KAIA 1. alea | 2003ko udazkena
2
Alde ilunean
hildako amaren ahotsa zela konturatu omen zen,eta sistematikoki ahots horiek bilatzeari ekin zion.Jürgensonek zabaldutako bideari beste hainbatek jarraipena eman zioten, horien artean KonstantineRaudive austriarra garrantzitsuenetako bat izanzelarik. Gaur egun milaka psikofonia erregistratutadaude mundu osoan zehar.Fenomeno bitxi honi azalpena ematen saiatzenden teoria ugari dago. Badira ahots hauek hil-dakoenak direla sinisten dutenak. Egia esanda,hau da gizartean gehien zabalduta dagoen sinis-mena. Beste hainbatek, aldiz, giza psikeak izanlezakeen papera azpimarratzen dute: orain arteezagutzen ez diren arrazoiak direla medio, graba-zioa egiten duenak nahigabean sortarazen dituahotsak.Gure artean, Gasteiz Irratiko teknikari AldrefoResak Otsaten lortutako bi psikofoniak ospetsubilakatu ziren ezohiko fenomeno honen jarraitzai-leen artean. Mikel Deunaren eleizaren dorreanlortutako psikofonia horiek oso ezberdinak dira.Lehen psikofonian, emakume baten ahotsa diru-dienak honakoa galdetzen du gazteleraz: “¿Quéhace la puerta cerrada?” . Bigarrenak, aldiz, nes-katil baten ohiua dirudi. Hasiera batean “Pandora”ulertu zuten ikerlariek, baina gerora jende gehienak “kanpora” dioela uste du. Azentu fonetikoa lehensilaban egonda (“kán-po-ra”), bigarren aukerazentzudunagoa dirudi. Horrela izanez gero, leheneuskal psikofoniaren aurrean egongo ginateke.
Denetariko gertaerak
Objektu Hegalari Ezezagunen ikustaldiak, azal-penik gabeko desagerketak… Otsaten denetarik gertatu omen da. Otsateren ospe beltza aspalditik dator. “Trebinioko OHEa” izenaz ezagutzen dengertaera mito moderno honen abiapuntuetako batizan zen. 1981ean Prudencio Muguruza gasteiz-tarrak ustezko OHE baten argazkia ezagutarazizuen. Bere txakurrarekin paseatzen ari zela, Agui-llo herritik gertu ateratako argazkian bola itxurakoobjektu bat azaltzen zen. Argazkia barra barrazabaldu zen, baina askoren ustez fraude bat bainoez zen izan, itxura arraroa zuen hodei bat bainoez. Gaur egun Muguruza hainbat telebista lokaletanazaltzen da tarota botatzen eta etorkizuna“asmatzen”.Ezagunena izanda ere, Muguruzaren auzia ezzen izan OHEen arloan zonaldean jazotako kasubakarra. Iker Jimenez kazetariak bi kasu gehiagoaipatzen ditu bere liburu batean. Baina agianxelebreena armada espainiarra protagonista izanzuena izan da. Arakan dagoen basetik atera etaOtsatetik gertu ariketa militarrak egitera joandakokarro blindatuak lau orduz galdu omen zirengauean. Haien arteko komunikazioa ezinezkoabilakatu zen, eta erabat beldurtuta bueltatu zirenbasera, beti ere Jimenez-en arabera.Dena den, herriari aspalditik tragikotasun ospeaemango ziona izurriteen afera izan zen. Otsatek hiru izurrite jasan zituen aspaldian, eta hortik geroztik herri mamua bilakatu zen: 1860an baz-tanga edo biruela, 1864an tifusa… sei urte pasata,1870ean, kolera izurrite batek azken biztanleak akatu zituen. Antza denez, inguruko herrietaneraginik izan ez zuten izurriteak izan ziren. Ma-darikazioak Otsate jo zuen bete-betean.Otsatetik gertu bizi direnek ez dute gustoko jende gehiegirik inguruotan ikustea, esperientzitxarra ugari izan dute eta. Misterioak deituta,gazte askok jaigune bilakatu du zonaldea, alkoholaeta beldurra erdibana nahastuz eta inguruko abe-reak zirikatuz. Hara hurbiltzen diren guztiek ezdute berdin jokatzen, noski, baina askotan zailaizaten da bereiztea.Mitxel eta bere lagunek oraintxe bertan tirabirabat izan dute herrixkatik gertu dagoen baserribateko jabearekin. Gauerako ez badute kanpingdenda kentzen, Goardia Zibilari hots egingo dio.Egoera ikusita, Gasteizera bueltatzeko orduaproposa dela pentsatu dugu. Baina alde eginbaino lehen guk ere grabagailua utzi dugu, orduerdiz, dorrearen barruan. Pare bat aldiz entzundugu, txoriek eta haizeak eragindako soinuenartean ahotsaren bat aurkitu nahian.Tamalez, agian zorionez, ez dugu grabazioanezer arrarorik topatu. Ezta etxerako bidean ere…
Madarikazioak Otsate jo zuen bete-betean
Leave a Comment