Nederlandse Organisatie voortoegepast-natuurwetenschappelijkonderzoek / Netherlands Organisationfor Applied Scientific Research
Brassersplein 2Postbus 50502600 GB DelftT +31 15 285 70 00F +31 15 285 70 57info-ict@tno.nl
TNO-rapport34466
Naar een ‘User Generated State’?De impact van nieuwe media vooroverheid en openbaar bestuur
Datum 31 januari 2008Auteur(s) Valerie Frissen, Mildo van Staden, Noor Huijboom, Bas Kotterink,Sanne Huveneers, Madelon Kuipers, Gabriela Bodea,OpdrachtgeverTNO / Ministerie van Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesAantal pagina's 74 (incl. bijlagen)Aantal bijlagen 1
Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit rapport mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middelvan druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemmingvan TNO.Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van opdrachtgever enopdrachtnemer verwezen naar de Algemene Voorwaarden voor onderzoeksopdrachten aan TNO, dan wel debetreffende terzake tussen de partijen gesloten overeenkomst.Het ter inzage geven van het TNO-rapport aan direct belanghebbenden is toegestaan.
© 2008 TNO
TNO-rapport | 34466
2 / 74
Inhoudsopgave
1
Inleiding..........................................................................................................................3
1.1
Aanleiding........................................................................................................................3
1.2
Achtergrond.....................................................................................................................3
1.3
Onderzoeksvraag en leeswijzer........................................................................................6
2
Web 2.0 en de overheid: theoretische verkenning......................................................7
2.1
De Web 2.0 trend.............................................................................................................7
2.1.1
Begrippen.........................................................................................................................7
2.1.2
Karakteristieken van web 2.0...........................................................................................8
2.1.3
Impact van web 2.0........................................................................................................13
2.2
Van Government 1.0 naar Government 2.0?.................................................................16
2.2.1
Relaties overheid – burger.............................................................................................16
2.2.2
Schematische weergave van publieke waardecreatie.....................................................22
2.2.3
Kansen en risico’s..........................................................................................................25
2.2.4
Participatiemotieven......................................................................................................26
2.2.5
Impact op overheid en openbaar bestuur.......................................................................28
2.3
Analysekader.................................................................................................................30
3
Case studies..................................................................................................................32
3.1
Selectie case studies.......................................................................................................32
3.2
De cases.........................................................................................................................33
3.2.1
Case 1: Agendering van beleid:
www.petities.nl
.........................................................33
3.2.2
Case 2: Uitvoering van beleid: Meldingen openbare ruimte in AmsterdamGeuzenveld/Slotermeer..................................................................................................40
3.2.3
Case 3: Handhaving van beleid:
www.stopkindersex.com
..........................................46
3.2.4
Case 4: Toezicht op beleid: Geluidsnet.........................................................................53
4
Conclusies.....................................................................................................................60
4.1
Introductie......................................................................................................................60
4.2
De impact van web 2.0 voor overheid en openbaar bestuur: bevindingen in decasestudies.....................................................................................................................62
4.3
Tot slot: kansen, bedreigingen, aanbevelingen..............................................................67
4.3.1
Kansen...........................................................................................................................68
4.3.2
Risico’s..........................................................................................................................69
4.3.3
Aanbevelingen...............................................................................................................70
Bijlage .......................................................................................................................................74
TNO-rapport | 34466
3 / 74
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
De Bestuursraad van het Ministerie van BZK heeft in 2007 het onderzoeksprogramma‘Overheid en nieuwe media’ vastgesteld. Dit programma vloeit voort uit de door BZKgevoelde noodzaak om de invloed van nieuwe media op het functioneren van hetopenbaar bestuur nader te verkennen. Die invloed begint zich inmiddels af te tekenenop alle voor BZK relevante beleidsdomeinen. Nieuwe toepassingen van het internet(denk aan weblogs, sociale netwerk sites en virtuele werelden) zetten noties als samendoen, samen delen, en interactie centraal. Daardoor ontstaan niet alleen nieuwe vormenvan interactie tussen burgers onderling, maar ook tussen burgers en het openbaarbestuur. De nieuwe ontwikkelingen bieden kansen en belemmeringen voor een veilig-en goed functionerend openbaar bestuur in een open democratie. Voor het Ministerievan BZK is dit aanleiding om – tot nu toe nog ontbrekend – strategisch onderzoek naarde gevolgen van deze ontwikkelingen voor het functioneren van de overheid te latendoen. Uit overleg tussen BZK en TNO kwam naar voren dat een nadere verkenning vandat thema zowel voor BZK als voor TNO relevant is. Naar aanleiding daarvan isbesloten een door beide partijen gefinancierd onderzoek uit te voeren, bestaand uit eenconceptuele afbakening en verkenning van het thema en een analyse van enkele voorBZK relevante cases. Dit rapport beschrijft de resultaten van dit onderzoek.
1.2
Achtergrond
De opkomst van het ‘participatieve web’
In haar rapport “
Participative Web and User-Created Content
” beschrijft de OECD deopkomst en groei van intelligente web services die gebruikers in toenemende mate instaat stellen om op een nieuwe wijze actief te zijn op het Internet.
1
Dankzij deze nieuwediensten kunnen gebruikers steeds makkelijker content delen, bewerken en creëren, inallerlei sociale netwerken, waarin ze intensief met elkaar interacteren en samenwerken.In een onvergelijkbaar korte tijd hebben deze nieuwe webdiensten - blogs, podcasts,wikis, social networking sites, (sociale) zoekmachines, veilingsites, online games enpeer-to-peer diensten - een zeer hoge vlucht genomen. Er wordt in dit verband ook welgesproken van het
sociale web
2
, omdat sociale netwerken in feite de drijvende krachtachter deze toepassingen zijn. Het succes vloeit voort uit de mogelijkheid omverbindingen te leggen tussen relevante groepen mensen en relevante stukjes content.De trend wordt in de meeste gevallen aangeduid als
web 2.0
, een term die benadrukt datdeze trend in potentie
disruptief
is; er is sprake van een nieuwe, tweede fase vanontwikkeling van het web met een mogelijk verregaande impact.Web 2.0 is in zeer korte tijd (pakweg drie jaar) uitgegroeid tot een fenomeen met eenopmerkelijke reikwijdte en impact (zelfs in de geschiedenis van de toch zeer turbulenteinformatierevolutie is deze groei ongekend).
“The number of blogs has doubled every 5months for the last 2 years; social networking websites usage is multiplying year on year; peer-to-peer has become the largest source of traffic on the Internet in 3 years,and FON, the wifi-sharing network, has become the largest wifi network in the world in
1
OECD,
Participative Web and User-Created Content, Web 2.0, Wikis and Social Networking
, 2007
2
Zie bv. Pascu et al., 2007 Pascu et al. 2007http://www.firstmonday.org/issues/issue12_3/pascu/index.html
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
3.2.3 Case 3: Handhaving van beleid: www.stopkindersex.com for 7631568 Dutch TNO Rapport Naar Een User Generated State de Impact Van Nieuwe Media Voor Overheid en Openbaar Bestuur
819
Reads
1
Readcasts
1
Embed Views
More From This User
Notes
Load more
