• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
De grote kraker
Pickering, Andrew (1995) The Mangle of Practice: Time, Agency, and Science.xiv, 282 p., 11 halftones, 11 line drawings. 1995
Wetenschapssocioloog Andrew Pickering vergelijkt de praktijk van het wetenschappelijk onderzoek het liefstmet een mangel, een kraakinstallatie. Geen enkel vaststaand uitgangspunt is heilig voor de mangel vanPickering. Dat is zowel tegen het zere been van degenen die geloven dat wetenschap de Waarheid aan hetlicht brengt, als tegen dat van zijn mede wetenschapssociologen die de sociale context als een vast gegevenaanvaarden.Sinds wetenschapshistoricus Thomas Kuhn met zijn
structure of scientific revolutions
vijfendertig jaargeleden een bom legde onder de visie op wetenschap als zou ze een systematische en rationele ondernemingzijn, is het bergafwaarts gegaan met haar maatschappelijke status. Tijdens wetenschappelijke revolutiesworden oude ideeën niet voor nieuwe verruild omdat ze volgens rationele criteria beter zouden zijn, maarsimpelweg omdat ze meer tot de verbeelding spreken, zo betoogt Kuhn. En daarbij wordt de nodige retoriek niet geschuwd, zoals zelfbenoemd anarchist Paul Feyerabend in het geval van Galileï en zijn nieuwemechanica aantoont. Zo komt het dat in de zeventiger jaren de sociologie van wetenschappelijke kennisontstaat. Wat waar is of onwaar in de wetenschap wordt kennelijk uitgevochten tussen partijen metverschillende belangen, middelen en macht en kan dus sociologisch worden onderzocht.Die sociologische benadering blijkt succesvol. Zo succesvol dat het idee meer en meer postvat datwetenschap maar een van de vele vormen van kennisvergaring is en dat bijvoorbeeld astrologie of eenbijbelse visie op het ontstaan van de aarde net zoveel waard zijn. Zo succesvol ook, dat er inmiddels een heleliteratuur ter verdediging van de wetenschap is gepubliceerd. Zoals onlangs nog door de
grand old man
vande wetenschapspopularisering Carl Sagan, die zijn verdediging de enigszins pathetische ondertitel
Wetenschap als kaars in het donker 
meegeeft.Opmerkelijk is, dat Andrew Pickering in zijn laatste boek 
The mangle of practice
ook zegt bang te zijn datde wetenschapssociologie te succesvol is geweest. En dat terwijl hij daar eerst met publikaties als
Constructing quarks
, waarin elementaire deeltjes zo ongeveer tot de verzinsels van kwajongens wordengereduceerd, zelf het nodige aan heeft bij gedragen. Zijn angst wordt echter niet direct door de teloorgangvan de wetenschap ingegeven maar doordat de harde feiten in wetenschapssociologische studies nogal uit hetzicht zijn geraakt. Zozeer zelfs dat sociologen als Steve Woolgar stellen dat er helemaal geen werkelijkheidachter de wetenschappelijke theorieën zit. De wereld is overbodig geworden, de wetenschappers regelen hetonderling wel.Kennis zonder wereld waar die op betrekking zou hebben, dat lijkt een beetje teveel op een kip zonder kop,zegt het gezonde verstand. Gelukkig neemt Pickering nu de uitdaging aan en ontwerpt een sociologische kijk op wetenschap waarin de wereld wel degelijk een rol speelt.
The mangle of practice
is een bijzonder helder opgezet boek, waarin Pickering zowat met elke stroming uitde moderne wetenschapsstudies discussie aangaat. Met Bruno Latour en de actor-netwerk-theorie, metfilosoof Michel Foucault, met de eerder genoemde Steve Woolgar en nog vele anderen. Daarbij wordtuitgegaan van een aantal case-studies uit de wetenschappelijke praktijk. Verhalen over Donald Glaser dieeen instrument bouwt om elementaire deeltjes zichtbaar te maken (een zogenaamd bellenvat), eenexperiment om vrije quarks aan te tonen en het werk dat wiskundige William Hamilton in de vorige eeuwaan complexe getallen verrichtte, geven een aardig inzicht in de praktijk van de moderne wetenschap.Pickering gebruikt deze verhalen om zijn theorie aan op te hangen. Met name het verhaal over quarks laatzien hoezeer de materie weerstand biedt aan onze pogingen haar te vangen. In de zestiger jaren was er eentheorie dat bepaalde elementaire deeltjes, quarks, vrij zouden kunnen voorkomen, je zou ze als het ware
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...