* Hồi ký chính trị của một người không làm chính trịChương 1Lễ mừng Thiên chúa Giáng sinh năm 1967 tại Hà Nội chẳng hứa hẹn một sự náo nhiệt thường có. Quá nửa số dân đã sơ tán khỏi thành phố. Người ở lạiphần nhiều là cán bộ nhân viên các cơ quan Trung ương và địa phương, dânquân tự vệ, cộng với một số dân thường vì lý do này hay lý do khác khôngthể đi được. Phố xá mất đi vẻ sầm uất. Nhiều nhà đóng im ỉm. Bên trên máiđá đen các công thự cũ thời thuộc địa, trên nóc các nhà cao tầng mới xây,tua tủa nòng đại liên trung liên ngóc lên trời xanh nhiệt đới. Vỉa hè lỗ chỗhầm trú ẩn cá nhân làm bằng ống cống.Chiến tranh thực sự chưa dạo bước trên ba mươi sáu phố phường, nhưngbóng đen của nó đã trùm lên mái ngói âm dương thanh bình của kinh thành Thăng Long cổ kính. Trong phố vắng những người ở lại, phần lớn thuộc lớptuổi trẻ, quần áo gọn gàng, dáng tất bật, cắm cúi đi sát tường, khẩu AK trênvai. Phóng viên AFP ở Hà Nội nhận xét: 'Hà Nội bình thản và nhanh chónghòa nhập với nếp sống thời chiến, cho dù ở bờ bên kia Thái Bình Dương LầuNăm góc chưa vội vã tuyên bố chiến tranh với nước Việt Nam cộng sản'. HàNội sẵn sàng để chống trả.Người Hà Nội làm việc, ăn, ngủ, yêu đương, sinh con đẻ cái trong bầu khôngkhí căng thẳng chốc chốc lại vỡ ra bởi tiếng nổ của mọi cỡ súng lớn nhỏ rộlên từng đợt mỗi khi máy bay Mỹ bay ngang; trong tiếng cô phát thanh viênquen thuộc vang vang trên các phố vắng 'Ðồng bào chú ý! 'Ðồng bào chú ý!Máy bay địch cách Hà Nội ba mươi cây số! Máy bay địch cách Hà Nội haimươi cây số! Máy bay địch cách Hà Nội mười lăm cây số!'; dưới những vệtkhói trắng mỏng manh của tên lửa đất đối không SAM-1, SAM-2... vun vút kẻchỉ lên trời xanh nhiệt đới.Cuộc xung đột vũ trang của dân chúng miền Nam chống lại chính quyền SàiGòn bắt đầu bằng những trận đánh lẻ tẻ từ đầu thập niên 60, được Hà Nộikhuyến khích và yểm trợ, đã mau chóng lớn lên thành nội chiến. Người Mỹnhảy vào, biến nó thành chiến tranh Việt-Mỹ, thành cuộc đối đầu giữa haiphe cộng sản và tư bản thế giới. Trong bối cảnh cuộc chiến tranh lạnh toàncầu đã kéo dài nhiều năm, cuộc chiến tranh nóng ở Việt Nam còn kéo thêm
một số quốc gia vào lò lửa của nó, hứa hẹn một sự dai dẳng không biết khinào mới kết thúc. Trên lãnh thổ Bắc Việt Nam cuộc giao tranh độc đáo và dữ dội chưa từng có giữa bầu trời và mặt đất, bắt đầu từ năm 1965, là sự pháttriển tất yếu của cuộc chiến tranh cục bộ nọ. Bằng những trận không tập ồạt, rất ác liệt, không ngưng nghỉ, tổng thống thứ 36 của Hiệp chủng quốcHoa Kỳ quyết tâm bắt miền Bắc Việt Nam phải quỳ gối trước sức mạnh củavũ khí(1).Ðêm trước, người Hà Nội thở phào nhẹ nhõm nghe giữa lao xao sóng điện đàigần đài xa tin các bên tham chiến trên bán đảo Ðông Dương đã thỏa thuậnđược với nhau một ngày ngừng bắn nhân dịp kỷ niệm Chúa Kirixitô ra đời. Lễmừng Thiên Chúa Giáng sinh 1967 đến với Hà Nội như một ngày hòa bình bấtngờ, một ngày không bình thường trong cuộc chiến, không phải nhờ ơn ngườimà nhờ ơn Chúa. Thành phố yên tĩnh như thể chưa bao giờ nó yên tĩnh như thế. Từ sáng sớmkhông có còi báo động. Chỉ có tiếng loa lanh lảnh nhắc nhở mọi người cảnhgiác trước hành động bất trắc của kẻ thù. Quanh Hồ Hoàn Kiếm dân đi lạinhộn nhịp hơn ngày thường. Nhân đợt ngưng chiến ngắn ngủi, những ngườisơ tán gần thành phố hối hả đạp xe về nhà. Họ tranh thủ khoảng thời gianyên tĩnh ngắn ngủi để đi khám bệnh, đi mua bán, thăm hỏi người thân, đếnchơi với bè bạn, ăn với nhau một bữa cơm, uống với nhau một tuần trà, đểrồi sớm hôm sau lại tất tả lên đường. Bên miệng hầm tập thể vắng bóngnhững bà mẹ nhỏ bé bế con nép dưới những khẩu hiệu nhiều kiểu nhiều cỡ'Không có gì quý hơn độc lập, tự do' của chủ tịch Hồ Chí Minh. Nước hồ phẳnglặng. Tháp Rùa hiện lên không rõ nét trong sương mù lãng đãng. Gió bấc thổinhẹ. Trời se lạnh. Hà Nội vào đông muộn hơn mọi năm. Tôi đang thong thả đạp xe từ Hàng Trống qua Hàng Bài thì bỗng nghe tiếngngười gọi tên mình. Mải suy nghĩ tôi không nghe thấy ngay, đến khi nghethấy thì đã đạp quá mất một quãng. Người gọi tôi dừng xe, khua tay loạn xạđể tôi nhận ra anh ta. Thấp béo, đầu sùm sụp cát-két dạ trên cái mặt tròn,trong bộ đồ bảo hộ lao động nhàu nhã, anh ta hớn hở khi thấy tôi quay mặtvề phía mình. Ai thế nhỉ?Ðành phải tạt vào vỉa hè, dừng xe trước một cửa hàng đóng im ỉm trongnhững cánh gỗ nham nhở, trước kia là hiệu chuyên doanh đồ sơn mài.
You're Reading a Free Preview
Pages 383 to 392 are not shown in this preview.
Leave a Comment