat Melayuterjebak ke kancah bidaah . Ini jelas dapat dilihat daripada beberapaamalan yang diamalkan oleh Masyarakat Melayu yang kononnya ajaranIslam tetapi setelah diselidiki , ia adalah satu bidaah .Makna BidaahBidaah adalah daripada perkataan Arab dari perkataan dasar yang berertimencipta sesuatu tanpa contoh sebelumnya . Ini adalah berdasarkanfirman Allah :

عيدب تاومسلاضرا

Ertinya :“ Yang menjadikan langit dan bumi tanpa ada contoh sebelumya .”

Dan firman Allah :

ق نك دب  لا

Ertinya :“Katakanlah aku bukanlah orang yang pertama membawa risalah daripadaAllah , bahkan banyak rasul-rasul sebelumku .”Bidaah menurut istilah ialah :

ثدحلاف يدلادب مكا

Ertinya :“Perkara-perkara baru dalam agama sesudah ianya disempurnakan.”Menurut Al-Syatibi pula , pengertian Bidah adalah :“ Dan Bidaah itu ialah satu jalan ( cara ) dalam agama yang diada-adakanyang menyerupai hukum syariat yang dimaksudkan denganmengerjakannya ialah seperti apa yang dimaksudkan dengan jalan ( cara )mengerjakan hukum syariat .”Beliau menambah lagi dengan katanya :“ Maka jika demikian , maka bidaah itu ialah ibarat satu jalan ( cara )dalam agama yang diada-adakan yang menyerupai hukum syarak yangdimaksudkan dengan mengerjakan ialah mengabdikan diri ( kepada Allah )secara berlebih-lebihan .”Sebahagian ulama hadis pula mendefinisikan bidaah seperti berikut :“ Ialah urusan yang baharu diada-adakan dalam agama baik berupaakidah , ibadat atau sifat bagi ibadat yang belum pernah terjadi padazaman Rasulullah SAW .”Sebagai kesimpulan , bidaah didefinisikan sebagai perkara-perkara barudalam agama yang diada-adakan berlawanan dengan dalil-dalil ataukaedah-kaedaah yang telah ditetapkan oleh syarak .Pembahagian BidaahMenurut Imam Muhammad bin Idris Assyafi’i yang diriwayatkan oleh AbuNu’aim :“Bidaah itu terbahagi kepada dua iaitu bidaah terpuji ( mahmudah ) danbidaah tercela ( mazmumah) . Maka mana-mana yang sesuai dengansunnah , maka itulah yang terpuji dan mana-mana yang menyalahinyamaka itulah yang tercela .”

Berdasarkan kenyataan ini , ada ulama yang membahagikan bidaahkepada 4 bahagian iaitu :Bidaah sunnahBidaah Sunnah ialah bidaah yang termasuk dalam kaedah sunnah sepertisolat Tarawih secara berjamaah .Bidaah harusBidaah harus ialah tiap-tiap perkara yang harus seperti makan bermejadan memakai pakaian yang berbagai-bagai bentuk fesyen yang tidak bertentangan dengan hukum syara’ .Bidaah haramBidaah haram ialah bidaah yang termasuk dalam kaedah bidaah haramdengan dalil dari syara’ seperti menziarahi kubur-kubur dengan tujuanmeminta sesuatu pertolongan .Bidaah makruhBidaah makruh ialah bidaah termasuk kaedah makruh seperti menentukanhari tertentu untuk menunaikan sesuatu ibadat dengan kepercayaanbahawa hari itu lebih baik pada hari-hari lain . Jenis-jenis BidaahBidaah Fi’liah dan Bidaah TarkiahBidaah Fi’liah ialah mengerjakan sesuatu amalan atau perbuatan yangtidak dikerjakan oleh Rasullullah . Ini termasuklah membuat hadis palsu ,mengurangkan atau menambahkan rakaat atau kaifiat solat , mengadakansolat-solat atau puasa khusus pada masa dan hari-hari yang khusus padamasa dan hari-hari yang khusus , bersembahyang atau berpuasa padawaktu-waktu dan hari-hari yang terlarang .Bidaah Tarkiah pula ialah meninggalkan perkara-perkara yang dituntutoleh agama atau agama menggalakkannya kerana memandangkan ia lebihbaik tidak dikerjakan .Bidaah yag termasuk dalam kategori Tarkiah ini ialah :• Tidak mahu berkahwin kerana hendak beribadat kepada Allah tanpasesuatu sebab yang dibolehkan oleh syara , atau beribadat terusmenerus .• Mengharamkan atas diri sesuatu yang dihalalkan oleh Allah tanpa sebabyang dibolehkan oleh syarak dan juga sebaliknya .