• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • 1
    CommentGo Back
Download
 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV – ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΚΤΟΡΩΝ ΣΤΗΝΑΝΟΔΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Το κεφάλαιο IV αναφέρεται στις
διαδικασίες αποδιάρθρωσης και κατάρρευσηςτου ανακτορικού συστήματος και μετάβασης προς νέες μορφές κοινωνικήςοργάνωσης όπως είναι η πόλη-κράτος
.Το σημαντικό αυτό κεφάλαιο χωρίζεται σε 3 υποκεφάλαια που εξετάζουν αντίστοιχα
Α
. Την κατάρρευση του μυκηναϊκού κόσμου κατά τα τέλη του 13ου και κατά τον 12οαι. π.Χ. (σελ. 113-125)
Β.
Τις μεταβολές που σημειώνονται κατά τους λεγόμενους «Σκοτεινούς Αιώνες», τον11ο και 12ο αι. π.Χ. (σελ. 125-136)
Γ.
Τους παράγοντες που οδηγούν στην εμφάνιση της πόλης-κράτους (σελ. 136-165)
Δώστε ιδιαίτερη έμφαση
•
 Στις 
υποθέσεις 
που έχουν προταθεί σχετικά με την κατάρρευση του μυκηναϊκούανακτορικού συστήματος (θεωρία εισβολής Δωριέων, θεωρία λαών της θάλασσας,εμφύλιοι πόλεμοι, φυσικές καταστροφές, συνδυασμός αιτίων) (σελ. 114-120)
•
 Στις υποθέσεις που έχουν προταθεί για να ερμηνεύσουν την κοινωνία τωνσκοτεινών αιώνων
-
θεωρία ερήμωσης και καταστροφής 
-
θεωρία αλλαγής δομών κοινωνίας και στροφής προς την κτηνοτροφία (σελ. 130-133)
-
κοινωνία «μεγάλων ανδρών» (σελ. 133-136).
 Α. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ 
Ο μυκηναϊκός κόσμος δεν πεθαίνει μονομιάς και με ένα χτύπημα, αλλά η αργήαποσύνθεσή του απλώνεται σε ενάμιση αιώνα όπου τα βίαια επεισόδιαεναλλάσσονται με περιόδους ηρεμίας, ακόμα και ανασύνταξης.
Τέλη 13
ου
αιώνα π.Χ 
: Ένα κύμα πρωτοφανών
καταστροφών
, ρημάζει τα
ανάκτορα
,που
δε θα συνέλθουν ποτέ ως κοινωνικοπολιτικό σύστημα
. Έ
 νας περίπου αιώνας: Ε
πιβίωσης κάτω από μεταναστεύσεις πληθυσμών, και σποραδικές λεηλασίες. Ο μυκηναϊκός πολιτισμός διαιρείται σε τοπικούς κλάδους πουαναπτύσσονται ανεξάρτητα.
Τέλη 12
ου
αιώνας π.Χ.:
Νέες καταστροφές και εγκαταλείψεις τοποθεσιώνακολουθούνται από μια αραίωση του πληθυσμού.
 
 Πρώτο μισό του 11ου αιώνα
: Σβήνουν εντελώς και οι ελάχιστες εστίες μυκηναϊκήςπαράδοσης, όπως και ο ίδιος ο μυκηναϊκός πολιτισμός, που είχαν επιβιώσει για λίγο.
Νέα εποχή
: Πρώτη περίοδος του σιδήρου (Πρωτογεωμετρική ελληνική περίοδος).
Ερμηνείες- Υποθέσεις για την εξαφάνιση του μυκηναϊκού κόσμου: (με βάση τηστρωμάτωση πυρκαγιάς)
1.Αθρόα εισβολή εξωτερικών εχθρών (κατακτητών)2.Νικηφόρες επιδρομές γειτονικών κρατών (πόλεμος κυριαρχίας μεταξύγειτόνων)3.Εσωτερικές συγκρούσεις – λεηλασίες βανδαλισμοί από εχθρούς στη διάρκειαεμφυλίου.4.Φυσική καταστροφή (σεισμός) και στη συνέχεια, τυχαία πυρκαγιά.
1
 .Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 
Το πρώτο κύμα των καταστροφών στο χώρο της ηπειρωτικής Ελλάδας, στοτέλος του 12
ου
αιώνα, Ύστερη Ελλαδική Γ2, πέφτει με ορμή στα ανάκτορα τηςΠύλου, των Μυκηνών, της Τίρυνθας και της Θήβας
. Ο Ορχομενός, ο Γλας στηΒοιωτία, η Κρίσα στη Φωικίδα, Μενελάιον στη Σπάρτη, εγκαταλείπονται χωρίςσημάδια μαζικών καταστροφών.
Τελικά έχουμε ίσως μισό αιώνα από αυξανόμενηανασφάλεια, με σποραδικές αιματοχυσίες που προμηνύουν τη γενική ανάφλεξη
.Τα γεγονότα που μπορεί να δείχνουν σύγχρονα ίσως να απέχουν και μια ολόκληρηγενιά μεταξύ τους.Γλίτωσαν Αθήνα, Ιωλκός στη Θεσσαλία, Ασίνη στην Αργολίδα και Νιχώρια στηΜεσσηνία. Το ανάκτορο της Πύλου αφανίστηκε ολοκληρωτικά και η τοποθεσίαεγκαταλείφθηκε. Παράλληλα
οι Μυκηναίοι προσφεύγουν στα Δωδεκάνησα και τηΚύπρο ενισχύοντας τους προϋπάρχοντες οικισμούς ή ιδρύοντας αποικίες
.
Πάντως η απειλή δεν ήρθε απότομα. Αυτό μαρτυρούν οι οχυρώσεις στην Πύλο
.Ολόκληρος ο τόπος ετοιμάζεται για να αντιμετωπίσει έναν κίνδυνο που, στησυγκεκριμένη περίπτωση,
έρχεται φανερά από τη θάλασσα
. Η ταυτότητα τωνδολοφόνων παραμένει άγνωστη αλλά πέτυχαν τους σκοπούς τους.
Δίνω ιδιαίτερη έμφαση
•
 Στις 
υποθέσεις 
που έχουν προταθεί σχετικά με την κατάρρευση του μυκηναϊκούανακτορικού συστήματος!!!! (θεωρία εισβολής Δωριέων, θεωρία λαών της θάλασσας, εμφύλιοι πόλεμοι, φυσικές καταστροφές, συνδυασμός αιτίων) (σελ. 114-120)
 Εισβολείς Δωριείς;
 Υπέρ:
 
•
Η ελληνική παράδοση αναφέρει ότι οι Δωριείς έφτασαν στην Πελοπόννησομεσυμμάχους τους Ηρακλείδες για να πάρουν πίσω το βασίλειο των Μυκηνώνπου τους είχε αρπάξει ο Ευρυσθέας.
•
Η γλώσσα των Δωριέων (μια διάλεκτος που προέρχεται από τη βορειοδυτικήομάδα γλωσσών –δωρική καθαρή μορφή της ΒΔ ελληνικής βλ. σελ. 46 κεφ.2– οπότε διαφορετική από τη μυκηναϊκή) μιλιέται στο μεγαλύτερο μέρος τηςΠελοποννήσου κατά τους ιστορικούς χρόνους.
•
Εμφανίζονται σε διάφορα σημεία της Ελλάδας όπλα και στολίδια (νέοι τύχοι εγχειριδίων, πόρπες κ.α.) που ελάχιστα κυκλοφορούσαν πριν. Κεραμικάκαφετιά, δουλεμένα χωρίς τροχό, της λεγόμενης «βαρβαρικής» κεραμικής,μάλλον λόγω της ακατέργαστης όψεις τους.
Κατά
:
•
Αν υπήρξαν εισβολείς αυτοί πάντως δεν εγκαταστάθηκαν, οπότε η δωρικήκατάκτηση αποκλείεται. Εξάλλου πολλές πόλεις απλά εγκαταλείφθηκαν κι όσες επέζησαν, όπως Μυκήνες και Τίρυνθα, ξανακατοικήθηκαν μόνοτμηματικά.
•
Απορρίπτεται και το επιχείρημα της γλώσσας καθώς η δωρική στουςιστορικούς χρόνους ομιλείται εκτός από την Πελοπόννησο και στις Ρόδο και Κρήτη, οι οποίες ούτε καταστράφηκαν ούτε ερήμωσαν (σ.σ. αρχαιολογικάδεδομένα). Δεύτερον σύμφωνα με τους γλωσσολόγους οι διαφορές κατά τηδιάρκεια της μυκηναϊκής εποχής μεταξύ των ελληνικών της Δύσης και τηςΑνατολής δεν ήταν τόσο μεγάλες (γλωσσολογικά δεδομένα). (βλ. σελ 46,κεφ. 2 )
•
Κανένα από τα ελάχιστα αντικείμενα, προφανώς ξένης προέλευσης, δενσυνδέεται αποκλειστικά με την περίοδο αυτή, καθώς είχαν κάνει τηνεμφάνιση τους από την Ύστερη Ελλαδική Γ2 ενώ κανένας δεν έχει καταφέρει  να εντοπίσει με ακρίβεια την προέλευση τους, ενώ την ίδια στιγμή η συνέχειατου μυκηναϊκού πολιτισμού είναι εμφανής.
 Εισβολείς «λαοί της θάλασσας»;
Σύμφωνα με τα αιγυπτιακά αρχεία
 
Υπέρ:
•
Οι Φαραώ της 20
ης
δυναστείας αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν στρατιέςαπό ετερόκλητα στοιχεία, αρκετά ισχυρά ώστε να θέτουν σε κίνδυνο τηνασφάλεια της Αιγύπτου, το τελευταίο τέταρτο του 13
ου
αιώνα έως τα μέσα του12
ου
αιώνα π.Χ. (ίσως υπάρχουν κάποιες υπερβολές στις αφηγήσεις της νίκης)
•
Περίπου την ίδια περίοδο, στα τέλη του 13
ου
αιώνα π.Χ., η αυτοκρατορία τωνΧετταίων καταρρέει κάτω από ακαθόριστες συνθήκες.
•
Η ανατολική Μεσόγειος συνταράζεται από πολεμικές αναστατώσεις. Η Τροίακι η Κύπρος ερειπώνονται.
•
Επίσης πολλές τοποθεσίες της συροπαλαιστινιακής ακτής (αυτές γύρω στατέλη του 12
ου
αιώνα καθώς είναι σε ευρεία χρήση τα μυκηναϊκά κεραμικά τηςΥΕΓ2).ενικά η ανατολική Μεσόγειος συνταράσσεται από ταραχές(ερειπώνονται Τροία και Κύπρος).
•
Υπάρχει αναφορά στα αιγυπτιακά αρχεία για τους Ekwesh (Αχαιοί?) πουκατέφυγαν στην Ανατολή και ο Φαραώ τους εγκαθιστά στην Παλαιστίνη: το12
ο
αιώνα η κεραμική των Φιλισταίων έχει όντως έντονη μυκηναϊκή
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...